دماسنج نومیدی

بازار سرمایه نهادی است برای «کشف» ارزش کالاهای سرمایه‌ای. در جوامعی که ارزش را قدرت حکومتی «تعیین» می‌کند، وجود چنین نهادی بی‌معناست. بنابراین کره شمالی بورس ندارد. همانطور که شوروی هم نداشت. تکلیف این حکومت‌های بی‌بازارِ قیمتگذار با خودشان روشن است. آن‌ها ارزش‌های اقتصادی و اخلاقی و هنری، و اصولاً تمام حقایق و واقعیات را تعیین و تحمیل می‌کنند. صداهای مخالف و معترض هم قانوناً خفه می‌شوند؛ حالا یا به جرم نشر اکاذیب، یا انتشار محتوای خلاف واقع، یا مسخره‌بازی قضایی دیگری شبیه به همین‌ها.

امّا در خانواده این حکومت‌ها موجود عجیبی مثل جمهوری اسلامی هم وجود دارد که ترکیب ناپایداری از قسم حضرت عباس و دم خروس است. در بخش قسم حضرت عباس، سازمان‌هایی را می‌بینیم مثل تعزیرات، حمایت از مصرف‌کننده، شورای عالی فلان و بهمان، وزارت ارشاد اسلامی، صداوسیما و غیره و غیره. این سازمان‌ها مدّعی‌اند که قیمت‌ها را می‌دانند، ارزش‌ها را می‌شناسند، صدای انحصاری حقیقت هستند، و با حضور به موقع در صحنه‌های حسّاس اجازه نمی‌دهند کسی سر خلایق را کلاه بگذارد و گمراهشان کند.

بخش دوم این ترکیب ناپایدار بخش دم خروس است که از بازارها تشکیل می‌شود و مهم‌ترینشان بازار بورس است.

قدرت‌پرستان از شنیدن اسم این دم خروس نفرت دارند، بیش از همه به این دلیل که بازار سربراه نیست و سانسور کردنش تقریباً غیرممکن است. می‌شود مدتی تعطیلش کرد، می‌شود به حقوقی‌ها دستور داد آن‌قدر بخرید تا صف فروشی باقی نماند، می‌شود چند روزی صورتش را با سیلی تزریق اعتبارات سرخ نگه داشت، امّا دم خروس را نمی‌شود تا ابد پنهان کرد. بالاخره یک روز بیرون می‌زند. تمام دروغ‌ها و یاوه‌هایی که در هفته‌های اخیر از مقامات رسمی و مزدوران مطبوعاتی و توییتری‌شان درباره پیروزی در جنگ شنیده‌ایم، در برابر همین یک واقعیت ساده تاب مقاومت ندارند: بورس دارد می‌ریزد.

آدم‌ها سهام صنایع مختلف را می‌خرند، روزی که احساس کنند بازدهی یا ارزش این سهام در آینده افزایش خواهد یافت. آدم‌ها سهامشان را می‌فروشند روزی که حس کنند چشم‌انداز روشنی در پیش نیست و بازده و ارزش سرمایه‌ها همچنان کم و کمتر خواهد شد. هیچ چیز حریف این منطق نمی‌شود؛ نه رفتن جلیلی، نه آمدن لاریجانی، نه تشکیل شورای عالی دفاع، نه دروغ‌هایی که نوچه‌های عراقچی دم گوش خبرنگارهای پخمه زمزمه می‌کنند.

به گواهی تنها دماسنج باقیمانده مردم ناامیدند، و به نظر می‌رسد فقط یک چیز امیدوارشان می‌کند: تمام شدن کابوس خصومت ابلهانه با غرب.

https://t.me/AmirrezaAbdolii/