فئودالیسم دیجیتال (3/3)
|ماریانا مازوکاتو
از قدیمالایام، صنایعی که ماهیتاً به انحصاریشدن گرایش داشتهاند، نظیر راهآهن و آبرسانی، برای جلوگیری از اجحافگریشان نسبت به جامعه، یا به مالکیت عمومی در آمدند (در اروپا)، یا اینکه شدیداً مقرراتگذاری شدند (در آمریکا)؛ اما پلتفرمهای آنلاین انحصارگر، علیرغم تمام نگرانیهایی که آفریدهاند (نظیر نقض حریم شخصی، کنترل اطلاعات، و قدرت بازاریشان)، تحت مالکیت عمومی نیستند، و مقرراتی هم بر آنان حکم نمیرانَد.
در غیاب یک قوای مقرراتگذاری نیرومند و فراملّی، آنان قادر به تصاحب پاداش فوقالعادهای خواهند شد. نرخهای پایین مالیاتی هم که شرکتهای تکنولوژی از محل پاداششان میپردازند، با در نظر گرفتن اینکه توفیقات آنها بر شالودۀ تکنولوژیهای تأمینشده توسط سرمایهگذاریهای پرریسک 'عمومی' به بار آمده است، پارادوکسیکال به چشم میآید.
اگر به محاسبات دادههای اقتصادی (نظیر حسابهای ملّی) نگاهی بیاندازیم، در این محاسبات، مشارکت اقتصادی پلتفرمهای اینترنتی در درآمد ملّی، به وسیلۀ خدمات تبلیغاتیای که به بنگاهها میفروشند نشان داده میشود. اما چندان واضح نیست که چرا تبلیغات آگهی باید به عنوان مشارکتی در تولید ملّی حقیقی پنداشته شود؛ چه رسد به بهبود رفاه اجتماعی که باید هدف اصلی فعالیتهای اقتصادی باشد.
محاسبات دادههای اقتصادی، تحت تأثیر اقتصاد نئوکلاسیک، هر تراکنش بازاری را، مادامی که قیمتی دریافت نماید، علامتی از تولید نوعی برونداد اقتصادی ترجمه میکند و آن را ارزنده میپندارد؛ خواه تبلیغات باشد یا خدمات مالی.
اما این دیدگاه گمراهکننده است : اگر هم غولهای آنلاین چیزی بر رفاه اجتماعی میافزایند، آن را از طریق خدماتی که برای کاربرانشان فراهم میکنند، انجام میدهند؛ نه از طریق خدمات تبلیغاتی.
فعالیتهایی که برای پلتفرمهای آنلاین سودی به بار میآورند - نظیر تبلیغات، واکاوی اطلاعات کاربران، و فروش آنها - چیزی بر ارزش از پیش تولیدشده، که خدماتی نظیر پیامرسانی در فیسبوک یا جستجو در گوگل میباشد نمیافزایند. آن فعالیتهای سودآور غولهای آنلاین، تنها به سایر شرکتها کمک میکند تا در رقابت با همدیگر بتوانند بخش بزرگتری از ارزش تولیدشده را تصاحب نمایند. رویکرد مغشوش و گمراهکنندهای که نسبت به مفهوم ارزش بر علم اقتصاد حاکم است، نتایج پارادوکسیکالی را آفریده است: در محاسبات دادههای اقتصادی، فعالیتهای نامولد تبلیغاتی به عنوان مشارکت غولهای آنلاین در درآمد ملی محاسبه میشوند، و خدمات ارزندهتری که به کاربران ارائه میدهند، در این محاسبات منظور نمیگردند.
✅ @karkhone