این روزها که کلی گروه و شبکه و کانال در یوتیوب دردست روشنفکرگرایی اصلاح‌طلبانه است این نقد و نگاه بیش از همیشه ضروری است:
از سرکوب تا سبک زندگی: سازوکار تقلیل مبارزه در گفتمان جامعه‌شناسی اصلاح‌طلب
این نوع تحلیل، در دو لایه به تقلیل خواست‌ها و عادی‌سازی نظام سرکوب می‌رسد که در امتداد هم عمل می‌کنند:
لایه اول: جابه‌جایی فاعل تحلیل
وقتی مبارزه در قالب «نسل جدید تنها آزادی‌های اجتماعی می‌خواهد » صورت‌بندی میشود، محور تحلیل از کنش دولت (سرکوب، کشتار، حبس، هزینه اقتصادی تحمیلی) به کنش جامعه (خواستن، تمایل، تحول ارزشی) منتقل میشود.
سرکوب بستری طبیعی جلوه داده میشود برای «بلوغ نسلی» ، نه موضوعی که خودش باید حساب‌رسی شود.
این چارچوب، با تکیه بر گفتمان احتیاط در برابر «فروپاشی» و توصیف کنش مقاومتی به‌عنوان رفتاری غیرابزاری و ناکارآمد، اصلاح تدریجی را تنها مسیر «عقلانی» جا می‌زند و مقاومت را به خطای محاسباتیِ جامعه‌ی بی‌صبر تقلیل می‌دهد.
لایه دوم: مغالطه در تفکیک «آگاهی دموکراتیک» از «خواست آزادی مدنی و اجتماعی» است.
این تحلیل با ادعای اینکه معترضان «آگاهی دقیقی از دموکراسی ندارند» و خواستشان صرفاً آزادی‌های مدنی-اجتماعی است که «از خانه شروع میشود»، دو کار هم‌زمان انجام می‌دهد:
آگاهی دموکراتیک را به دانش نظری-نهادی تقلیل می‌دهد (گویی کسی که مطالبه‌اش با زبان تجربه زیسته بیان میشود، فاقد فهم سیاسی است) و از این رهگذر مشروعیت معرفتی معترض را زیر سؤال می‌برد، در حالی‌که خواست آزادی مدنی و اجتماعی خود یکی از ستون‌های بنیادین دموکراسی است، نه نشانه فقدان فهم آن.
همینطور تلاش دارند با چسباندن برچسب «شروع از خانه» به این خواست، آن را به حوزه خصوصی و غیرسیاسی برانند دقیقاً همان حرکتی که به نظام امکان می‌دهد بدون تغییر در ساختار قدرت یا پاسخ‌گویی نهادی، با امتیازات نمایشی و مدیریت‌شده (تسهیل موردی، عقب‌نشینی‌های نمایشی) اعتراض را کنترل کند.
پیامد ترکیبی این تحلیل:
حاصل جمع این دو لایه این است که هزینه واقعی سرکوب (نهادهای مسئول، اقتصاد سیاسی خشونت، تصمیم‌های مشخص حاکمیتی) از کانون تحلیل خارج میشود و به جایش دو روایت جایگزین می‌نشیند: یکی جامعه‌شناسانه (تحول نسلی طبیعی) و دیگری روان‌شناسانه-فرهنگی (بلوغ‌نیافتگی سیاسی جامعه). هر دو روایت، در عمل، کنش سیاسی مقاومتی را از جایگاه حق و واکنش مشروع به رفتار غیرعقلانی یا نابالغ فرومی‌کاهند و به این ترتیب، چه آگاهانه چه نه، در خدمت عادی‌سازی وضعیت موجود عمل می‌کنند. به مصاحبه های اخیر محمد فاضلی به طور مثال نگاه کنید.
#زن_زندگی_آزادی
#تقلیل_سیستماتیک
🆔@azambahramiran
از سرکوب تا سبک زندگی: سازوکار تقلیل مبارزه در گفتمان جامعه‌شناسی اصلاح‌طلب
این نوع تحلیل، در دو لایه به تقلیل خواست‌ها و عادی‌سازی نظام سرکوب می‌رسد که در امتداد هم عمل می‌کنند:
لایه اول: جابه‌جایی فاعل تحلیل
وقتی مبارزه در قالب «نسل جدید تنها آزادی‌های اجتماعی می‌خواهد » صورت‌بندی میشود، محور تحلیل از کنش دولت (سرکوب، کشتار، حبس، هزینه اقتصادی تحمیلی) به کنش جامعه (خواستن، تمایل، تحول ارزشی) منتقل میشود.
سرکوب بستری طبیعی جلوه داده میشود برای «بلوغ نسلی» ، نه موضوعی که خودش باید حساب‌رسی شود.
این چارچوب، با تکیه بر گفتمان احتیاط در برابر «فروپاشی» و توصیف کنش مقاومتی به‌عنوان رفتاری غیرابزاری و ناکارآمد، اصلاح تدریجی را تنها مسیر «عقلانی» جا می‌زند و مقاومت را به خطای محاسباتیِ جامعه‌ی بی‌صبر تقلیل می‌دهد.
لایه دوم: مغالطه در تفکیک «آگاهی دموکراتیک» از «خواست آزادی مدنی و اجتماعی» است.
این تحلیل با ادعای اینکه معترضان «آگاهی دقیقی از دموکراسی ندارند» و خواستشان صرفاً آزادی‌های مدنی-اجتماعی است که «از خانه شروع میشود»، دو کار هم‌زمان انجام می‌دهد:
آگاهی دموکراتیک را به دانش نظری-نهادی تقلیل می‌دهد (گویی کسی که مطالبه‌اش با زبان تجربه زیسته بیان میشود، فاقد فهم سیاسی است) و از این رهگذر مشروعیت معرفتی معترض را زیر سؤال می‌برد، در حالی‌که خواست آزادی مدنی و اجتماعی خود یکی از ستون‌های بنیادین دموکراسی است، نه نشانه فقدان فهم آن.
همینطور تلاش دارند با چسباندن برچسب «شروع از خانه» به این خواست، آن را به حوزه خصوصی و غیرسیاسی برانند دقیقاً همان حرکتی که به نظام امکان می‌دهد بدون تغییر در ساختار قدرت یا پاسخ‌گویی نهادی، با امتیازات نمایشی و مدیریت‌شده (تسهیل موردی، عقب‌نشینی‌های نمایشی) اعتراض را کنترل کند.
پیامد ترکیبی این تحلیل:
حاصل جمع این دو لایه این است که هزینه واقعی سرکوب (نهادهای مسئول، اقتصاد سیاسی خشونت، تصمیم‌های مشخص حاکمیتی) از کانون تحلیل خارج میشود و به جایش دو روایت جایگزین می‌نشیند: یکی جامعه‌شناسانه (تحول نسلی طبیعی) و دیگری روان‌شناسانه-فرهنگی (بلوغ‌نیافتگی سیاسی جامعه). هر دو روایت، در عمل، کنش سیاسی مقاومتی را از جایگاه حق و واکنش مشروع به رفتار غیرعقلانی یا نابالغ فرومی‌کاهند و به این ترتیب، چه آگاهانه چه نه، در خدمت عادی‌سازی وضعیت موجود عمل می‌کنند. به مصاحبه های اخیر محمد فاضلی به طور مثال نگاه کنید.
#زن_زندگی_آزادی
#تقلیل_سیستماتیک
🆔@azambahramiran
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment