در کلان‌شهرهای ایران، فضای سبز دیگر یک آرزوی زیبایی‌شناختی نیست؛ یک نیاز حیاتی است که در بسیاری از مناطق محدودتر، ناامن‌تر و کم‌کیفیت‌تر شده، هرچند آمار رسمی روایتی متفاوت و گاه متناقض ارائه می‌دهد.
بر اساس آمار شهرداری #تهران، سرانه فضای سبز درون‌شهری این کلان‌شهر به حدود ۱۶ متر مربع رسیده است. اما این عدد میانگین، نابرابری عمیقی را پنهان می‌کند: در حالی‌که منطقه‌ای مثل منطقه ۲۲ سرانه‌ای در حدود ۶۰ متر مربع برای هر نفر دارد، شش منطقه از جمله مناطق ۷، ۱۰، ۱۱ و ۱۷ در ردیف مناطق کم‌برخوردار قرار دارند، جاهایی با بافت فشرده مسکونی که کمترین دسترسی به فضای سبز را دارند.
پژوهش‌های اخیر مرکز مطالعات شهر تهران نشان می‌دهد پوشش گیاهی در دهه‌های اخیر در کلان‌شهر تهران دستخوش تغییر کاربری و تبدیل به سطح نفوذناپذیر شده است ، و همین موضوع همراه با شتاب‌گیری روند گسترش ساخت‌وسازهای شهری، سرانه فضای سبز را در بسیاری از مناطق شهر به‌شدت کاهش داده است.
نتیجه، تضعیف نقش خنک‌کنندگی فضای سبز در برابر پدیده جزیره گرمایی شهری است. دقیقاً در روزهایی که شهر بیشترین نیاز را به آن دارد.
در #اصفهان نیز وضعیت مشابه است: مسئولان منطقه ۸ این شهر تصریح می‌کنند پایین بودن سرانه فضای سبز، فشار بیش از حد بر فضای سبز موجود وارد می‌کند و باعث تخریب سه تا چهار برابری آن می‌شود. یعنی همان کمبود، خودش عامل تخریب سریع‌تر فضای باقی‌مانده است.
نتیجه برای زندگی روزمره ساده است: در گرمای فزاینده تابستان، در روزهای بی‌شماری که مدارس به‌خاطر آلودگی هوا یا گرما تعطیل می‌شوند، کودکی که امکان سفر ندارد، حالا حتی پارک نزدیکی هم نمی‌یابد که در آن نفسی بکشد. فضای سبز فقط منظره نیست؛ تنظیم‌کننده دمای شهر، کاهش‌دهنده استرس جمعی، و آخرین فضای مشترک میان طبقات مختلف اجتماعی است و نبود عادلانه‌ی آن، نابرابری شهری را عمیق‌تر می‌کند.
آمار رسمی از رشد سرانه‌ی متوسط می‌گوید؛ اما نابرابری پراکندگی، تخریب فضاهای باقی‌مانده تحت فشار، و تبدیل پوشش گیاهی به سطوح نفوذناپذیر، روایت واقعی‌تری از تجربه‌ی روزمره‌ی شهروندان است.
#فضای_سبز
🆔@azambahramiran
بر اساس آمار شهرداری #تهران، سرانه فضای سبز درون‌شهری این کلان‌شهر به حدود ۱۶ متر مربع رسیده است. اما این عدد میانگین، نابرابری عمیقی را پنهان می‌کند: در حالی‌که منطقه‌ای مثل منطقه ۲۲ سرانه‌ای در حدود ۶۰ متر مربع برای هر نفر دارد، شش منطقه از جمله مناطق ۷، ۱۰، ۱۱ و ۱۷ در ردیف مناطق کم‌برخوردار قرار دارند، جاهایی با بافت فشرده مسکونی که کمترین دسترسی به فضای سبز را دارند.
پژوهش‌های اخیر مرکز مطالعات شهر تهران نشان می‌دهد پوشش گیاهی در دهه‌های اخیر در کلان‌شهر تهران دستخوش تغییر کاربری و تبدیل به سطح نفوذناپذیر شده است ، و همین موضوع همراه با شتاب‌گیری روند گسترش ساخت‌وسازهای شهری، سرانه فضای سبز را در بسیاری از مناطق شهر به‌شدت کاهش داده است.
نتیجه، تضعیف نقش خنک‌کنندگی فضای سبز در برابر پدیده جزیره گرمایی شهری است. دقیقاً در روزهایی که شهر بیشترین نیاز را به آن دارد.
در #اصفهان نیز وضعیت مشابه است: مسئولان منطقه ۸ این شهر تصریح می‌کنند پایین بودن سرانه فضای سبز، فشار بیش از حد بر فضای سبز موجود وارد می‌کند و باعث تخریب سه تا چهار برابری آن می‌شود. یعنی همان کمبود، خودش عامل تخریب سریع‌تر فضای باقی‌مانده است.
نتیجه برای زندگی روزمره ساده است: در گرمای فزاینده تابستان، در روزهای بی‌شماری که مدارس به‌خاطر آلودگی هوا یا گرما تعطیل می‌شوند، کودکی که امکان سفر ندارد، حالا حتی پارک نزدیکی هم نمی‌یابد که در آن نفسی بکشد. فضای سبز فقط منظره نیست؛ تنظیم‌کننده دمای شهر، کاهش‌دهنده استرس جمعی، و آخرین فضای مشترک میان طبقات مختلف اجتماعی است و نبود عادلانه‌ی آن، نابرابری شهری را عمیق‌تر می‌کند.
آمار رسمی از رشد سرانه‌ی متوسط می‌گوید؛ اما نابرابری پراکندگی، تخریب فضاهای باقی‌مانده تحت فشار، و تبدیل پوشش گیاهی به سطوح نفوذناپذیر، روایت واقعی‌تری از تجربه‌ی روزمره‌ی شهروندان است.
#فضای_سبز
🆔@azambahramiran
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment