✳️ ۲۰نکته طلایی در مورد اجزای جمله:
❇️ بخش : اول
نکته طلایی 11 :
بعضی از فعل ها گاهی ناگذر و گاهی گذرا به مفعول هستند. به این نوع افعال ، افعال دو وجهی یا ذو وجهین گویند. فعل هایی مانند : شکست ، ریخت ، گداخت ، افزود ، گسست دو وجهی هستند.
نکته طلایی 12 :
بعضی از فعل ها علاوه بر نهاد در قسمت گزاره نیاز به مفعول دارند ، به این نوع افعال گذرا به مفعول یا فعل متعدّی گویند. فعل هایی مانند : زد، خورد ، نوشید ، چشید ، خواند ( قرائت کرد ) کاشت ، دوخت ، پراند ، پوشید ، دید و ...
افعال گذرا به مفعول در جواب چه کس را ؟ یا چه چیز را ؟ می آید.
او درسش را خواند. او چه چیز را خواند ؟ درسش را
( درس : مفعول / ش : وابسته به مفعول ، مضاف الیه )
نکته طلایی 13 :
مفعول گاهی با نشانه ( را ) و گاهی بدون نشانه می آید.
نکته طلایی 14 :
اگر فعل جمله ی ما گذرا به مفعول باشد، آن جمله سه جزئی است.
( نهاد + مفعول + فعل )
نهاد و مفعول می توانند ، وابسته داشته باشند امّا این وابسته ها جزءِ اجزای اصلی به حساب نمی آیند.
مادر غذ ا را پخت.
مادرِ مهربان ِ دوست داشتنی ِ من غذایِ لذیذِ خوشمزه ای را پخت.
نکته طلایی 15 :
بعضی از فعل ها در قسمت گزاره فقط نیازمند به یک خبر هستند تا رفع ابهام از نهاد نماید. به این نوع افعال، افعال اسنادی یا افعال گذرا به مسند گویند.
افعال اسنادی عبارتند از : است ، بود ، شد ، گشت ، گردید
نکته طلایی16 :
فعل های اسنادی اگر تغییر معنا دهند، دیگر اسنادی نیستند.
هوا سرد است.
نان در سفره است. ( وجود دارد )
او عاقل گشت.
او در پارک گشت ( جست و جو کرد ، گردش کرد )
آب سرد شد.
شد حکیمی پیش حاکم وقت.
( رفت )
او درس خوان بود.
آب در کوزه بود. ( وجود دارد )
نکته طلایی 17 :
اگر فعل ما اسنادی باشد جمله سه جزئی است و از
( نهاد + مسند + فعل اسنادی ) تشکیل می شود. مسند ، یک خبر یا یک حالت و یا یک خصوصیّتی است که به کمک فعل اسنادی به نهاد جمله نسبت می دهیم.
مسند در جواب سوال چه ؟ چی ؟ می آید.
تن زنده والا به ورزندگی است.
تن زنده چه است ؟
( والا به ورزندگی است .)
نکته طلایی 18:
مسند در جملات اسنادی به سه شکل دیده شده است.
الف - مسند به شکل اسم مانند :
این جا رشت است.
( رشت : مسند )
ب – مسند به شکل صفت مانند :
پدرم مهربان است.
( مهربان : مسند )
پ - مسند به شکل
( حرف اصافه + اسم )
این نوع مسند را با متمّم اشتباه نگیریم.
مثال :انگشتر مادر از طلا است.
( از طلا : مسند )
این لباس از ابریشم بود.
( از ابریشم : مسند )
نکته طلایی 19 :
گاهی مسند برای کامل شدن معنای خود نیازمند به یک متمّم است. این متمّم همراه با مسند یک جزء را تشکیل می دهد. به این نوع متمّم؛ متمّم برای مسند گویند.
مثال : دلش لبریز از محبّت است.
دلش : نهاد
لبریز: مسند
از محبّت : متمّم برای مسند
مثال :دشت پر از سبزه است.
دشت : نهاد
پر : مسند
از سبزه : متمّم برای مسند
نکته طلای 20 :
فعل های است ، بود ، شد ، گشت و گردید زمانی اسنادی هستند که به تنهایی بیایند.
هوا سرد است. ( اسنادی )
او غذا خورده است.
( خورده است : غیر اسنادی )
او عاقل بود. ( اسنادی )
او خفته بود.
( خفته بود : غیر اسنادی )
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan