✳️ ۲۰نکته طلایی در مورد اجزای جمله:
❇️ بخش : اول
نکته طلایی 1 :
هر جمله از دو قسمت نهاد و گزاره تشکیل می شود.
سیل این اشک روان ، صبرو دل حافظ برد .
سیل این اشک روان ( نهاد )
صبر و دل حافظ برد ( گزاره )
نکته طلایی 2 :
گزاره گاهی فقط یک فعل است. پرستو های زیبای دریایی مهاجرت کردند. مهاجرت کردند = گزاره
نکته طلایی 3 :
گاهی گزاره علاوه بر فعل اجزای دیگری هم دارد.
او زندگی اش را دوست دارد. زندگی اش را دوست- دارد. (گزاره )
نکته طلایی 4 :
داشتن یا نداشتن اجزا در قسمت گزاره بستگی به فعل جمله دارد.
نکته طلایی5 :
اگر فعل جمله ناگذر باشد، دیگر نیازی به مفعول و مسند و متمّم ندارد.
بنابراین افعال ناگذر، افعالی هستند که معنای آن ها با نهاد تمام می شودو به هیچ وجه نیازی به مفعول و مسند و متمّم ندارند. فعل هایی مانند : آمد ، رفت ، دوید ، خشکید ، جهید ، خوابید ، نشست ، برخاست ، بالید ( رشد کرد )
پرید و ...
این فعل ها هیچ گاه مفعول پذیر نیستند ودر جواب چه کس را ؟ و یا چه چیز را ؟ نمی آیند.
روزی ز سر سنگ عقابی به هوا خاست.
نکته طلایی 6 :
با فعل ناگذر امکان دارد قید یا متمّم قیدی همراه شود امّا جزءِ اجزای جمله به حساب نمی آیند.
امروز پدرم به اداره می رود.
( امروز : قید زمان / به اداره : متمّم قیدی )
نکته طلایی 7 :
هرگاه فعل جمله ناگذر باشد، آن جمله دو جزئی است.
( نهاد + فعل ناگذر ) قید ها و متمّم های قیدی در شمارش اجزا به حساب نمی آید.
نکته طلایی 8 :
نام دیگر فعل ناگذر فعل لازم است.
نکته طلایی 9:
می توان بعضی از فعل های ناگذر را تبدیل به فعل گذرا به مفعول کرد به این نوع گذرا ، گذرای سببی گویند.
فرمول گذرای سببی :
بن مضارع از فعل ناگذر + ان + شناسه د یا ید ( اند ، انید )
مثال :دوید ( دواند )
اسب دوید. او اسب را دواند. پرید ( پراند ) جهید ( جهاند )
نکته طلایی 10 :
اگر بخواهیم از دو فعل نشست و شکست گذرای سببی بسازیم، فقط از دو حرف اوّل بن مضارع آن استفاده می کنیم.
نشست ( نش + ان + د یا ید ) نشاند
شکست ( شک + ان + د یا ید ) شکاند
ادامه دارد ...
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan