فروپاشی اقتصاد یا حفظ جان مردم؟
نصرالله لشنی
اقتصاد ایران پیش از شیوع کروناویروس جدید (کووید۱۹) بهواسطهی مجموعه عوامل داخلی و خارجی در آستانهی فروپاشی قرار گرفته بود. عواملی مثل رانتخواری، فساد، عدم شفافیت، غیرعلمی بودن تصمیمات و رفتارهای اقتصادی، بیدروپیکری بوروکراسی و عدم قوهی عاقلهی حکمرانی، سوءمدیریت، نداشتن بینش و دغدغهی توسعه، اصالت دادن به ماجراجوییهای منطقهای و جنگهای نیابتی، بیتوجهی به امروز و آیندهی مردم، تحریمهای اقتصادی و … اقتصاد را در سراشیبی سقوط و ویرانی قرار داده بود. بحران کرونا اما در مقام یک کاتالیزور به این فروپاشی سرعت بخشیده و زمان آن را جلوتر انداخته است.
رشد اقتصادی در ایران منفی است و تورم رشد روزافزون دارد، هزینهی استهلاک نسبت به تولید سرمایه و سرمایهگذاری پیشی گرفته و بیکاری فزاینده است، سرمایه و امنیت سرمایهگذاری وجود ندارد و بخش خصوصی واقعی در حال نابودی مطلق است و … تمام اینها واقعیاتیاند که اقتصاد ایران را در سراشیبی سقوط قرار دادهاند و شیوع کروناویروس به آن شتاب بخشیده است.
بحران کرونا، در تمام دنیا بیشترین ضربه و آسیب را به بخش خدمات اقتصادی وارد کرده است و تداوم آن به گستره و عمق این ضربات و آسیبها میافزاید. در اقتصاد ایران اما به دلیل اهمیت بخش خدمات در شرایط امروزین، آسیبهای بحران کرونا عمیقتر و وسیعتر است. نزدیک به ۵۰ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) اقتصاد ایران و ۵۰ درصد از ایجاد اشتغال بر دوش بخش خدمات است. این بخش کمترین کاهش رشد را نسبت به بخشهای صنعت و معدن داشته است؛ یعنی بخش خدمات، بخش اصلی در کنترل کاهش رشد اقتصاد ایران و جلوگیری از بیشتر شدن رشد منفی بوده است. بخش عمدهای از مالیاتهای پیشبینی شده در بودجهی ۹۹ بر عهدهی این بخش گذارده شده و این بخش بیشترین میزان تقاضای کالاهای تولیدی بخش صنعت و کشاورزی را دارد. حال بیشترین آسیب را این بخش میبیند که تقریباً سهم بیش از نیمی از اقتصاد ایران را بر عهده دارد.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/75293