هرجا در بین مردم شهرها و روستاها از آبهای زیرزمینی حرف می زنیم، فورا بحث چاههای غیرمجاز مطرح می کنند. برای همه جای تعجب دارد که چطور حکمرانی نمی تواند زخم عمیق چاههایی که نه مجوز دارند و نه برای اغلب صاحبان شان منبع درآمد و معیشتند چاره کند. برای مردم سوال است که چطور پزشک، مدیر، تلمبه کار غيربومی می تواند همزمان 4 تا 5 چاه غیرمجاز اجاره کرده و آب را غارت کند؟
اغلب وقتي حرف از بستن چاههای غیرمجاز و برخورد با صاحبان آن میشود، پژوهش میدانی در استان بوشهر نشان داد که تعداد کمی از چاهها که از قدیم الایام حفر شده و کاربرد معیشتی دارد، چون صاحبان آن بدون قدرت هستند در صف اول بستن هم قرار گرفته اند؛ اما اغلب چاههایی که درسالیان اخیر از روی طمع ورزی حفر شده و متعلق به اقشاری است که با هدف کشت گوجه فرنگی در هکتارهای بالا و یا اجاره دادن حفر کرده اند از بستن کاملا مصون مانده اند!!!
علاوه بر این در برخی از دشتها منابع طبیعی را حتی بدون مجوز غارت کرده و هرگز هم مورد بازخواست قرار نگرفته اند. هرجا زمین منابع طبیعی را غصب کرده اند، چاه غیرمجاز نیر کنارش است و همه اینها در روز روشن جلو چشم مسئولان که گاه خود ذینفعند اتفاق افتاده است.
هرگاه بحث کشاورزی پیش می آید مسئولان ، فورا بحث امنیت غذایی و معیشت پیش می کشند اما مگر گوجه فرنگی، هندوانه، خربزه، سیب، امنیت غذایی را تضمین می کنند؟ آیا ما مسئول تامین هندوانه و گوجه و بادمجان و پیاز کشورهایی هستیم که با تدبیر و دوراندیشی در جهت حفظ منابع آب شان اجازه کشت به کشاورزان شان نمی دهند؟ صادرات آب در کشوری که همه دشتهایش بحرانی است تیشه به ریشه زدن است.
چطور است که سیستم حکمرانی به بهانه امنیت اینستاگرام که بستر هزاران شغل و معیشت مجازی بود را فیلتر کرد و با صرف صدها میلیارد جایگزین بومی برای آن معرفی نمود؛ اما وقتی پای چاههای غیرمجاز و کشاورزی بیمارگونه و حریصانه در میان است فورا بحث معیشت و نبود جایگزین پیش می کشد؟
چطور است که برای سدسازی های بی امان و پرهزینه همیشه اعتبار وجود دارد؛ اما برای نجات آبهای زیرزمینی و حل مساله معیشت تقریبا هیچ اقدامی نشده و تقریبا بودجه ای در نظر گرفته نمی شود ؟
آیا جز این است که آبهای زیرزمینی هیچ اهمیتی برای سیاست گذاران و برنامه ریزان ندارد و آن را بی اهمیت تر از سدسازی قلمداد می کنند؟
پرواضح است که آبهای زیرزمینی قربانی حرص و طمع شده و در بسیاری از موارد معیشت بهانه است، اگر چنین نبود در یک دهه گذشته با سرمایه گذاری برای معیشت جایگزین و بهبود روشهای آبیاری و توسعه گلخانه ها بعنوان سرمایه گذاری برای نجات آبهای زیرزمینی توسط سیستم حکمرانی آب ؛ دشتهای کشور حال و روز کنونی نداشتند.
با توجه به بی اهمیت پنداشتن آبهای زیرزمینی و مخاطره فرونشست توسط سیاسیون و از آنجا که فرونشست مخاطره ای همگانی است؛ راه دادخواهی برای نجات آبهای زیرزمینی و پیشگیری از فرونشست بیشتر، بستن چاههای غیرمجاز و کاهش برداشت توسط متمولین غیرکشاورز طمعکار!؛ آگاهی بخشی و درخواست برای کنشگری مدنی و مطالبه گری همگانی است. / مهتا بذرافکن