موازنهی منفی؛ سیاستی همواره ضروری
نصرالله لشنی
انتقاد سخنگوی وزارت بهداشت از عملکرد دولت چین در رابطه با انتشار آمار مبتلایان کووید۱۹ و کشتگان ناشی از این ابتلا، واکنشهایی را از جانب وزارت خارجه و سپاه و دیگر نهادهای حکومتی جمهوری اسلامی برانگیخت که تأسفانگیز و خجالتبار است. این واکنشها بهوضوح نشان دادند که وابستگی حکومتهای استبدادی در ایران واقعیتی مستمر است که تا امروز دوام آورده و اگر آزادی و دموکراسی به معنای واقعی تحقق نیابد، وابستگی و سرسپردگی حکومتهای دیکتاتوری در ایران امری ناگزیر است.
از زمان قاجار تا امروز همواره گروههایی در قدرت و بر قدرت وجود داشتهاند که زیست سیاسی و حیات اجتماعی خویش را در وابستگی تعریف کرده و تحقق بخشیدهاند. گروهی به انگلستان وابسته و بهسوی آن قبله نماز گذاردهاند و گروهی دیگر به روسیه و بعدازآن به شوروی وابسته بودهاند و بهسوی آن مدینهی فاضله طی طریق نمودهاند. بعد از کودتای ۲۸ مرداد و ورود مستقیم آمریکا به مناسبات داخلی و خارجی ایران، این کشور نیز منجی گروهی دیگر دانسته شد و برخی به این امامزاده دخیل بستند. امروزه بهواسطهی سیاستهای ایران بربادده جمهوری اسلامی، چین نیز به مناسبات قدرت در ایران واردشده وعدهای مفتخر به سرسپردگی و وابستگی به این کشور شدهاند. دراینبین اما، گروهی دیگر وجود داشتهاند که همواره استبداد و استیلای خارجی را دوروی یک سکه دانسته و تحقق آزادی را جز در امکان و تحقق استقلال نمیدانستهاند و بر پایهی سیاست موازنهی منفی (یا به قول مرحوم مدرس موازنهی عدمی) رفتار کرده و حفظ استقلال و آزادی را اساس زیست دموکراتیک و بنیان توسعهی ملی اعلام داشتهاند.
بنابراین در میان فعالین سیاسی دو خط اصلی شکل گرفت که این خطوط سیاسی متضاد با یکدیگر تا به امروز وجود و حضور خویش را در عرصهی عمل سیاسی حفظ کرده و همچنان تداوم دارند. خط «وابستگی» در مقابل خط «استقلال و آزادی».
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/75109