| محمد ایمانی
تصوّر کنید چیزی به نام فاجعهٔ زیستمحیطی وجود نداشته باشد.
آنوقت متخصّصان محیطزیست از کجا پول در بیاورند؟
تصوّر کنید چیزی به نام مشکلات اقتصادی وجود نداشته باشد.
آنوقت اقتصاددانان از کجا پول در بیاورند؟
تصوّر کنید چیزی به نام معضلات اجتماعی وجود نداشته باشد.
آنوقت دانشمندان علوم اجتماعی از کجا پول در بیاورند؟
نگران نباشید. من منکر وجود مشکلات اقتصادی، اجتماعی و حتّی زیستمحیطی نیستم. سخن از چیز دیگری است:
این متخصّصان از کجا حقوق میگیرند؟
از دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی و رسانهها.
این نهادها متعلّق به کیست؟
دولتها.
در واقع کارفرمای این دانشمندان محیط زیست، اقتصاد و علوم اجتماعی، یعنی جایی که حقوق آنها را میدهد، دولتها هستند.
آیا شما حاضرید علیه کارفرمای خود صحبت کنید و بگویید موجودیّت او نه تنها ضروری نیست، بلکه مانعی بر سر راه حلّ مشکلات اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی است؟ خیر! چون هیچ احمقی برای این تبلیغ نمیکند که کارفرمایش را از دست بدهد، چون کارش را از دست میدهد و دیگر درآمدی نخواهد داشت. برای همین همهٔ این متخصّصان یا در استخدام یک دولت هستند و از فعالیّتهای آن دولت دفاع میکنند، یا در استخدام یک دولت نیستند و میکوشند با نقد دولت روی کار (دولت الف) و تبلیغ برای دولتی که آنها را استخدام کند (دولت ب) دولت دوم را مستقر سازند.
فراموش نکنید که این متخصّصان شغل و حرفهشان همین است و راه دیگری برای تولید ثروت بلد نیستند، بویژه با توجّه به درآمدهای خوبی که آنها دارند.
بنابراین این متخصّصان به شما میگویند راهحل مشکلات زیستمحیطی و اقتصادی و اجتماعی یک دولت کارآمد است. حتی اگر مشکلاتی هم وجود نداشته باشد آنها مشکلاتی را برای وجود و هرچه بزرگتر شدن چنین دولتی خلق میکنند. برای مثال اکثر قریب به اتفاق مشکلات محیطزیستی از این دست هستند، یعنی مشکلات قلّابی. آیا شما چیزی دربارهٔ دمیسکشوالها شنیدهاید؟ متخصّصان علوم اجتماعی موفّق شدهاند برای حلّ مشکل تبعیض و نابرابری علیه دمیسکشوالها بودجههای دولتی بگیرند. نمیخواهم سر شما را با «میلیونها» مثال در این زمینه درد بیاورم. برویم سر اصل مطلب:
در طول چند هزار سال تاریخ تمدّن بشر نهادی که منجر به تولید ثروت و رفاه بشر شده، بازار بوده است. بشر تمام دستاوردهای تکنولوژیک و بهبود کیفیّت زندگیاش را مدیون «آزادیِ» خودش در «بازار» بوده و است. حدود سیصد سال است که با انفجار ثروت در بازار (نخست در اروپا و آمریکای شمالی سپس در باقی نقاط جهان) بواسطهٔ انقلاب صنعتی و صنعتی شدن کاپیتالیسم، نهادی شکل گرفته به نام دولت که از پنج درصد تا هفتاد درصد دستاوردهای بازار را به نام مالیات میدُزدد و برای توجیه این دزدی صدها هزار متخصّص اقتصادی و اجتماعی و زیستمحیطی به استخدام خود درآورده تا میلیونها محتوا و خوراک ذهنی برای انسانها تولید کند که بدانها تلقین کند نه تنها تمام دستاوردهای کنونی خود انسانها در بازار دستاورد دولتها بوده، بلکه برای حلّ مشکلات اقتصادی و اجتماعی و زیستمحیطی بیشماری که وجود دارد (که ۹۹ درصد آنها وجود ندارند) مداخلهٔ یک دولت کارآمد ضروری است.
نام این ایدئولوژی «دولتپرستی» یا اتاتیسم است. این ایدئولوژی زیرشاخههایی دارد که از آن حمایت میکنند: در صدر آنها کمونیسم، سوسیالیسم، مارکسیسم، ناسیونالیسم، دموکراسی و در ردهٔ آخر لیبرالیسم، و البته انواعی ترکیبی از این ایدئولوژیها برای مثال ناسیونالسوسیالیسم، سوسیالدموکراسی، لیبرالدموکراسی و و و.
✅ @karkhone