امسال جایزهی هانا آرنت به ماشا گسن، نویسنده و روزنامهنگار یهودی و معتبر روسی و آمریکایی اهدا شد که خانوادهاش از کشتهشدگان هولوکاستاند. چند روز قبل از اهدای جایزه بنیاد هاینریش بل خواست جایزه را به وی ندهند، چون گسن محاصره و جنایت اسرائیل در نواز غزه را با گتوهای آلمان نازی مقایسه کرد. در نتیجه اعتراضات که آلمان باز دیگر میخواهد تعیین کند «چه کسی یهودی است و یهودی خوبی است یا نه»، مجبور شدند جایزه هانا آرنت را(روشنفکر یهودی که تمام عمرش مخالف صهیونیسم بود) به گسن اهدا کنند. این متن سخنرانی گسن به وقت دریافت جایزه است که ترجمه کردم.
گسن میگوید مقایسه راه برای فهم بسیاری از چیزها در جهان است. جهان غرب و در راساش آلمان قانون نانوشتهای وضع کردند که «هیچچیز با هولوکاست قابل مقایسه نیست.» اما هر چیزی که در زمان فعلی رخ میدهد، قابلتصور است و قابل مقایسه و «دیگر هرگز» قرار است پروژهای سیاسی برای ممانعت از فاجعه مشابه باشد، نه خیالات و شعار تخیلی ما. گسن میگوید ما از کسانی که نود سال قبل زندگی میکردند، باهوشتر، مهربانتر، عاقلتر و اخلاقمدارتر نیستیم. اما ما چیزی را میدانیم که آنها نمیدانستند: هولوکاست امکانپذیر است.
او میگوید چیزها میتوانند در ماهیت کاملا شبیه و از یک جنس اما در جزئیات متفاوت باشند. به کسانی که به او بابت مقایسهاش سر جزئیات متفاوت غزه با گتو گیر میدهند، لطیفه تلخی را یادآور میشود: مردی در ازای رابطهی جنسی مبلغی نجومی را به زنی پیشنهاد کرد، زن قبول کرد که در ازای این مبلغ کلان ــ مثلاً ده میلیون دلار ــ با این مرد همخوابه شود. مرد گفت: «اگر بهت ده دلار بدم چی؟» زن از کوره در رفت و گفت: «تو فکر میکنی من چهکارهام؟» مرد جواب داد: «والّا ما که میدونستیم چهکارهای. داریم سرِ قیمت چونه میزنیم.»
#فرناز_سیفی
https://telegra.ph/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-02-04@Ellinne