منطق تحولات و اصلاح پذیری
 
اصلاح یا انقلاب:
تحولات اجتماعی تدریجی و بیش از هر چیزی متاثر از پیشرفتهای تکنولوژیک و اختراعات اند. تقریباً تمام تحولات مثبت در دنیا ناشی از اصلاحات تدریجی و گفتگو و خرد جمعی بوده اند. برخلاف مشهور این تحولات ناشی از انقلابات نیستند و بالعکس انقلابات عموماً نقش مثبتی در این تحولات نداشته اند و غالباً به دلیل داشتن صبغه ایدئولوژیک، بر سر راه پیشرفتهای متعارف، سنگ اندازی می کنند.
 
منطق پیشرفت:
حتی سیستم های ایدئولوژیک برآمده از انقلابات که به احزاب و اپوزیسیون مجال فعالیت نمی دهند هم با تاخیر کم یا زیاد تحت تاثیر پیشرفتهای دنیا قرار می گیرند و برای اینکه زیاد از قافله تمدن عقب نمانند، در درون خود شروع به اختلاف نظر و اپوزیسیون سازی می کنند. واقعیتی که چپ لنینی و استالینی، نام فراکسیون سازی بدان داده بود و آن را نیز تحمل نمی کرد. این بدان علت است که پیشرفت نوعی جبر تاریخی است و به قولی موش کور تاریخ راه خود را باز می کند و پیش می رود. البته این جبر از نوع دترمینیسم های ایدئولوژیک و متافیزیکی نیست، بلکه با عاملیت انسان ها و از طریق این عاملیت، راهش را باز می کند و فردا فرد انسان ها بالذاته به دنبال پیشرفت اند و انتظارات و خواسته هایشان در جامعه منعکس و اجتماعی می شود.
 
اصلاح پذیری:
به نظر لشک کولاکوفسکی در مقاله"تزهایی در باب امید و نومیدی"(1971)، هرگز نمی توان از اصلاح ناپذیری حکومتها به طور مطلق سخن گفت. این ادعا بر منطق همه یا هیچ چیز استوار است. زیرا سیستمهای ایدئولوژیک نیز دارای تناقضات درونی خود هستند که انسجامشان را به چالش می کشد. این سیستم ها مرگی کند و آرام تر دارند. پرخاشگری و خشونت شان نیز ناشی از ترس و عدم داشتن پاسخ منطقی است.
 
اتحاد شوروی نیز پس از استالین با خروشچف و سپس گورباچف، از حصار آهنین خارج شد. چین هم بعد از مائو توانست، خود را با واقعیات و پیشرفتهای تکنولوژیک تطبیق دهد. بزنگاه تحولات در کشورهای دارای رویه ایدئولوژیک عمدتاً پس از شکست برنامه های حکومت و جرو بحث های درونی بر سر نحوه برخورد با آن هاست.
 
اما ملت هایی که در کشورهای دیکتاتوری به سر می برند، وقتی وضعیت خود را با جوامع آزادتر مقایسه می کنند، کمابیش دچار افسوس و نارضایتی و خودخوری می شوند. زیرا مقیاس و میزان تغییرات در کشورشان به حدی بطئی و کند است که آن را حس نمی کنند. در حالی که اگر وضعیت امروزشان را با بیست سال پیش مقایسه کنند، می بینند که این تحولات در کشور آنان نیز اتفاق افتاده است.
 
8 اردیبهشت 1405

Comments

Be the first to add a comment