رنج تاریخی هامون از جفای همسایه و زخم هامون از مدیریت منابع آب کشور
زندگی در سیستان و بلوچستان با هامون و مناقشه حوضه هیرمند در امیخته است. هرگاه هامون کم آب شده؛ جامعه نیز به تحلیل رفته. بطور تاریخی حقآبه دزدی با بندها، سدسازی و موتورپمپها از سوی افغانستان همواره برای هامون و روزی خورندگانش موجب گرفتاری و رنج و چالش های اجتماعی بوده است. مثلا در فروردین ۱۳۳۴ و پس از آن‌که بی‌آبی باعث از میان رفتن هفتاد درصد محصول بلوک شیرآب و ده درصد محصول رومیان کنگی شد، سرداران و سران ایلات سیستان و عمده مالکان میان کنگی در تلگراف‌خانه تحصن و خطاب به نخست‌وزیر وقت اعلام کردند که «اگر در مرکز، عملی مقدور نیست، برای احقاق حق خود و کشیدن سدهای افغان، ما اهالی سیستان شخصاً اقدام نماییم». متحصنان با مهاجرت اهالی شدت یافته که هر تعداد کامیون به زابل می‌رسد و مهاجرین را حرکت می‌دهد. بیست و چهار کامیون دیگر پیش فروش شده که به زابل بیاید و مهاجرین را از سیستان منتقل نماید. استدعای توجه عاجل را دارد و اینها کسانی هستند که به داخل مهاجرت می‌نمایند اما عده‌ای که به کشور افغانستان فرار می‌کنند، خیلی بیشتر از اینهاست و اگر قریباً فکری نشود، سیستان خالی از سکنه خواهد شد. آب رودخانه هیرمند ساعت به ساعت رو به کاهش می‌رود. مقدار آبی که قبلاً طرف ایران می‌آید، مختصر زه‌آب گندیده سبز رنگ بیش نیست که برای مصرف یک بخش هم کافی نمی‌باشد. منتظر اقدامات مقامات صلاحیت‌دار زابل بودیم و تاکنون بنا به توصیه آنان از شکایت خودداری کردیم و مردم را به زبان و وعده و وعید از متواری شدن مانع شدیم. متأسفانه اکنون نتیجه اقدامات دوایر محلی برای ما روشن نشده، روز به روز بر خشکی محصول افزوده می‌شود. عنان اختیار از دست ما مالکین به در رفته و ساعت به ساعت کامیون‌های زارعین به خارج از سیستان روانه می‌باشد. اگر اقدامات موثر و سریع برای اضافه شدن آب هیرمند و ول کردن آب از طرف افغان‌ها به عمل نیاید، محققاً زابل به ویرانه تبدیل می‌شود»
هرچند چالش حوضه هیرمند و دعوای ایران و افغانستان یک مساله تاریخی است و حقآبه هامون همواره مورد مناقشه بوده است؛ اما خوب است در این‌روزهای گیس و گیس کشی؛ ردپای اکولوژیک خشک شدن هامون را از منظر دیگر هم جستجو کنیم تا حقیقت مخدوش نشود. در زمانه ما آیا هامون فقط به دليل قطع حقابه و خشکسالی ها خشک شده است یا همچون بقیه تالابها هامون هم قربانی مدیریت منابع آب است ؟ برای پاسخ به این ابهام به این مقاله تأمل برانگیز رسیدم «چگونه ایران با دست خود تالاب های هامون را خشک کرد؟
https://www.tahririeh.com/news/16628
©@ruralwomenissues
زندگی در سیستان و بلوچستان با هامون و مناقشه حوضه هیرمند در امیخته است. هرگاه هامون کم آب شده؛ جامعه نیز به تحلیل رفته. بطور تاریخی حقآبه دزدی با بندها، سدسازی و موتورپمپها از سوی افغانستان همواره برای هامون و روزی خورندگانش موجب گرفتاری و رنج و چالش های اجتماعی بوده است. مثلا در فروردین ۱۳۳۴ و پس از آن‌که بی‌آبی باعث از میان رفتن هفتاد درصد محصول بلوک شیرآب و ده درصد محصول رومیان کنگی شد، سرداران و سران ایلات سیستان و عمده مالکان میان کنگی در تلگراف‌خانه تحصن و خطاب به نخست‌وزیر وقت اعلام کردند که «اگر در مرکز، عملی مقدور نیست، برای احقاق حق خود و کشیدن سدهای افغان، ما اهالی سیستان شخصاً اقدام نماییم». متحصنان با مهاجرت اهالی شدت یافته که هر تعداد کامیون به زابل می‌رسد و مهاجرین را حرکت می‌دهد. بیست و چهار کامیون دیگر پیش فروش شده که به زابل بیاید و مهاجرین را از سیستان منتقل نماید. استدعای توجه عاجل را دارد و اینها کسانی هستند که به داخل مهاجرت می‌نمایند اما عده‌ای که به کشور افغانستان فرار می‌کنند، خیلی بیشتر از اینهاست و اگر قریباً فکری نشود، سیستان خالی از سکنه خواهد شد. آب رودخانه هیرمند ساعت به ساعت رو به کاهش می‌رود. مقدار آبی که قبلاً طرف ایران می‌آید، مختصر زه‌آب گندیده سبز رنگ بیش نیست که برای مصرف یک بخش هم کافی نمی‌باشد. منتظر اقدامات مقامات صلاحیت‌دار زابل بودیم و تاکنون بنا به توصیه آنان از شکایت خودداری کردیم و مردم را به زبان و وعده و وعید از متواری شدن مانع شدیم. متأسفانه اکنون نتیجه اقدامات دوایر محلی برای ما روشن نشده، روز به روز بر خشکی محصول افزوده می‌شود. عنان اختیار از دست ما مالکین به در رفته و ساعت به ساعت کامیون‌های زارعین به خارج از سیستان روانه می‌باشد. اگر اقدامات موثر و سریع برای اضافه شدن آب هیرمند و ول کردن آب از طرف افغان‌ها به عمل نیاید، محققاً زابل به ویرانه تبدیل می‌شود»
هرچند چالش حوضه هیرمند و دعوای ایران و افغانستان یک مساله تاریخی است و حقآبه هامون همواره مورد مناقشه بوده است؛ اما خوب است در این‌روزهای گیس و گیس کشی؛ ردپای اکولوژیک خشک شدن هامون را از منظر دیگر هم جستجو کنیم تا حقیقت مخدوش نشود. در زمانه ما آیا هامون فقط به دليل قطع حقابه و خشکسالی ها خشک شده است یا همچون بقیه تالابها هامون هم قربانی مدیریت منابع آب است ؟ برای پاسخ به این ابهام به این مقاله تأمل برانگیز رسیدم «چگونه ایران با دست خود تالاب های هامون را خشک کرد؟
https://www.tahririeh.com/news/16628
©@ruralwomenissues
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment