🖋برایان مگی، کسی که فلسفه را از کتابخانه به کوچه آورد

یاسر میردامادی
بخش دوم و پایانی
منبع : بی بی سی فارسی
@renaissancetranslate
ترجمه فارسی این رمان سرنوشت عجیبی یافت. ترجمه به سال ۱۳۹۷ خورشیدی از سوی "نشر نو" منتشر شد. مجتبی عبدالله‌نژاد، مترجم این اثر، در مقدمه‌ چند خطی‌ای که بر ترجمه این رمان نوشته می‌نویسد: "در تمام مدتی که این کتاب را ترجمه می‌کردم، به مرگ فکر می‌کردم. شبح مرگ بالای سرم ایستاده بود. خیال می‌کردم قهرمان داستان که بمیرد، من هم می‌میرم. نمردم. ولی شبح مرگ هنوز بالای سرم ایستاده، رهایم نمی‌کند."
"شبح مرگ" اما چندان بالای سر مترجم نایستاد. عبدالله‌نژاد مدت کوتاهی پس از پایان ترجمه این کتاب در سن چهل و هشت سالگی به سال ۱۳۹۶خورشیدی در گذشت. برگردان فارسیِ "مواجهه با مرگ" یک سال پس از مرگ مترجم منتشر شد.
در سال ۱۹۷۸ مگی برنامه مشابهی، این بار برای تلویزیون بی‌بی‌سی، با عنوان "مردان اندیشه" اجرا کرد. او با پانزده فیلسوف نامور درباره موضوعات مختلف فلسفی به گفتگو پرداخت. او، از جمله، در باب فلسفه مارکس با چارلز تیلور، در باب مکتب فرانکفورت با هربرت مارکوزه، در باب فلسفه زبان با جان سرل، در باب فلسفه چامسکی با خود چامسکی، در باب فلسفه علم با هیلاری پاتنم، در باب فلسفه سیاسی با رونالد دورکین و در باب فلسفه و ادبیات با آیریس مرداک به گفت‌وشنود نشست.
مگی در همان سال این‌ گفتگوها را در کتابی منتشر کرد. این کتاب بعدها با عنوان "مردان اندیشه" به ترجمه عزت‌الله فولادوند، از سوی نشر "طرح نو" منتشر شد. این اثر خوانندگان وسیعی در فارسی یافت. گفتگوهای مگی را شبکه چهار تلویزیون ایران به فارسی دوبله و پخش کرد. به جای برایان مگی، در دوبله فارسی، نصرالله مدقالچی دوبلور پرسابقه ایرانی سخن می‌گوید. می‌توان گفت صدای مدقالچی در دوبله فارسی از صدای خود مگی در نسخه اصلی فیلسوفانه‌تر است.

مگی ده سال بعد در ۱۹۸۷ مجموعه گفت‌وگوهای تلویزیونی دیگری برای تلویزیون بی‌بی‌سی با عنوان "فیلسوفان بزرگ" درباره فیلسوفان غربی از افلاطون تا ویتگنشتاین ساخت. او مجموعه گفت‌وگوها را در کتابی با همین عنوان منتشر کرد. این کتاب با عنوان "فلاسفه بزرگ: آشنایی با فلسفه غرب" به ترجمه عزت‌الله فولادوند و از سوی نشر "خوارزمی" منتشر شد.

مگی در سال ۱۹۸۳ کتاب "فلسفه شوپنهاور" را منتشر کرد. این اثر همچنان یکی از کتاب‌های مهم در شناخت فلسفه شوپنهاور به حساب می‌آید. مگی از این اثر خود بیش از آثار دیگرش راضی بود. این کتاب را رضا ولی‌یاری به فارسی ترجمه و نشر «مرکز» منتشر کرد.

سال ۲۰۰۱ مگی کتاب مفصل و پر نقش‌و‌نگاری با عنوان "سرگذشت فلسفه" منتشر کرد. این کتاب اثری مقدماتی و خوش‌خوان در تاریخ فلسفه از یونان باستان تا فلسفه معاصر بود. این اثر با دو ترجمه مختلف (حسن کامشاد، نشر "نی" و مانی صالحی علامه نشر "کتاب آمه") منتشر شد.
مگی خیلی زود از همسر سوییسی‌اش جدا شد و هیچ گاه دیگر ازدواج نکرد، گرچه رابطه‌های بلند مدت پیشه کرد. حاصل ازدواج او تنها یک دختر بود. جلد سوم و آخرین جلد از خاطرات مگی یک سال پیش از مرگ او به سال ۲۰۱۸ میلادی منتشر شد.
مگی با وجود تأثیر بزرگی که بر تقریر و ترویج فلسفه گذاشت، می‌توان گفت که ناکام از دنیا رفت. او، به گفته خودش، در تمام عمر فلسفی‌اش کوشید از تقریرگر و مروّج فلسفه به مقام فیلسوفی نوآور ارتقا یابد. این تقلا را حتی در آخرین کتاب فلسفی خود "پرسش‌های غایی"، که تنها سه سال پیش از مرگ او منتشر شد، نیز می‌توان دید.

مگی اما خود معتقد بود به مقام فیلسوفی نوآور نرسیده است. او در آخرین مصاحبه عمر خود که تقریبا یک سال پیش از مرگش انجام شد می‌گوید: "پوپر متفکری نوآور بود، راسل از خلاقیّت بهره داشت، انیشتین بی شک از چنین خلاقیتی برخوردار بود ... من اما با تمام وجود دریافتم که هرگز نمی‌توانم مثل آن‌ها باشم، هرگز. کاش می‌توانستم."

او که تجربه‌ای شکست‌خورده هم در آهنگسازی داشت، راه خودش را به دین هم بسته می‌دید، او ندانم‌انگار بود. در گفت‌وگویی که تقریبا سه دهه پیش رامین جهانبگلو با او داشته، مگی می‌گوید:

"من یک ایده‌آلیست اشراقی هستم، ولی فرد مذهبی نیستم و به خدا و جاودانگی روح اعتقاد ندارم، اما الان که ۷۰ سال سن دارم، آرزو می‌کنم که ای کاش در من اعتقاد مذهبی وجود داشت. این چیزی است که دلم می‌خواهد».
@renaissancetranslate

Comments

Be the first to add a comment