🔆محمد علی فروغی نگین یگانۀ دوران در نسبت بین دین و دولت🔆
==================

💢فروغی منفکر لیبرال ( ۱۲۵۴- ۱۳۲۱ ) ملقب به ذُکاءالمُلک، ملی‌گرا، تجددخواه، روشن‌فکر، مترجم، ادیب و سخن‌شناس، فیلسوف، تاریخ‌دان، روزنامه‌نگار، سیاست‌مدار، دیپلمات، نماینده و رئیس مجلس، وزیر و نخست‌وزیر ایران بود. وی نقش مهمی در تأسیس دانشگاه تهران داشت و همچنین او پایه‌گذار و نخستین رئیسِ فرهنگستان ایران است. همین نقش را فروغی در انجمن آثار ملی داشت که به تلاش برای نهادینه کردنِ پاسداری و نگهداری از آثار تاریخی ایران می‌پرداخت. فروغی همچنین چندین اثر مهمِ ادبی را تصحیح کرده که مشهورترین آن‌ها، کلیات سعدی است. نخستین کتاب دربارهٔ فلسفه غرب (سیر حکمت در اروپا) نیز به قلم او نوشته شد. علاوه بر این‌ها، فروغی آثار متعددی دربارهٔ تاریخ (به ویژه تاریخ ایران باستان)، اقتصاد و حقوق به رشته تحریر درآورده است.
====================
🔰از منظر نسبت دین و دولت در نظریه های سیاسی فروغی جایگاه رفیعی دارد.انسان مدرن آزادیخواه در سیاست یک دین ستیز و کفر گو نیست بلکه رویکردی همراه با مدارا و تساهل و سکولاریسم دارد.

رویکرد لیبرال، تکثر گرا است با دین و آیینی سرِ ستیز و توهین و حمله نداره در چهاچوب قانون سکولار با آن برخورد می کند.
از این منظر رویکرد تساهل محور و روادار فروغی صد سال از بسیاری از روشنفکران دین ستیز به اصطلاح آتئیست ایران جلوتر بوده است.

✡️☪️✝️/🏛اصولا در رابطه دین و دولت چهار رویکرد داریم،که متر و معیار خوبی به دست میدهد تا ببینیم جای افراد در کجاست و چه کسی بر زمین سست و نامناسب ایستاده و چه کسی به مدرنیته سیاسی میرسد؛
چهار رویکرد اصلی شامل:

1️⃣ تفوق دین بر سیاست که در ایران به تمامی شاهد آنیم، نتایجش تاریخ ما را می سازد.

2️⃣رویکرد ابزاری است که دین را وسیلۀ قدرت میکند.
مثل ماکیاولی و یا توماس هابز یعنی دین را ذیل قدرت دولت به وحدت رسانده و در خدمت دولت می آورد و جدایی در کار نیست.

3️⃣رویکرد انتقادی رادیکال که نفی و حمله و نقد پایه ایی دین است که مارکس و خیلی از مارکسیستها پیرو آن هستند که دین را افیون دانسته و وسیلۀ استحمار فرودستان دانسته در مدل نهایی آرمانشهری اصولا آن را به رسمیت نمی شناسند.معتقدند خودبخود محو میشو و نیازی به آن دیگر نخواهد بود.

4️⃣-رویکرد لیبرال است که تماما مدارا و رواداری و جدا کردن و استقلال و حرمت بخشیدن به ساحات جداگانه آنها در قالب سکولاریسم و لائیسیته است.

البته
که منظور وادادگی و عدم نقد دین نیست بلکه جداسازی حیطه ها از هم است.لیبرالیسم وامدار روشنگری بوده است و جایی که یک دین یا آیین پایش را از گلیمش درازتر کند و بخواد خلاف قوانین سکولار تبعیض و ظلمی به غیر روا دارد. شدیدترین برخورد و مقابله ذیل حاکمیت قانون را در لیبرال دموکراسی در پی دارد.تجاوز به حقوق فردی دیگران خط قرمز لیبرالیسم است.در نهایت آن را به ارادۀ شخصی فرد واگذاشته و شدیدا بر شخصی بودن مرام ایمانی تاکید دارد.

🔅حال از چهار رویکردی که در تاریخ بشر سابقه داشته است فقط رویکرد لیبرال است که راه به آزادی و دموکراسی می بَرَد.اولی که مشخص است به کجا می رود. دومی هم جدایی را نمی فهمد و مردود است. سومی هم دین ستیز و تخریبگر است با تساهل و مدارا نسبت ندارد.

❓حالا جایگاه فروغی کجای معادله است؟

در بهترین جای ممکن.در بطن رویکرد آزادی خواهانۀ چهارم.این درک والا موهبتی نادر در حیات فکری ایران بوده است.
@cafe_andishe95

Comments

Be the first to add a comment