✳️ اسم معرفه ؛ نکره و اسم جنس در فارسی

❇️ اسم نکره(ناشناس/ناشناخته)

اسم نکره : اسمی است که در نزد مخاطب مبهم و نا معین باشد مانند: زنانی، روزی، مردانی و یک روزی.

از نشانه های نکره می توان به "ی" و "یک" و صفات مبهمی از قبیل: چند، فلان، هر، چنین و چنان اشاره کرد، مثال: چه مردی، هیچ زنی، فلان فیلم، یک روزگاری، هر شبی و.....

نکته:
"ی" بر معانی دیگری غیر از نکره هم دلالت می کند:

🔶 نشانه معرفه است و آن زمانی است که پس از جمله وصفی یا مضاف الیهی بیاید مانند: " مردی که دیروز به اینجا آمد مهربان بود". دلیل آن این است که این "ی" گاهی با "این" و "آن" که از نشانه های معرفه هستند جمع می شود؛ مثل: " آن روزی که او را دیدم سر از پا نمی شناختم" بهتر است که این "ی" را موصول بگیریم نه نکره.

🔶 نفی جنس و آن زمانی است که با کلمه های منفی بیاید، مانند: "فایده ای ندارد" یعنی " هیچ فایده ای ندارد" و "بی سببی" در قدیم به معنی " بی هیچ سببی".

🔶 تاکید و آن در صورتی است که با نشانه های دیگر نکره همراه باشد، مانند: زودی آمد.

🔶 کاهش و تقلیل، مانند: امروز پولی به من بده یعنی "پول کمی"

🔶 در قدیم به معنی نوع هم بوده است.

❇️ اسم معرفه(شناس/شناخته)

اسم معرفه اقسامی دارد:

1⃣اسم خاص مانند اردشیر، شاهپور، انوشیروان و بوعلی سینا.

2⃣معرفه به اشاره، یعنی اسمی که به وسیله صفت های اشاره این، آن، همین و همان وصف شده باشد. مثل: آن مرد، این کتاب، همان درخت، همین خانه.

3⃣عهد ذکری، اسمی که قبلا در کلام آمده باشد؛ مانند: "پدری با فرزندش گردش می کرد پدر به فرزندش گفت: کوشش مایه کامیابی است". یعنی پدر یاد شده است.

4⃣عهد ذهنی، اسمی که در ذهن مخاطب مشخص و معین است، مانند: پیغمبر فرمود: (یعنی پیامبر اسلام)، خانه را خریدم (یعنی خانه ای که تو میدانی).

5⃣ضمیر را هم اگر جز اسم بدانیم جزو معرفه هاست، مانند: من، تو و او.

7⃣اسمی که دارای متمم یامضاف الیهِ معرفه باشد، مثل: کتاب من، درس امروز، دوستی با هوشنگ، اقامت در کاشان.

نکته: شرط این نوع معرفه خالی بودن اسم از نشانه نکره است.

❇️ اسم جنس(عام)

اسم جنس: یعنی اسمی که بر جنس یا نوع دلالت کند، مانند: انسان و حیوان، یعنی نوع انسان و حیوان.

از آنچه که در بالا گفته شد به این نتیجه می رسیم که گاهی اسم معرفه نشانه لفظی دارد مانند "را"، "این"، "آن"، "همین" و "همان" ؛ گاهی هم ندارد، مگر اینکه خالی بودن اسم را از نشانه های نکره و اسم جنس نبودن، از دلایل معرفه بودن آن بگیریم.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan