| هنری هازلیت
فرض کنید جوان شروری تکه آجری برمی‌دارد و به سوی پنجره یک نانوایی پرت می‌کند و می‌گریزد. صاحب نانوایی برافروخته بیرون می‌دود. عده‌ای جمع می‌شوند و به تکه شیشه‌های خرد و خمیر شده‌ای که روی نان‌ها ریخته و به سوراخی که در پنجره دهان باز کرده، خیره می‌شوند. مدتی بعد، جمعیت نیاز به تامل فلسفی را در خود حس می‌کند. افراد زیادی تقریبا یقین دارند که باید به یاد یکدیگر و نانوا بیندازند که این بدبیاری، گذشته از هر چیز جنبه مثبتی هم دارد. این اتفاق، کاری را برای شیشه‌بُر ترتیب می‌دهد. جمعیت با فکر کردن به این مسئله آن را طول و تفصیل می‌دهند و به جزئیات بیشتری درباره آن می‌پردازند. نصب یک شیشه جدید برای این پنجره، چه قدر هزینه خواهد داشت؟ دویست و پنجاه دلار؟ خب، این مبلغ زیادی است. اما گذشته از هر چیز اگر هرگز هیچ شیشه‌ای نمی‌شکست، چه بر سر کسب و کار آن می‌آمد؟ روشن است که این بحث پایانی ندارد. حالا شیشه ساز ۲۵۰ دلار بیشتر برای خرید از کاسب‌های دیگر دارد و.... این شیشه شکسته، پیوسته پول و اشتغال را در چرخه هایی که دائما گسترده‌تر می شوند به وجود خواهد آورد. نتیجه منطقی همه این گفته‌ها، اگر جمعیت به این مرحله از بحث می‌رسید، آن بود که جوان لاتی که تکه آجر را پرت کرده، نه تهدیدی عمومی، بلکه یک خیر و نیکوکار عمومی است.
حال بیایید نگاهی دوباره به ماجرا بیندازیم. جمعیت، حداقل در نتیجه‌ی اولی که گرفته، درست می‌گوید. این خرابکاری کوچک در نگاه نخست به معنای کسب‌وکار بیشتر برای یک شیشه‌بُر خواهد بود. وقتی شیشه بر از این داستان خبردار می‌شود، از مامور کفن و دفنی که خبر مرگ کسی را می‌شنود، ناراضی‌تر نخواهد بود. اما صاحب نانوایی ۲۵۰ دلاری را که برای خرید یک دست کت و شلوار نو به آن دل بسته بود، از دست می‌دهد. از آنجا که مجبور شده شیشه را عوض کند، باید کت و شلوار (یا نیاز مشابهی به یک کالای عادی یا تجملاتی دیگر) را از ذهن بیرون براند. اکنون به جای آنکه یک شیشه به همراه ۲۵۰ دلار پول داشته باشد، تنها یک شیشه دارد. یا در حالی که مشغول برنامه‌ریزی برای خرید کت و شلوار در عصر همان روز بود، حالا باید به جای برخورداری از یک شیشه و یک دست کت وشلوار، به داشتن شیشه بدون کت و شلوار راضی باشد. اگر او را بخشی از یک جامعه در نظر آوریم، این جامعه کت و شلوار جدیدی را که در غیر این صورت ممکن بود به وجود آید، از دست داده و همین قدر فقیرتر شده.
در یک کلام، رونق کسب و کار شیشه‌بُر تنها به معنای آسیب به کسب و کار خیاط است، هیچ «شغل» تازه ای ایجاد نشده است. مردمی که در نانوایی جمع
شده بودند، تنها به دو طرف این معامله یعنی نانوا و شیشه‌بُر فکر می کردند و طرف بالقوه‌ی سوم یعنی خیاط را از یاد برده بودند. او را دقیقا به این خاطر فراموش می‌کنند که اکنون وارد صحنه نمی‌شود. جمعیت، فردا یا پس فردای آن روز شیشه نو را خواهند دید. اما کت و شلوار اضافی کذایی را هیچ گاه نخواهند دید، دقیقا به این خاطر که هرگز تولید نخواهد شد. آنها تنها آنچه را که بلافاصله برای چشم دیدنی است، می‌بینند.
✅ @karkhone
فرض کنید جوان شروری تکه آجری برمی‌دارد و به سوی پنجره یک نانوایی پرت می‌کند و می‌گریزد. صاحب نانوایی برافروخته بیرون می‌دود. عده‌ای جمع می‌شوند و به تکه شیشه‌های خرد و خمیر شده‌ای که روی نان‌ها ریخته و به سوراخی که در پنجره دهان باز کرده، خیره می‌شوند. مدتی بعد، جمعیت نیاز به تامل فلسفی را در خود حس می‌کند. افراد زیادی تقریبا یقین دارند که باید به یاد یکدیگر و نانوا بیندازند که این بدبیاری، گذشته از هر چیز جنبه مثبتی هم دارد. این اتفاق، کاری را برای شیشه‌بُر ترتیب می‌دهد. جمعیت با فکر کردن به این مسئله آن را طول و تفصیل می‌دهند و به جزئیات بیشتری درباره آن می‌پردازند. نصب یک شیشه جدید برای این پنجره، چه قدر هزینه خواهد داشت؟ دویست و پنجاه دلار؟ خب، این مبلغ زیادی است. اما گذشته از هر چیز اگر هرگز هیچ شیشه‌ای نمی‌شکست، چه بر سر کسب و کار آن می‌آمد؟ روشن است که این بحث پایانی ندارد. حالا شیشه ساز ۲۵۰ دلار بیشتر برای خرید از کاسب‌های دیگر دارد و.... این شیشه شکسته، پیوسته پول و اشتغال را در چرخه هایی که دائما گسترده‌تر می شوند به وجود خواهد آورد. نتیجه منطقی همه این گفته‌ها، اگر جمعیت به این مرحله از بحث می‌رسید، آن بود که جوان لاتی که تکه آجر را پرت کرده، نه تهدیدی عمومی، بلکه یک خیر و نیکوکار عمومی است.
حال بیایید نگاهی دوباره به ماجرا بیندازیم. جمعیت، حداقل در نتیجه‌ی اولی که گرفته، درست می‌گوید. این خرابکاری کوچک در نگاه نخست به معنای کسب‌وکار بیشتر برای یک شیشه‌بُر خواهد بود. وقتی شیشه بر از این داستان خبردار می‌شود، از مامور کفن و دفنی که خبر مرگ کسی را می‌شنود، ناراضی‌تر نخواهد بود. اما صاحب نانوایی ۲۵۰ دلاری را که برای خرید یک دست کت و شلوار نو به آن دل بسته بود، از دست می‌دهد. از آنجا که مجبور شده شیشه را عوض کند، باید کت و شلوار (یا نیاز مشابهی به یک کالای عادی یا تجملاتی دیگر) را از ذهن بیرون براند. اکنون به جای آنکه یک شیشه به همراه ۲۵۰ دلار پول داشته باشد، تنها یک شیشه دارد. یا در حالی که مشغول برنامه‌ریزی برای خرید کت و شلوار در عصر همان روز بود، حالا باید به جای برخورداری از یک شیشه و یک دست کت وشلوار، به داشتن شیشه بدون کت و شلوار راضی باشد. اگر او را بخشی از یک جامعه در نظر آوریم، این جامعه کت و شلوار جدیدی را که در غیر این صورت ممکن بود به وجود آید، از دست داده و همین قدر فقیرتر شده.
در یک کلام، رونق کسب و کار شیشه‌بُر تنها به معنای آسیب به کسب و کار خیاط است، هیچ «شغل» تازه ای ایجاد نشده است. مردمی که در نانوایی جمع
شده بودند، تنها به دو طرف این معامله یعنی نانوا و شیشه‌بُر فکر می کردند و طرف بالقوه‌ی سوم یعنی خیاط را از یاد برده بودند. او را دقیقا به این خاطر فراموش می‌کنند که اکنون وارد صحنه نمی‌شود. جمعیت، فردا یا پس فردای آن روز شیشه نو را خواهند دید. اما کت و شلوار اضافی کذایی را هیچ گاه نخواهند دید، دقیقا به این خاطر که هرگز تولید نخواهد شد. آنها تنها آنچه را که بلافاصله برای چشم دیدنی است، می‌بینند.
✅ @karkhone
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment