📈فاجعۀ قاجاریه📈
📅حکومت قاجار همه معایب نظام‌های نیرومند مرکزی و کاستی‌های نظام ملوک‌الطوایفی را یکجا در خود داشت.
ناایمنی به عنوان آفت پیشرفت و ثبات اقتصادی و سیاسی تا بالاترین سطح و در تمام حوزه‌ها به چشم می‌خورد و عرصه‌های مختلف حیات فردی و اجتماعی را شامل می‌شد که به عنوان نمونه می‌توان از ناامنی جان و مال سرزمین گرفته تا ناامنی کاروان‌ها، شهرها، و آبادی‌ها را دربرمی‌گرفت و خود مانع عمده در راه تولید کالا و توسعه بنیادهای اقتصادی و رفاه اجتماعی بود.
ضعف دولت مرکزی، خودسری حکام ایالات، شورش‌های داخلی، فقدان نظم و قانون، مداخلات خارجی، تحرکات ایلات و عشایر و ... از عوامل زمینه‌ساز بحران‌های یادشده بودند.
در ایران برخلاف اروپا انباشت درازمدت سرمایه تجاری که می‌توانست انباشت سرمایه فیزیکی کشاورزی و صنعتی را به راه اندازد صورت نگرفت.
انباشت سرمایه تجاری نیازمند چشم‌پوشی از مصرف حال – یعنی پس‌انداز – است و پس‌انداز طولانی نیازمند وجود حداقلی از امنیت در یک فاصله زمانی معقول است. به این معنا که دارایی مالک در طول حیات و پس از مرگ او در معرض خطر دست‌اندازی خودسرانه قرار نگیرد.
در غرب و در پرتو حمایت دولت‌های مطلقه دارایی افراد از امنیت، آرامش و ثبات لازم برخوردار بود اما در ایران طبقات سرمایه‌دار نمی‌توانست از حمایت امنیتی لازم از سوی دولت و یا از سوی گروه‌های اجتماعی نیرومند، اطمینان حاصل کند.
بافت عشایری بویژه سلطه‌ی سیاسی _ نظامی آنها بر یکجانشینان اعم از شهرنشینان و روستاییان و پیوند آنها با نظام سیاسی مستقر به شکل مضاعفی بر فرآیند انباشت سرمایه آسیب می‌زد به بیان دیگر سلطه عشایر و فشار فرآیند دیوان‌سالاری حاکم و نیز تزاحم شیوه‌ی تولید عشایری از یک‌سو فعالیت‌های کشاورزی را محدود می‌ساخت و سبب کندی جریان آن در اجتماعات شهری می‌شد.
📒در چنین ساختاری هنگامی که نیروی دولت مرکزی رو به افول می‌نهاد خودکامگی عناصر خودسر و حکمرانان محلی را به شکل تحمل‌ناپذیری افزایش می‌داد و لذا تا زمانی که یک قدرت یکپارچه و فراگیر مرکزی ظهور نمی‌کرد، جنگ‌های خونین بر سر گسترش قلمرو درمی‌گرفت، راه‌ها ایمنی نمی‌یافت، تولیدات کشاورزی و صنایع دستی و نیز مبادلات تجاری رونق نمی‌گرفت، شهرها آباد نمی‌شد و حیات اجتماعی – اقتصادی به مخاطره می‌افتاد و ضعف مالی و ناتوانی بنیه‌ی اقتصادی همه اقشار ملت بویژه بازاریان را به دنبال داشت.
📙مشروطه و جمهوری: ریشه‌های نابسامانی نظم دموکراتیک در ایران، علیرضا ملائی توانی
========================
نکته📍:
از اصول مهم توسعه سیاسی و تحقق دموکراسی ایجاد دولت مدرن و تهیه زیرساخت و رهایی از هرج و مرج و مدرنسازی نهادها و جامعه بوده است .دقیقن کاری که رضا شاه کمر همت بدان بسته بود.تخیلاتی که طی آن می گویند با وضع پریشان و عقب مانده قاجاریه آزادی و توسعه محقق می شد به این اصل اساسی بی توجه است.
@cafe_andishe95
📅حکومت قاجار همه معایب نظام‌های نیرومند مرکزی و کاستی‌های نظام ملوک‌الطوایفی را یکجا در خود داشت.
ناایمنی به عنوان آفت پیشرفت و ثبات اقتصادی و سیاسی تا بالاترین سطح و در تمام حوزه‌ها به چشم می‌خورد و عرصه‌های مختلف حیات فردی و اجتماعی را شامل می‌شد که به عنوان نمونه می‌توان از ناامنی جان و مال سرزمین گرفته تا ناامنی کاروان‌ها، شهرها، و آبادی‌ها را دربرمی‌گرفت و خود مانع عمده در راه تولید کالا و توسعه بنیادهای اقتصادی و رفاه اجتماعی بود.
ضعف دولت مرکزی، خودسری حکام ایالات، شورش‌های داخلی، فقدان نظم و قانون، مداخلات خارجی، تحرکات ایلات و عشایر و ... از عوامل زمینه‌ساز بحران‌های یادشده بودند.
در ایران برخلاف اروپا انباشت درازمدت سرمایه تجاری که می‌توانست انباشت سرمایه فیزیکی کشاورزی و صنعتی را به راه اندازد صورت نگرفت.
انباشت سرمایه تجاری نیازمند چشم‌پوشی از مصرف حال – یعنی پس‌انداز – است و پس‌انداز طولانی نیازمند وجود حداقلی از امنیت در یک فاصله زمانی معقول است. به این معنا که دارایی مالک در طول حیات و پس از مرگ او در معرض خطر دست‌اندازی خودسرانه قرار نگیرد.
در غرب و در پرتو حمایت دولت‌های مطلقه دارایی افراد از امنیت، آرامش و ثبات لازم برخوردار بود اما در ایران طبقات سرمایه‌دار نمی‌توانست از حمایت امنیتی لازم از سوی دولت و یا از سوی گروه‌های اجتماعی نیرومند، اطمینان حاصل کند.
بافت عشایری بویژه سلطه‌ی سیاسی _ نظامی آنها بر یکجانشینان اعم از شهرنشینان و روستاییان و پیوند آنها با نظام سیاسی مستقر به شکل مضاعفی بر فرآیند انباشت سرمایه آسیب می‌زد به بیان دیگر سلطه عشایر و فشار فرآیند دیوان‌سالاری حاکم و نیز تزاحم شیوه‌ی تولید عشایری از یک‌سو فعالیت‌های کشاورزی را محدود می‌ساخت و سبب کندی جریان آن در اجتماعات شهری می‌شد.
📒در چنین ساختاری هنگامی که نیروی دولت مرکزی رو به افول می‌نهاد خودکامگی عناصر خودسر و حکمرانان محلی را به شکل تحمل‌ناپذیری افزایش می‌داد و لذا تا زمانی که یک قدرت یکپارچه و فراگیر مرکزی ظهور نمی‌کرد، جنگ‌های خونین بر سر گسترش قلمرو درمی‌گرفت، راه‌ها ایمنی نمی‌یافت، تولیدات کشاورزی و صنایع دستی و نیز مبادلات تجاری رونق نمی‌گرفت، شهرها آباد نمی‌شد و حیات اجتماعی – اقتصادی به مخاطره می‌افتاد و ضعف مالی و ناتوانی بنیه‌ی اقتصادی همه اقشار ملت بویژه بازاریان را به دنبال داشت.
📙مشروطه و جمهوری: ریشه‌های نابسامانی نظم دموکراتیک در ایران، علیرضا ملائی توانی
========================
نکته📍:
از اصول مهم توسعه سیاسی و تحقق دموکراسی ایجاد دولت مدرن و تهیه زیرساخت و رهایی از هرج و مرج و مدرنسازی نهادها و جامعه بوده است .دقیقن کاری که رضا شاه کمر همت بدان بسته بود.تخیلاتی که طی آن می گویند با وضع پریشان و عقب مانده قاجاریه آزادی و توسعه محقق می شد به این اصل اساسی بی توجه است.
@cafe_andishe95
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment