چخوف داستانی دارد به نام 'بوسه' سربازی که سالهاست طعم و شعف عشقبازی را نچشیده در سالنی میان تاریکی ناگهان زنی بر گردنش بوسه‌ای چنان لطیف می‌زند که لذتی سرشار می‌برد. اما پیش از آنکه زن را ببیند در تاریکی گم می‌شود. سرباز مدتی با افکار و خیالات در هم تنیده و لذتبخش و دردآور طی می‌کند تا تصمیم می‌گیرد در جمعی از دوستانش آن را تعریف کند. اتفاقی که چنین ذهن و روان و زندگیش را به هم ریخته بود گفتنش کمتر از یک دقیقه زمان برد و برای دوستانش جذابیتی نداشت.
مهمترین بخش و لحظه‌ای که چخوف ضربه‌اش را به مخاطب می‌زند:

'ریابویچ شگفت زده شد وقتی دید داستانش در چنان زمان کوتاهی به پایان رسید. خیال می‌کرد این داستان لابد باید تمام شب به درازا بکشد.'

جدا از بحث درباره جزئیات و نشانه شناسی ادبیات و داستان برای داستان‌نویسان جوان در این کار، مسئله مفهومی و انسانی مطرح شده در آن بینظیر است به واقع محل تلاقی ادبیات به عنوان نزدیک‌ترین و صریح‌ترین چیز به زندگی.
اینکه درد و رنج و حتی شعف و شادی برای دیگری تنها برای دیگری قابل درک است چرا که او منحصر به فرد است.
اینکه جهان در ذهن من پر از پیچیدگی و ترس و در هم تنیده است اما وقتی بیرون از من با آن نگاه می‌کنم امری معمولی و رایج و سرراست است.
اینکه گفتن و نوشتن از زخم و رنج و لذت چه بر سر آن می‌آورد.
اینکه سرزنش و تحقیر دیگری برای رفتارش یا رنج و ترس‌هایش از کمترین و بی‌معنی‌ترین چیزها چقدر بی‌معنی است و ناشی از ناتوانی در درک این مسئله است که هر انسانی با دیگری متفاوت است و بی‌معنی بودن یک اتفاق برای تو دلیل بر این نیست که برای طرف مقابل هم خالی از معنا و ترس باشد. معجزه ادبیات نه فقط درک خود بلکه درک دیگری است که حتی شاید دشمن تو باشد یا انکار تو.
چند وقت پیش به خاطر درد و رنجی که به جسم و روانم افتاده بود در فکر وخیالم گاهی افکار و ترسها به بالاترین شکل آزار دهنده‌اش می‌رسید گاه پایین می‌امد و قبل از فروکش کردن دوباره با فکری دیگر به هم می‌ریخت و بعد قبل از اوج رها می‌شدم و آرام می‌گرفتم. با دوست اهل هنرم صحبت می‌کردم که حالا می‌فهمم بتهوون سمفونی پنجم را چگونه آفریده و همه آن اضطراب و رنج روانیش را در فرم تبدیل به موسیقی کرده. برای من این فهمی مهم از نوعی دیگری از خلاقیت بود ولی برای دوستم انگار حرفی است از دل کتابی خشک و قابل فهم و در نهایت دیالوگ: ' چه جالب!'
همه آنچه در جهان ماست برای بسیاری در جهان دیگر یا خانه دیگر در حد همین 'چه جالب' است زیرا که هیچ‌کس را نه توان درک فهم کامل دیگری است نه تغییرش.
#مهدی_فاتحی