⭕️از «جلبیل» تا لباس‌شب؛ ظرفیت خوس‌دوزی در مد فاخر ایرانی


📌یکی از شناخته‌شده‌ترین کاربردهای این هنر «جلبیل» است؛ روسری توری زنان هرمزگان که خوس روی سطح تیره آن مانند جواهر می‌درخشد


♦️در نگاه اول، شاید میان یک شال خوس‌دوزی‌شده در میناب و لباسی روی صحنه نمایش مد فاخر پاریس فاصله‌ بسیار زیاد باشد، اما کافی است رنگ و فرم را از جغرافیا جدا کنیم و تنها به آن پارچه‌ سیاه و ظریف بنگریم که نور طلایی یا نقره‌ای روی سطح آن می‌لغزد؛ همان ترکیبی که بارها در مجموعه‌های مد فاخر، لباس‌شب و فرش قرمز دیده‌ایم و شاید همین ویژگی یکی از راه‌های ادامه زندگی خوس‌دوزی هرمزگان باشد.

خوس‌دوزی یا خوص‌دوزی یکی از رودوزی‌های سنتی جنوب ایران، به‌ویژه هرمزگان، است. در این هنر، نوارهای بسیار باریک و درخشان طلایی یا نقره‌ای را از خانه‌های پارچه توری ریزبافت عبور می‌دهند و با تکرار واحدهای کوچک هندسی، سطح پارچه را نقش می‌اندازند. پارچه زمینه در نمونه‌های شناخته‌شده بیشتر سیاه است، هرچند از سرمه‌ای، بنفش، زرشکی، سبز و رنگ‌های دیگر نیز استفاده شده‌ است. از ویژگی‌های جالب این تکنیک آن است که در بسیاری از نمونه‌ها پشت و روی کار بسیار شبیه یکدیگر از آب درمی‌آید.

نقش‌ها با وجود کوچکی، تنوع زیادی دارند. «پلکو» یا «پدری» از واحدهای پایه است و با ترکیب و تکرار همین واحدها، نقش‌هایی مانند خشتی، پنکه‌ای و گل‌های چندپر ساخته می‌شوند. ستاره‌های شش، هشت و دوازده‌پر، پروانه و نقش‌هایی با نام‌های محلی دیگر نیز در خوس‌دوزی دیده می‌شوند. ابزار کار هم پیچیده نیست: پارچه توری، خوس طلایی یا نقره‌ای، قیچی و «کم» یا «کمان» برای کشیدن و ثابت نگه داشتن پارچه.



بیشتر بخوانید...
🖌 سارا باقری
@indypersian

Comments

Be the first to add a comment