✳️ خطاهای پربسامد در نگارش متون دانشگاهی
(نقل‌قول و انواع آن)
❇️ قصد دارم در چند نوشته به زبان ساده از خطاهایی بنویسم که هنگام ویرایش مقالات و پایان‌نامه‌های دانشجویان به‌وفور با آنها مواجه شده‌ام. در این نوشته سعی می‌کنم در ادامهٔ مطلب پیشین، از نقل‌قول‌ها سخن بگویم.
همهٔ ما دانشگاهیان کم‌وبیش از ویژگی‌های یک پاراگراف یا بند آگاهیم. در یک پاراگراف اندیشه‌ای اصلی وجود دارد که تمام جملات آن پاراگراف به‌نوعی در جهت و مرتبط با آن اندیشه باید بیایند. کاربرد نقل‌قول‌ها درحقیقت مستندسازی و تحکیم همین مفهوم و اندیشهٔ اصلی است.
پایان‌نامه‌های بسیاری را دیده‌ام که متأسفانه از همان ابتدای پاراگراف‌ها با نقل‌قول‌های مستقیم و طولانی شروع می‌شوند، بدون آنکه ایده و اندیشهٔ آن پاراگراف بر مخاطب روشن شود. نقل‌قول‌های مستقیم و غیرمستقیم حد و حدودی دارند. گاهی صفحه یا صفحاتی پیوسته را می‌بینم که نقل‌قول‌ها در آن بدون هیچ فاصله‌ای و پشت سر یک‌دیگر ردیف شده‌اند. اینجا به‌وضوح جای خالی پژوهشگر را می‌توانیم ببینیم. زمانی که مجموع پاراگراف‌های این نوع پژوهش را بررسی می‌کنیم، حضور ۵۰ یا ۶۰ درصدی نقل‌قول‌ها (و گاهی بیش از این) این حقیقت را به ما می‌گوید که وظیفهٔ نقل‌قول‌ها در این پژوهش، پشتیبانی و حمایت از ایدهٔ پژوهش نیست؛ بلکه به‌منظور پرکردن سطور و صفحات پژوهش آمده‌اند.
از طرف دیگر، زمانی هم که ما با هدف پشتیبانی و استناد، جمله یا جملاتی را نقل‌قول می‌کنیم، باید بدانیم که نقل‌قول انواعی دارد. گذاشتن یا نگذاشتن صرف گیومه، باعث تمایز نقل‌قول‌ها نمی‌شود. متأسفانه گاهی در پایان‌نامه‌ها قسمت‌هایی را می‌بینم که در آن سبک و سیاق نثر نویسنده با قسمت‌های پیشین و پسین کاملاً متفاوت است؛ اما نه از گیومه خبری است و نه نشانی منبع. این نوع نوشته‌ها از دو صورت بیرون نیست؛ یا ناآگاهی نویسنده از نوع نقل‌قول و شرایط آن یا درآمیختن ناشیانهٔ و سرقت‌گونه مطالب.
دربارهٔ نقل‌قول‌های مستقیم بیش از این گفتم؛ بدون دخل‌وتصرف می‌آیند، یا کمتر از چهل واژه‌اند که در داخل گیومه و با ذکر نشانی دقیق منبع می‌آیند یا بیشتر از چهل واژه‌اند که در پاراگرافی مستقل با تورفتگی از دو طرف، قلم و فاصلهٔ سطری متفاوت، بدون گیومه و با ذکر نشانی دقیق (مؤلف، سال نشر: شمارهٔ صفحه) می‌آیند.
زمانی هست که ما قصد داریم فقط مفهوم اصلی یک مطلب یا صورت کوتاه‌شدهٔ را در نوشته‌مان بیاوریم. در این صورت ما باید آن مفهوم را در قالب واژه‌ها و عبارات متعلق به خودمان بازنویسی کنیم و تنها به حذف گیومه بسنده نکنیم. در نقل‌قول غیرمستقیم هم ذکر نشانی منبع (مؤلف، سال نشر) ضروری است.
❇️ سخن های بایسته
دکتراعظم‌نیک‌خواه‌فاردقی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
(نقل‌قول و انواع آن)
❇️ قصد دارم در چند نوشته به زبان ساده از خطاهایی بنویسم که هنگام ویرایش مقالات و پایان‌نامه‌های دانشجویان به‌وفور با آنها مواجه شده‌ام. در این نوشته سعی می‌کنم در ادامهٔ مطلب پیشین، از نقل‌قول‌ها سخن بگویم.
همهٔ ما دانشگاهیان کم‌وبیش از ویژگی‌های یک پاراگراف یا بند آگاهیم. در یک پاراگراف اندیشه‌ای اصلی وجود دارد که تمام جملات آن پاراگراف به‌نوعی در جهت و مرتبط با آن اندیشه باید بیایند. کاربرد نقل‌قول‌ها درحقیقت مستندسازی و تحکیم همین مفهوم و اندیشهٔ اصلی است.
پایان‌نامه‌های بسیاری را دیده‌ام که متأسفانه از همان ابتدای پاراگراف‌ها با نقل‌قول‌های مستقیم و طولانی شروع می‌شوند، بدون آنکه ایده و اندیشهٔ آن پاراگراف بر مخاطب روشن شود. نقل‌قول‌های مستقیم و غیرمستقیم حد و حدودی دارند. گاهی صفحه یا صفحاتی پیوسته را می‌بینم که نقل‌قول‌ها در آن بدون هیچ فاصله‌ای و پشت سر یک‌دیگر ردیف شده‌اند. اینجا به‌وضوح جای خالی پژوهشگر را می‌توانیم ببینیم. زمانی که مجموع پاراگراف‌های این نوع پژوهش را بررسی می‌کنیم، حضور ۵۰ یا ۶۰ درصدی نقل‌قول‌ها (و گاهی بیش از این) این حقیقت را به ما می‌گوید که وظیفهٔ نقل‌قول‌ها در این پژوهش، پشتیبانی و حمایت از ایدهٔ پژوهش نیست؛ بلکه به‌منظور پرکردن سطور و صفحات پژوهش آمده‌اند.
از طرف دیگر، زمانی هم که ما با هدف پشتیبانی و استناد، جمله یا جملاتی را نقل‌قول می‌کنیم، باید بدانیم که نقل‌قول انواعی دارد. گذاشتن یا نگذاشتن صرف گیومه، باعث تمایز نقل‌قول‌ها نمی‌شود. متأسفانه گاهی در پایان‌نامه‌ها قسمت‌هایی را می‌بینم که در آن سبک و سیاق نثر نویسنده با قسمت‌های پیشین و پسین کاملاً متفاوت است؛ اما نه از گیومه خبری است و نه نشانی منبع. این نوع نوشته‌ها از دو صورت بیرون نیست؛ یا ناآگاهی نویسنده از نوع نقل‌قول و شرایط آن یا درآمیختن ناشیانهٔ و سرقت‌گونه مطالب.
دربارهٔ نقل‌قول‌های مستقیم بیش از این گفتم؛ بدون دخل‌وتصرف می‌آیند، یا کمتر از چهل واژه‌اند که در داخل گیومه و با ذکر نشانی دقیق منبع می‌آیند یا بیشتر از چهل واژه‌اند که در پاراگرافی مستقل با تورفتگی از دو طرف، قلم و فاصلهٔ سطری متفاوت، بدون گیومه و با ذکر نشانی دقیق (مؤلف، سال نشر: شمارهٔ صفحه) می‌آیند.
زمانی هست که ما قصد داریم فقط مفهوم اصلی یک مطلب یا صورت کوتاه‌شدهٔ را در نوشته‌مان بیاوریم. در این صورت ما باید آن مفهوم را در قالب واژه‌ها و عبارات متعلق به خودمان بازنویسی کنیم و تنها به حذف گیومه بسنده نکنیم. در نقل‌قول غیرمستقیم هم ذکر نشانی منبع (مؤلف، سال نشر) ضروری است.
❇️ سخن های بایسته
دکتراعظم‌نیک‌خواه‌فاردقی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment