اقتصاد سیاسی و تصمیمات پرهزینه اقلیمی
امروزه بینش‌ها درباره‌ی اقتصاد سیاسی و روابط و مناسبات توسعه برای درک مسائل مربوط به سازگاری با تغییرات اقلیمی بویژه کم آبی بسیار مهم است. بر اساس داده های اقلیمی، خاورمیانه شدیدترین تاثیرات اقلیمی و کم آبی و چالش هایی چون منازعه بر سر آب را تجربه خواهد کرد.
این پیش بینی می تواند به عنوان فرصتی برای بهسازی زیرساختها و اتخاذ تصمیماتی که این مخاطرات را کاهش دهد باشد؛ اما آنچه در حال حاضر دیده می شود توسعه مخربی است که محیط زیست و منابع آب را به عنوان حیاتی ترین عنصر بقای سرزمین تضعیف کرده است. تصمیم گیریهای عجیب و مخرب این پیام را به اذهان متبادر می کند که گویی در این سرزمین انباشت ثروت یک طبقه برتر بعنوان هدف غایی پروژه ها تعیین شده است!!
در ایران درحال حاضر اجرای ابرپروژه های زیادی در حوزه آب، معدن و صنعت توسط دولت‌ها و بخش خصوصی با توجیه اشتغالزایی و خودکفایی برای تولید محصولات داخلی درحال انجام است.
این نگاه کوتاه مدت در اجرای پروژه های انتقال آب و توسعه صنایع آب بر در مناطق خشک، معادن مخرب محیط زیست و بی توجهی به کشاورزی فاجعه بار کنونی بدون تردید مخاطرات آینده را در خاورمیانه گرمتر و خشک تر برای ساکنان ایران افزایش خواهد داد.
در آینده نچندان دور دولت‌ها ناچارند تصمیمات دشواری در مورد مسایلی که اکنون برای پیشگیری از آن هشدار داده میشود؛ همچون کم آبی، فرونشست زمین، منازعات و مسایل اجتماعی پیامد پروژه ها اتخاذ نمایند؛ مسائلی چون مهاجرتهای سرگردان و حاشیه نشینی که محروم‌ترین افراد جامعه را در معرض شدیدترین آسیبها قرار خواهد داد و فقرزایی گسترده را به دنبال خواهد داشت.
هرچند امروز بیان می شود که چنین سیاستهایی در جهت اشتغالزایی و کاهش آسیب‌پذیری فقر و فقرزایی است، اما به گفته کارشناسان زبده آب و توسعه با هزینه های سرسام آور این پروژه ها می توان توسعه پایدار کم آب بر ( بعنوان مثال تغییر الگوی کشت و شیوه های کشاورزی همچون ترویج و ایجاد گلخانه داری مدرن) در مناطق مختلف کشور و با توجه به ظرفیتهای پایدار اقلیمی به صورت فراگیر پیش برد.
براساس توسعه پایدار توزیع عادلانه منابع آب، با سرمایه گذاری بر ظرفیت های اقلیمی مبنای سازگاری با کم آبی و تغییرات اقلیمی است.
علاوه بر آن به اندازه همه آبی که قرار است طی این پروژه های در حال اجرا منتقل شود در بخش کشاورزی و حتی شرب آب هدر رفته و ضایعات آب بالغ بر میلیاردها متر مکعب است.
با وجود شواهد عینی هدررفت آب؛ اراده ای برای بهسازی سیستمهای آبرسانی و آبیاری و بازچرخانی آب وجود ندارد و تنها وعده حکمرانان آب در پاسخ به کم آبی؛ اجرای پروژه های بسیار گران قیمت « انتقال آب و سدسازی» است که گعده های سیاسی تصمیم گیر فقط نیازهای مقصد را در نظرگرفته و آسیبهای بلند مدت مبدا را گاهی عامدانه ( علی رغم هشدارهای جدی کارشناسان مستقل) نادیده می گیرند!!
البته با وجود تلف شدن میلیاردها متر مکعب آب در بخش کشاورزی و مقایسه میزان بودجه ای که برای انتقال آب وسدسازی نسبت به آبهای زیرزمینی بکار رفته، نجات آبهای زیرزمینی به عنوان شریانهای حیاتی کشور نیمه خشک ایران نیز هرگز بطور جدی جزو برنامه های حکمرانی آب نبوده است!!
این نگرشهای کوتاه مدت و پرهزینه نه تنها موجب در هم شکستن فقر و بیکاری نخواهد شد، بلکه از یکسو انباشت ثروت و قدرت یک طبقه خاص درپی خواهد داشت و از سوی دیگر راهبردهای سازگاری با تغییرات اقلیمی(همچون حفظ امنیت غذایی و پایداری منابع آب و جلوگیری از مهاجرتهای اقلیمی ) را نیز عقیم خواهد گذاشت و به انباشت ابرچالش ها خواهد انجامید.
درشرایط کنونی اقلیمی کشور سوال اصلی سیاستگذاری اقتصادی باید حول این محور باشد که کدام راه‌حل‌ها موجب پشیمانی در آینده نمی‌شود ؟ اما آنچه مسلم است رویکردهای اقتصاد سیاسی در مساله آب و منابع طبیعی در آینده نچندان دور سخت پشیمان کننده خواهد بود و خردمندان گفته اند که پشیمانی دگر سودی نخواهد داشت. / مهتا بذرافکن
🆔 @RuralWomenIssues
امروزه بینش‌ها درباره‌ی اقتصاد سیاسی و روابط و مناسبات توسعه برای درک مسائل مربوط به سازگاری با تغییرات اقلیمی بویژه کم آبی بسیار مهم است. بر اساس داده های اقلیمی، خاورمیانه شدیدترین تاثیرات اقلیمی و کم آبی و چالش هایی چون منازعه بر سر آب را تجربه خواهد کرد.
این پیش بینی می تواند به عنوان فرصتی برای بهسازی زیرساختها و اتخاذ تصمیماتی که این مخاطرات را کاهش دهد باشد؛ اما آنچه در حال حاضر دیده می شود توسعه مخربی است که محیط زیست و منابع آب را به عنوان حیاتی ترین عنصر بقای سرزمین تضعیف کرده است. تصمیم گیریهای عجیب و مخرب این پیام را به اذهان متبادر می کند که گویی در این سرزمین انباشت ثروت یک طبقه برتر بعنوان هدف غایی پروژه ها تعیین شده است!!
در ایران درحال حاضر اجرای ابرپروژه های زیادی در حوزه آب، معدن و صنعت توسط دولت‌ها و بخش خصوصی با توجیه اشتغالزایی و خودکفایی برای تولید محصولات داخلی درحال انجام است.
این نگاه کوتاه مدت در اجرای پروژه های انتقال آب و توسعه صنایع آب بر در مناطق خشک، معادن مخرب محیط زیست و بی توجهی به کشاورزی فاجعه بار کنونی بدون تردید مخاطرات آینده را در خاورمیانه گرمتر و خشک تر برای ساکنان ایران افزایش خواهد داد.
در آینده نچندان دور دولت‌ها ناچارند تصمیمات دشواری در مورد مسایلی که اکنون برای پیشگیری از آن هشدار داده میشود؛ همچون کم آبی، فرونشست زمین، منازعات و مسایل اجتماعی پیامد پروژه ها اتخاذ نمایند؛ مسائلی چون مهاجرتهای سرگردان و حاشیه نشینی که محروم‌ترین افراد جامعه را در معرض شدیدترین آسیبها قرار خواهد داد و فقرزایی گسترده را به دنبال خواهد داشت.
هرچند امروز بیان می شود که چنین سیاستهایی در جهت اشتغالزایی و کاهش آسیب‌پذیری فقر و فقرزایی است، اما به گفته کارشناسان زبده آب و توسعه با هزینه های سرسام آور این پروژه ها می توان توسعه پایدار کم آب بر ( بعنوان مثال تغییر الگوی کشت و شیوه های کشاورزی همچون ترویج و ایجاد گلخانه داری مدرن) در مناطق مختلف کشور و با توجه به ظرفیتهای پایدار اقلیمی به صورت فراگیر پیش برد.
براساس توسعه پایدار توزیع عادلانه منابع آب، با سرمایه گذاری بر ظرفیت های اقلیمی مبنای سازگاری با کم آبی و تغییرات اقلیمی است.
علاوه بر آن به اندازه همه آبی که قرار است طی این پروژه های در حال اجرا منتقل شود در بخش کشاورزی و حتی شرب آب هدر رفته و ضایعات آب بالغ بر میلیاردها متر مکعب است.
با وجود شواهد عینی هدررفت آب؛ اراده ای برای بهسازی سیستمهای آبرسانی و آبیاری و بازچرخانی آب وجود ندارد و تنها وعده حکمرانان آب در پاسخ به کم آبی؛ اجرای پروژه های بسیار گران قیمت « انتقال آب و سدسازی» است که گعده های سیاسی تصمیم گیر فقط نیازهای مقصد را در نظرگرفته و آسیبهای بلند مدت مبدا را گاهی عامدانه ( علی رغم هشدارهای جدی کارشناسان مستقل) نادیده می گیرند!!
البته با وجود تلف شدن میلیاردها متر مکعب آب در بخش کشاورزی و مقایسه میزان بودجه ای که برای انتقال آب وسدسازی نسبت به آبهای زیرزمینی بکار رفته، نجات آبهای زیرزمینی به عنوان شریانهای حیاتی کشور نیمه خشک ایران نیز هرگز بطور جدی جزو برنامه های حکمرانی آب نبوده است!!
این نگرشهای کوتاه مدت و پرهزینه نه تنها موجب در هم شکستن فقر و بیکاری نخواهد شد، بلکه از یکسو انباشت ثروت و قدرت یک طبقه خاص درپی خواهد داشت و از سوی دیگر راهبردهای سازگاری با تغییرات اقلیمی(همچون حفظ امنیت غذایی و پایداری منابع آب و جلوگیری از مهاجرتهای اقلیمی ) را نیز عقیم خواهد گذاشت و به انباشت ابرچالش ها خواهد انجامید.
درشرایط کنونی اقلیمی کشور سوال اصلی سیاستگذاری اقتصادی باید حول این محور باشد که کدام راه‌حل‌ها موجب پشیمانی در آینده نمی‌شود ؟ اما آنچه مسلم است رویکردهای اقتصاد سیاسی در مساله آب و منابع طبیعی در آینده نچندان دور سخت پشیمان کننده خواهد بود و خردمندان گفته اند که پشیمانی دگر سودی نخواهد داشت. / مهتا بذرافکن
🆔 @RuralWomenIssues
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment