ماجرای سه برابر شدن قیمت بنزین ۳۰ سال قبل
کمتر از دو سال بعد از انقلاب، در حالی که ابوالحسن بنیصدر، رئیسجمهور و محمدعلی رجایی نخستوزیر بود، قیمت بنزین در ایران از ۱۰ ریال به ۳۰ ریال افزایش پیدا کرد.
فضلالله صلواتی که نماینده اصفهان در مجلس شورای اسلامی و البته از نیروهای ملی - مذهبی بود در سؤال خود از رجایی، نخستوزیر وقت پرسیده: «جناب آقای نخستوزیر! با توجه به وضع استثنائی کشور علت گران کردن بنزین آن هم برای مدت نامحدود چه بوده است؟ آیا به خاطر بهتر کردن وضع ترافیک تهران بوده است؟ آیا میخواستهاند از اتومبیل شخصی کمتر استفاده بشود؟ (که جیرهبندی کافی بود) آیا میخواستند بودجه کشور اضافه شود که با توجه به زیانهای ناشی از جنگ مبلغی نمیشود.
با توجه به اینکه ماشین در تمام تشکیلات و برنامههای مردم نقش وسیع دارد، در این تصمیم آیا فقط شهر تهران را در نظر گرفته بودند یا همه ایران را؟ حتی روستاها را؟ کرایهها که به طور سرسامآور و بیقانون بالا میرود. حتی یک تاکسی که شما بایستید (یک ربع ساعت کنار خیابان بایستید) یک جایی که قبلاً با یک تومان میرفتید، ببینید حالا با چه مبلغی شما را میبرند. یک کارتن کتاب را که به شهرستان با مبلغ ده تومان میفرستادید، با اینکه با ماشینهای گازوئیلی فرستاده میشود درست سه برابر شده است.
عدس، نخود، ماش، لوبیا، بر اساس این مسئله که خوراک مستضعفین است، گران شده است والا پولدار که برایش سه تومان و دو تومان و ده تومان مسئلهای نیست… کرایهها به طور سرسامآور و بیقانون بالا میرود به خاطر این گرانی. چه فکری برای آن شده است؟ آیا از این تصمیمی که شما گرفتهاید که بنزین را سه برابر کنید مجلس میبایستی خبر داشت یا نه؟...»
در پاسخ رجایی به فضلالله صلواتی پاسخ مفصلی میدهد که این بخشی از آن پاسخ است: «ما بنزین را گران نکردیم. ما گفتیم که قیمت تمام شده بنزین را باید خریدار بپردازد. یعنی این قیمتی که الان خریدار بابت بهای بنزین می دهد (لیتری ۳۰ ریال) قیمتی است که برای مملکت تمام میشود. قبلاً ۱۰ ریال بود. چرا ۲۰ ریال به اصطلاح سوبسید میدادند؟ ما این سوبسید را قبول داریم، به شرط اینکه این ۲۰ ریال را به تمام افراد مملکت بدهند… اما در مورد بنزین هیچ اینطور نیست. ۵۰ درصد از مردم ما که در روستا مینشینند، اینها اصلاً ماشین ندارند تا بنزین مصرف کنند.
کسانی هم که در شهر مینشینند آنها هم صد درصد ماشین ندارند، آنها هم به یک نسبت کمی ماشین دارند... آن افرادی که در شهر هستند اگر مستضعفند و از وسایل عمومی استفاده میکنند، برای آنها هم تغییر نکرده است. یعنی لیتری ۱۰ ریال که قبلاً رانندگان تاکسی پول بنزین میدادند آنها هنوز هم همان لیتری ۱۰ ریال را میدهند. وسایل حمل و نقل عمومی آنها هم (اگر بنزین مصرف میکنند) لیتری ۱۰ ریال میدهند. گازوئیل هم قیمتش تغییر نکرده است. بنابراین ما میگوییم که در کشور یک اقلیتی وجود دارند که از ماشین شخصی استفاده میکنند.
بنزین را که قیمت تمام شده برای دولت لیتری ۳۰ ریال است، ۱۰ ریال میدهند. این ۲۰ ریال را از بیتالمال قبلاً میگرفتند از این به بعد نگیرند. حل مسئله این نیست که ما اجازه بدهیم مجددً آن گروه از بیتالمال روزانه مبلغ قابل ملاحظهای (سوبسید) بگیرند. حلش این است که برویم آنجا، ببینیم که چه قاعدهای میشود تعیین کرد و از آن قاعده جلوی گران شدن بیرویه قیمتها را بگیریم.»
منبع: روزنامه هفت صبح
✅ @karkhone