🖋«اگه داری به سانفرانسیسکو میری...»(۱۹۶۷) با صدای آرام و دلنشین اسکات مکنزی، یکی از بهترین و زیباترین ترانه های سبک «پاپ/راک» تمام دوران هاست.
ترانه«سانفرانسیسکو» ستایشی_و بی تردید اکنون مرثیه ای_ است بر عصری درخشان که پس از پایان سریعش تقریباً هرگز تکرار نشد؛ زمانه ای مملو از تغییرات بنیادین که در آن، مردم دنیا پس از پشت سر گذاشتن نکبت تمامناشدنی جنگ جهانی و سرخورده از سایه شوم جنگ سرد، با دلی پراُمید، آرام و سرشار از سر خوشی کودکانه، در حال تنفس هوایِ آزادی بودند که نویدبخش فرارسیدن روزهای طلایی «صلح جاودانه بود؛ و شاید بتوان گفت که تمام روزهای طلایی این روزگار نوستالژیک متعلق به متفاوت ترین و نابترین دههی قرن بیستم بود، عصر تغییرات بزرگ:
«دهه شصت میلادی»
دوره ظهور گروه بیتل ها و جان لنون، باب دیلن و معشوقه اش جون بائزِ کبیر است و عصر درخشش خیره کننده باب مارلی، الویس پریسلی، پل آنکا و شارل آزناوور.
دوران ظهور ناگهانی آزادی های سیاسی و مدنی در آمریکا و اروپای غربی. عصر درخشان مردان افسانه ای چون آلبر کامو، سارتر، چگوارا و فیدل کاسترو؛ و در همان حال، روزگار تاریک «ده هزار روز جنگ در ویتنام»؛ بحران موشکی کوبا٬ ترور جان.اف کندی و مارتین لوتر کینگ. عصر تولد خرده فرهنگ های «پانک و هیپی» و زمان ظهور جنبش های دانشجویی پراگ و پاریس و مبشر روزهای طلایی استقلال الجزایر ؛ دوران درخشش و یکه تازی ستارگانی چون مارلون براندو، آلن دلون، جان وین، الیزابت تیلور و آدری هپبورن بر پرده نقره ای سینما؛ عصر تولد شخصیت های سینمایی جاودانهای چون «لورنس عربستان» و «دکتر ژیواگو» و دوران پرشکوه پیامبران عصر جدید: هیچکاک، بونوئل، تروفو، آنتونیونی، فلینی، برگمان، کوروساوا و کوبریک؛ و البته دهه ی تاریخی که آسمان هنر و ادبیاتش با نام های افسانه ای چون میخائیل بولگاکف، میلان کوندرا، رومن گری و اندی وارهول ستاره باران گشته بود.
بله، جهان در دهه شصت میلادی دقیقاً همین قدر مملو از شگفتی و زیبایی، و سرشار از تغییرات و تناقضات ملموس اما ناممکن بود. هنوز هم برای بسیاری، این دهه، نقطه ی اوج و مجالی طلایی برای ظهور بهترین های جهان بشریت بود؛ تمثیلی واقعی از آتلانتیس افسانه ای؛ یک نوستالژی ناب و سحرانگیز؛ روزگاری چنان خاطره انگیز که بسیاری پیشاپیش بر از دست رفتنش افسوس میخورند؛ دقیقاً در زمانی که هنوز با قدرت در جریان بود و به پایان نرسیده بود. اکنون بسیارند پیرمردان و پیرزنانی که طلایی ترین روزهای جوانی شان را در آن عهد به یاد دارند؛ حتی بعضی شان میگویند آن روزها را در خواب دیده اند، واقعی نبودند و نیستند؛ روزهایی خیالی و رؤیاگون که تنها شرح زیبایی ها و شگفتی هایش در کتابهای افسانه ای و اساطیری آمده است.
دهه شصت میلادی به دخترکی هجده ساله می ماند: در اوج زیبائی، سرکش، پر امید و سرشار از تناقضات و شگفتی های زنانه.
و بی تردید ترانه ی «سن فرانسیکو» اسکات مکنزی، فرزند خلف همان عصر رویایی است؛ شهری بزرگ که به معنای واقعی کلمه، اتوپیای جوانان سرخورده از جنگ و منازعات سیاسی اردوگاه چپ و راست بود؛ شیفتگان دِراگ و خلسه های بی پایان؛ مرکز موسیقی های خیابانی و اعتراضی و زندگی های گروهی آزاد و رها از قید و بندهای اجتماعی؛ مأوایی ایده آل برای زیست شبانه، گفتگوهای پر حرارت و شیرین و شب زنده داری های بی هدف؛ و در یک کلمه: تجسم و کعبه آمال «رویای زندگی هیپی».
دهه شصت میلادی دورانی عجیب، پر التهاب، ناآرام اما بغایت زیبا و امیدوارانه بود؛ آنقدر زیبا که رابرت زمکیس با فیلم سینمایی «فارست گامپ»(۱۹۹۴) به بهترین شکل آن را برایمان به تصویر کشیده است و البته چه موسیقی بهتر از ترانه «سانفرانسیسکو» مکنزی می تواند آن روزهای شیرین و سرشار از امید به تغییر را برایمان تداعی کند؟
امیدوارم از شنیدن موسیقی خاطره انگیز این کلیپ و دیدن تصاویر نابش لذت ببرید؛ شاید شما هم پس از شنیدنش عازم سن فرانسیکوی دوران خودتان شوید.
یادداشتی از:
رضی الدین طبیب
@renaissancetranslate