بعضی ریال دیجیتال یا به طور کلی CBDC رو با روش‌های پرداخت الکترونیکی موجود مقایسه می‌کنن و نتایجی می‌گیرن که غلطه. ریال دیجیتال شکل دیگری از خود پوله و نه روش پرداخت. برای درک صحیح ریال دیجیتال رو اسکناسی فرض کنید که قابل برنامه‌ریزیه. اما درک صحیح این موضوع چه اهمیتی داره؟
اسکناسی رو تصور کنید که به واسطه استفاده از توکن دیجیتال متمرکز (بیتکوین غیرمتمرکز است) به جای کاغذ تک به تک قابل برنامه‌ریزیه به این صورت که در جیب یا کیف شما می‌تونه توسط رگولاتور مربوطه فریز یا حتی Burn بشه. اسکناسی رو تصور کنید که خودش در دستان شماست اما قدرت آن خیر.
ریال دیجیتالی که در کیف پول شخصی شما نگهداری بشه معادل اسکناس یا مسکوک (پول به شکل سکه) است که در جیب، کیف، قلک یا گاوصندوق شماست بنابراین متصل به هیچ حساب بانکی نیست. اما اسکناس و مسکوک به عنوان تنها جزء نقدینگی خارج از بانک‌ها چه اهمیتی داره؟
نقدینگی در اقتصاد دو جزء داره:
۱- پول ۲- شبه‌پول
پول جزئی از نقدینگی است که قابلیت نقدشوندگی بالایی داره و به عبارتی در بانک Lock نیست و در هر لحظه قابل برداشت یا خرج شدنه. پول نقد به شکل اسکناس یا سکه در دست مردم یا حساب‌های جاری و همچنین حساب‌های سپرده کوتاه‌مدت از این نوعه.
شبه‌پول جزئی از نقدینگی است که به راحتی و به سرعت برای برداشت یا خرج شدن در دسترس نیست و به عبارتی نقدشوندگی کمی داره. حساب‌های سپرده بلندمدت که نقدینگی شما برای مدت مشخص قفل می‌شه از این نوع هستند. اما درک این دو جزء نقدینگی چه اهمیتی داره؟
هرچقدر امید به بهبود شرایط اقتصادی در یک جامعه کم‌تر بشه و انتظارات تورمی مردم وضعیت خوبی نداشته باشه سهم پول از کل نقدینگی افزایش پیدا می‌کنه و برعکس هرچقدر انتظار بهبود شرایط تورمی در مردم افزایش پیدا کنه سهم شبه‌پول از نقدینگی افزایش پیدا می‌کنه.
به زبان ساده هرچقدر اوضاع خراب‌تر باشه، ترجیح مردم اینه که پول پرقدرت که نقدشوندگی بیشتری داره رو در اختیار داشته باشن. پرقدرت‌ترین شکل پول فیات اسکناسه چون تنها جزء نقدینگیه که خارج از سیستم بانکیه. بنابراین بررسی تغییرات نسبت پول و شبه‌پول از کل نقدینگی در یک اقتصاد مهمه.
در ایران طبق آخرین آمار بانک مرکزی سهم پول از کل نقدینگی رو به افزایشه و در بالاترین میزان خودش در ۱۰ سال اخیر قرار گرفته. این یعنی مردم در حال حاضر انتظار بهبود در وضعیت تورمی اقتصاد رو ندارند. این یعنی مردم ترجیح می‌دن پولشون تو بانک نباشه که البته این خودش تورم‌زاست. اما راهکار اصلی بیرون رفتن از این حلقه بی‌پایان تورم و بی‌ارزش شدن پول، توقف چاپ بی‌انتهای پول و تعریف Hard-cap برای اونه.
تغییرات سهم پول و شبه‌پول از کل نقدینگی در شرایط تورمی نشون میده شکل پول و نحوه توزیع قدرت در اون، زمانی که شرایط اقتصادی جالب نیست و یا اعتماد به سیستم بانکی از بین رفته برای مردم مهمه و بانک‌های مرکزی و به طور کلی ساختارهای مالی متمرکز تمامیت‌خواه این رو به خوبی می‌دونن.
پول از نگاه ترازنامه‌ای بدهی بانک مرکزی به مردمه. بانک‌های مرکزی سال‌هاست تلاش می‌کنند پول پرقدرت (اسکناس) از دستان مردم جمع بشه چون بعد از چاپ امکان کنترلش رو ندارند.
ترویج روش‌های پرداخت الکترونیکی به همین دلیل بوده که پول پرقدرت از دستان مردم جمع بشه و به بانک‌ها بیاد.
بدهکاری رو تصور کنید که می‌خواهد اختیار سند بدهی خودش که در دست شماست را هم داشته باشه. پول سند بدهی بانک‌های مرکزی به مردمه و بانک‌های مرکزی نمی‌خواهند بپذیرند که مشکل اصلی نامحدود بودن امکان چاپ پول توسط آن‌هاست نه شکل پول که کاغذی باشد یا توکن دیجیتال.
با این توضیحات، ترویج CBDC از دیدگاه من دو پیامد قابل تامل دارد:
۱- با ترویج CBDC بانک‌های مرکزی روی اندک جزء نقدینگی که در حال حاضر خارج از سیستم بانکی است یعنی پول نقد و اسکناس هم کنترل خواهند داشت. در مقابل انتظارات مردم از نقدشوندگی پول در مقایسه با شبه‌پول هم تغییر می‌کنه. هر چند این بخش از نقدینگی در حال حاضر سهم کمی از کل نقدینگی داره اما همچنان تاثیرگذاره.
۲- با CBDC نقش بانک‌های تجاری که کمی از تمرکز قدرت در راس ساختار پولی رو کم کرده بودند کمرنگ خواهد شد. هرچند بانک‌های تجاری خودشون در خلق پول نقش داشتند اما به دلایل منافع خصوصی قطعا در تصمیمات و سیاست‌های پولی تاثیرگذار بودند و قطعا تعدد بازیگرها تعادل بهتری ایجاد می‌کرد.
اجرای CBDC به معنی واگذاری تمام قدرت پول به بانک مرکزی است. همون نهادی که با ساختار غلط خود بی‌حساب پول چاپ می‌کنه و از مردم با تورم مالیات می‌گیره. همونی که در آمارش سپرده‌های کوتاه مدت که در لحظه قابل برداشت هستند رو شبه‌پول در نظر می‌گیره تا سهم پول از نقدینگی رو کم نشون بده.
از آنجایی که ریال دیجیتال فعلا در حد طرح است و هنوز قانون نشده، امیدوارم این نکات مدنظر قرار بگیره.
✅ @karkhone
اسکناسی رو تصور کنید که به واسطه استفاده از توکن دیجیتال متمرکز (بیتکوین غیرمتمرکز است) به جای کاغذ تک به تک قابل برنامه‌ریزیه به این صورت که در جیب یا کیف شما می‌تونه توسط رگولاتور مربوطه فریز یا حتی Burn بشه. اسکناسی رو تصور کنید که خودش در دستان شماست اما قدرت آن خیر.
ریال دیجیتالی که در کیف پول شخصی شما نگهداری بشه معادل اسکناس یا مسکوک (پول به شکل سکه) است که در جیب، کیف، قلک یا گاوصندوق شماست بنابراین متصل به هیچ حساب بانکی نیست. اما اسکناس و مسکوک به عنوان تنها جزء نقدینگی خارج از بانک‌ها چه اهمیتی داره؟
نقدینگی در اقتصاد دو جزء داره:
۱- پول ۲- شبه‌پول
پول جزئی از نقدینگی است که قابلیت نقدشوندگی بالایی داره و به عبارتی در بانک Lock نیست و در هر لحظه قابل برداشت یا خرج شدنه. پول نقد به شکل اسکناس یا سکه در دست مردم یا حساب‌های جاری و همچنین حساب‌های سپرده کوتاه‌مدت از این نوعه.
شبه‌پول جزئی از نقدینگی است که به راحتی و به سرعت برای برداشت یا خرج شدن در دسترس نیست و به عبارتی نقدشوندگی کمی داره. حساب‌های سپرده بلندمدت که نقدینگی شما برای مدت مشخص قفل می‌شه از این نوع هستند. اما درک این دو جزء نقدینگی چه اهمیتی داره؟
هرچقدر امید به بهبود شرایط اقتصادی در یک جامعه کم‌تر بشه و انتظارات تورمی مردم وضعیت خوبی نداشته باشه سهم پول از کل نقدینگی افزایش پیدا می‌کنه و برعکس هرچقدر انتظار بهبود شرایط تورمی در مردم افزایش پیدا کنه سهم شبه‌پول از نقدینگی افزایش پیدا می‌کنه.
به زبان ساده هرچقدر اوضاع خراب‌تر باشه، ترجیح مردم اینه که پول پرقدرت که نقدشوندگی بیشتری داره رو در اختیار داشته باشن. پرقدرت‌ترین شکل پول فیات اسکناسه چون تنها جزء نقدینگیه که خارج از سیستم بانکیه. بنابراین بررسی تغییرات نسبت پول و شبه‌پول از کل نقدینگی در یک اقتصاد مهمه.
در ایران طبق آخرین آمار بانک مرکزی سهم پول از کل نقدینگی رو به افزایشه و در بالاترین میزان خودش در ۱۰ سال اخیر قرار گرفته. این یعنی مردم در حال حاضر انتظار بهبود در وضعیت تورمی اقتصاد رو ندارند. این یعنی مردم ترجیح می‌دن پولشون تو بانک نباشه که البته این خودش تورم‌زاست. اما راهکار اصلی بیرون رفتن از این حلقه بی‌پایان تورم و بی‌ارزش شدن پول، توقف چاپ بی‌انتهای پول و تعریف Hard-cap برای اونه.
تغییرات سهم پول و شبه‌پول از کل نقدینگی در شرایط تورمی نشون میده شکل پول و نحوه توزیع قدرت در اون، زمانی که شرایط اقتصادی جالب نیست و یا اعتماد به سیستم بانکی از بین رفته برای مردم مهمه و بانک‌های مرکزی و به طور کلی ساختارهای مالی متمرکز تمامیت‌خواه این رو به خوبی می‌دونن.
پول از نگاه ترازنامه‌ای بدهی بانک مرکزی به مردمه. بانک‌های مرکزی سال‌هاست تلاش می‌کنند پول پرقدرت (اسکناس) از دستان مردم جمع بشه چون بعد از چاپ امکان کنترلش رو ندارند.
ترویج روش‌های پرداخت الکترونیکی به همین دلیل بوده که پول پرقدرت از دستان مردم جمع بشه و به بانک‌ها بیاد.
بدهکاری رو تصور کنید که می‌خواهد اختیار سند بدهی خودش که در دست شماست را هم داشته باشه. پول سند بدهی بانک‌های مرکزی به مردمه و بانک‌های مرکزی نمی‌خواهند بپذیرند که مشکل اصلی نامحدود بودن امکان چاپ پول توسط آن‌هاست نه شکل پول که کاغذی باشد یا توکن دیجیتال.
با این توضیحات، ترویج CBDC از دیدگاه من دو پیامد قابل تامل دارد:
۱- با ترویج CBDC بانک‌های مرکزی روی اندک جزء نقدینگی که در حال حاضر خارج از سیستم بانکی است یعنی پول نقد و اسکناس هم کنترل خواهند داشت. در مقابل انتظارات مردم از نقدشوندگی پول در مقایسه با شبه‌پول هم تغییر می‌کنه. هر چند این بخش از نقدینگی در حال حاضر سهم کمی از کل نقدینگی داره اما همچنان تاثیرگذاره.
۲- با CBDC نقش بانک‌های تجاری که کمی از تمرکز قدرت در راس ساختار پولی رو کم کرده بودند کمرنگ خواهد شد. هرچند بانک‌های تجاری خودشون در خلق پول نقش داشتند اما به دلایل منافع خصوصی قطعا در تصمیمات و سیاست‌های پولی تاثیرگذار بودند و قطعا تعدد بازیگرها تعادل بهتری ایجاد می‌کرد.
اجرای CBDC به معنی واگذاری تمام قدرت پول به بانک مرکزی است. همون نهادی که با ساختار غلط خود بی‌حساب پول چاپ می‌کنه و از مردم با تورم مالیات می‌گیره. همونی که در آمارش سپرده‌های کوتاه مدت که در لحظه قابل برداشت هستند رو شبه‌پول در نظر می‌گیره تا سهم پول از نقدینگی رو کم نشون بده.
از آنجایی که ریال دیجیتال فعلا در حد طرح است و هنوز قانون نشده، امیدوارم این نکات مدنظر قرار بگیره.
✅ @karkhone
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment