ازچای جهان (و فاتح یزدی) تا چای دبش (و اکبر رحیمی)

| بیژن اشتری


مقایسه دو برند چای جهان و چای دبش می‌تواند فواید زیادی برای همه ما ایرانی‌ها داشته باشد.چای جهان یکی از معروف‌ترین برندهای چای در دوران قبل از انقلاب بود.مالک و مدیر چای جهان کارآفرین نابغه ای بود به اسم محمد صادق فاتح یزدی که به مرور زمان مجموعه‌ای از کارخانه‌ها و شرکت‌های تولیدی، از چای و پتو و روغن خوراکی تا روغن موتور را در اطراف کرج تاسیس کرد.آن هم بدون گرفتن یک دلار ارز ترجیحی یا حمایتی.

او یک سرمایه‌گذار کلاسیک بود که صرفا با استفاده از خلاقیت‌های خود و محیطی که به وی اجازه تولید و کسب و کار می‌داد توانست به رفاه و رونق اقتصادی کشورش کمک کند.سرمایه‌داری که در ضمن علاقه بی‌حد و حصری هم به کارهای خیریه و عام‌المنفعه داشت.اما زمانه تب‌دار بود و بیمار.چریک‌های کمونیست فدایی خلق به این نتیجه رسیده بودند که فاتح یزدی یک بورژوا کومپرادور است که خون کارگران را در شیشه کرده و هیچ وظیفه ‌ای ضروری‌تر از ترور انقلابی او نیست.

غلامحسین ساعدی، داستان‌نویس و نمایشنامه ‌نویس معروف ، یکی دو سال پس از انقلاب افشا کرد:«فتحعلی پناهیان را از نزدیک می‌شناختم، جوان بیست و چند ساله‌ای بود...بچه عجیبی بود .همان بود که سرمایه‌دار گردن‌کلفت کرجی(فاتح یزدی) را کشت.همان که چای جهان را داشت.»فاتح یزدی در مرداد هزار و سیصد و پنجاه و سه در زیر پل تاج با شلیک سه گلوله کشته شد و سازمان چریکهای فدایی خلق رسماً مسئولیت این قتل را پذیرفت.شرکت های فاتح یزدی نیز پس از انقلاب مصادره شد.

چای دبش یک برند پساانقلابی است که برخلاف چای جهان که صرفا از محصولات باغ‌های چای ایران استفاده می‌کرد صرفا وابسته به واردات چای از خارج است.

مدیرعامل این شرکت آقای اکبر رحیمی متولد هزار و سیصد و پنجاه است و از سی و پنج سالگی مشغول این کار شده است.بنا به گفته سازمان بازرسی کل کشور ،هفتاد و نه درصد ارز ترجیحی برای واردات چای به شرکت چای دبش اختصاص داده شد(مبلغی حدود سه میلیارد دلار،برابر یک چهارم درآمد سالانه نفتی کشور).

این اقدام با هماهنگی و تایید وزارت صمت،وزارت جهاد کشاورزی و بانک مرکزی از سال نود و هشت و طی سه سال صورت گرفت .قرار بوده شرکت دبش از این سه میلیارد دلار ارز با نرخ ترجیحی برای واردات ماشین آلات و چای از هندوستان استفاده کند اما بخش قابل توجهی از این مبلغ را در جاهای دیگر هزینه کرده و به جای واردات چای مرغوب از هند چای نامرغوب از کنیا وارد کرده است.

چای جهان نماد یک رژیم سرمایه‌داری غربگرا بود.
چای دبش نماد یک رژیم انقلابی مستقل و خودکفاست که رشته‌های وابستگی به امپریالیسم جهانی را قطع کرده است.

✅ @karkhone