💥به یادِ یکی از «ماهی سیاه کوچولو»ها که امروز سالروز درگذشت اوست!
✍️ علی مرادی مراغه ای
@Ali_Moradi_maragheie
✅گوهرمراد نام مستعار غلامحسین ساعدی است، روزی در حین چرخیدن در قبرستانی، به یک سنگ قبری برمی خورد که روی آن نوشته شده بود:
«آرامگاه گوهر دختر مراد».
و همین را به عنوان نام مستعار خود برمی گزیند.
♦️تقریباً اکثر «ماهی سیاه كوچولو»های صمد جوانمرگ شدند. از این حلقه، معدودی چون غلامحسین ساعدی زنده ماندند، اما او نیز بعدها مصداق بارز «جوانمرگی در ادبیات» شد!
خالق‌آثاری چون «عزاداران بیل»، «ترس و لرز» و «واهمه‌های بی‌نام ونشان»، پس از آن نمایش مُضحك «ندامت» توسط دستگاه ساواك و پرویز ثابتی، چنان شقه شقه شده بود كه پیش از آنكه بمیرد مرده بود!
ساعدی با آن خلاقیت جوشانش پس از تحمل شكنجه‌های جسمی و روحی ساواك وقتی «زندان آریامهر» را ترك می‌گفت به قول شاملو تنها جنازه نیم جانی از او به جای مانده بود و در فرجام انقلاب كه آرمان‌هایش به مانند«تامارای دندیل»اش به یغما رفته بود، ناچار به تبعیدی ابدی و اجباری تن سپرد.
كمتر نویسنده‌ای به مانند ساعدی، روزگار دوزخی و تلخِ یك تبعیدیِ آواره را اینچنین به تصویر كشیده است:
«احساس می‌كنم از ریشه كنده شده‌ام. هیچ چیز را واقعی نمی‌بینم. تمام ساختمان‌های پاریس را عین دكور می‌بینم... از دو چیز می‌ترسم. یكی از خوابیدن و دیگری از بیدار شدن. سعی می‌كنم تمام شب را بیدار بمانم و نزدیك صبح بخوابم و در فاصله چند ساعت خواب، مدام كابوس می‌بینم. مدام به فكر وطنم هستم. مواقع تنهایی، نام كوچه پس كوچه‌های شهرهای ایران را با صدای بلند تكرار می‌كنم كه فراموش نكرده باشم... این چنین زندگی كردن برای من بدتر از سال‌هایی بود كه در سلول انفرادی زندان(شاه) به سر می‌بردم».
♦️نویسنده خلاق ایرانی كه پیش از گابریل ماركز به فضای رئالیسم جادویی گام نهاده بود، اینك در آپارتمانی «در خارج جاده كمربندی پاریس(پره‌فه‌ریك) در شهرك مهاجرنشین«بانیوله»» كه هیچ شباهتی به تبریز، سراب، سبلان و سرعین نمی‌برد، آخرین جرعه‌های زهرآگین زندگی‌اش را سر می‌كشید؛ با سیمایی عبوس و اندوهگین با موهای انبوه و پریشان جو گندمی وسبیلی پر پشت و ریشی نتراشیده كه بسی بیشتر از سن و سالش می‌نمود، به انتظار مرگ نشسته بود، نزدیك‌ترین یارانش سال‌ها پیش با سیانور و گلوله برای بهروزی توده‌ها به استقبال مرگ شتافته بودند و اینك ساعدی باشیشه‌های پی‌درپی و مفرط الكل به دنبال مرگ می‌دوید تا مرگ او را در رباید!»
چه تلخ بود این نسل و چه فرجام تلخی داشتند!
♦️وقتی بر روی تخت بیمارستان «سنت آنتوان» آخرین جرعه‌های زندگی‌اش را سر می‌كشید، اگرچه پنجاه سال بیشتر نداشت اما «زخم‌ِعمیق‌ِ از ساواك بالای لبش»، زخم‌ِ عمیق‌ترِ رویاهای‌ِ به یغما رفته در قلبش و ده‌ها كتاب و سوژه‌های ناب نانوشته در ذهنش او را بسی پیرتر می‌نمود...
در سردخانه، زیر نور چراغی کم سو، آرام و بی خیال خوابیده و لبخندی به لب داشت، یکی از دوستان آذربایجانی اش که برای آخرین دیدار با ساعدی به سردخانه آمده بود، بی اختیار گفته بود:
«دارد قصه تنهایی ما را می نویسد و به ریش ما میخندد»!
♦️گورستان پرلاشزِ پاریس، برای ایرانیان دربدر از وطن، نامی آشناست گورستانی با دیوار معروف کماندر (Communard که سمبل آزادیخواهی مردم فرانسه است، اگر چه ایرانیان سهم چندانی از مفاهیم مدرن غربی چون آزادی، برابری و دمکراسی...نصیب شان نگشته، اما سهم خوبی از این گورستان نصیب شان شده!
بنگرید گورهایی چون صادق هدایت، غلامحسین ساعدی، قاسملو، منیر وکیلی، عیسی بهادری، رضا دانشور...
✍️ علی مرادی مراغه ای
@Ali_Moradi_maragheie
✅گوهرمراد نام مستعار غلامحسین ساعدی است، روزی در حین چرخیدن در قبرستانی، به یک سنگ قبری برمی خورد که روی آن نوشته شده بود:
«آرامگاه گوهر دختر مراد».
و همین را به عنوان نام مستعار خود برمی گزیند.
♦️تقریباً اکثر «ماهی سیاه كوچولو»های صمد جوانمرگ شدند. از این حلقه، معدودی چون غلامحسین ساعدی زنده ماندند، اما او نیز بعدها مصداق بارز «جوانمرگی در ادبیات» شد!
خالق‌آثاری چون «عزاداران بیل»، «ترس و لرز» و «واهمه‌های بی‌نام ونشان»، پس از آن نمایش مُضحك «ندامت» توسط دستگاه ساواك و پرویز ثابتی، چنان شقه شقه شده بود كه پیش از آنكه بمیرد مرده بود!
ساعدی با آن خلاقیت جوشانش پس از تحمل شكنجه‌های جسمی و روحی ساواك وقتی «زندان آریامهر» را ترك می‌گفت به قول شاملو تنها جنازه نیم جانی از او به جای مانده بود و در فرجام انقلاب كه آرمان‌هایش به مانند«تامارای دندیل»اش به یغما رفته بود، ناچار به تبعیدی ابدی و اجباری تن سپرد.
كمتر نویسنده‌ای به مانند ساعدی، روزگار دوزخی و تلخِ یك تبعیدیِ آواره را اینچنین به تصویر كشیده است:
«احساس می‌كنم از ریشه كنده شده‌ام. هیچ چیز را واقعی نمی‌بینم. تمام ساختمان‌های پاریس را عین دكور می‌بینم... از دو چیز می‌ترسم. یكی از خوابیدن و دیگری از بیدار شدن. سعی می‌كنم تمام شب را بیدار بمانم و نزدیك صبح بخوابم و در فاصله چند ساعت خواب، مدام كابوس می‌بینم. مدام به فكر وطنم هستم. مواقع تنهایی، نام كوچه پس كوچه‌های شهرهای ایران را با صدای بلند تكرار می‌كنم كه فراموش نكرده باشم... این چنین زندگی كردن برای من بدتر از سال‌هایی بود كه در سلول انفرادی زندان(شاه) به سر می‌بردم».
♦️نویسنده خلاق ایرانی كه پیش از گابریل ماركز به فضای رئالیسم جادویی گام نهاده بود، اینك در آپارتمانی «در خارج جاده كمربندی پاریس(پره‌فه‌ریك) در شهرك مهاجرنشین«بانیوله»» كه هیچ شباهتی به تبریز، سراب، سبلان و سرعین نمی‌برد، آخرین جرعه‌های زهرآگین زندگی‌اش را سر می‌كشید؛ با سیمایی عبوس و اندوهگین با موهای انبوه و پریشان جو گندمی وسبیلی پر پشت و ریشی نتراشیده كه بسی بیشتر از سن و سالش می‌نمود، به انتظار مرگ نشسته بود، نزدیك‌ترین یارانش سال‌ها پیش با سیانور و گلوله برای بهروزی توده‌ها به استقبال مرگ شتافته بودند و اینك ساعدی باشیشه‌های پی‌درپی و مفرط الكل به دنبال مرگ می‌دوید تا مرگ او را در رباید!»
چه تلخ بود این نسل و چه فرجام تلخی داشتند!
♦️وقتی بر روی تخت بیمارستان «سنت آنتوان» آخرین جرعه‌های زندگی‌اش را سر می‌كشید، اگرچه پنجاه سال بیشتر نداشت اما «زخم‌ِعمیق‌ِ از ساواك بالای لبش»، زخم‌ِ عمیق‌ترِ رویاهای‌ِ به یغما رفته در قلبش و ده‌ها كتاب و سوژه‌های ناب نانوشته در ذهنش او را بسی پیرتر می‌نمود...
در سردخانه، زیر نور چراغی کم سو، آرام و بی خیال خوابیده و لبخندی به لب داشت، یکی از دوستان آذربایجانی اش که برای آخرین دیدار با ساعدی به سردخانه آمده بود، بی اختیار گفته بود:
«دارد قصه تنهایی ما را می نویسد و به ریش ما میخندد»!
♦️گورستان پرلاشزِ پاریس، برای ایرانیان دربدر از وطن، نامی آشناست گورستانی با دیوار معروف کماندر (Communard که سمبل آزادیخواهی مردم فرانسه است، اگر چه ایرانیان سهم چندانی از مفاهیم مدرن غربی چون آزادی، برابری و دمکراسی...نصیب شان نگشته، اما سهم خوبی از این گورستان نصیب شان شده!
بنگرید گورهایی چون صادق هدایت، غلامحسین ساعدی، قاسملو، منیر وکیلی، عیسی بهادری، رضا دانشور...
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment