پسوند «-َ ک»

با اسم (مخملک)، ضمیر (اینک)، صفت (سرخک)، عدد (چارک)، بن‌مضارع (پوشک) یا فعل تصريف‌شده (مترسک) ترکیب می‌شود و اسم (مخملک)، صفت (دل‌خوش‌کنک) یا قید (نرم نرمک) می‌سازد.

این پسوند در معانی زیر به کار می‌رود:
۱. معنی فاعلی:
پیچک، غلتک، دم‌جنبانک، آب‌دزدک، کفش‌دوزک، دلخوش‌کنک.
(پایه در این واژه‌ها بن‌مضارع ساده (پیچک) یا مرکب (دم‌جنبانک) است.)
۲. معنی شباهت:
برفک، پنیرک، پشمک، لواشک، سگک، مخملک، موشک، میخک، عقربک، سنجاقک، نارنجک، پولک، خروسک.
۳. معنی تحقیر:
زنک، مردک.
۴. معنی تصغیر:
تیرک، شاخک، عروسک، قوزک، کاردک، شهرک، پستانک، رقاصک، دخترک، خرک، اتاقک، مرغک، کرمک، تخمک.
۵. معنی تحبیب:
طفلک، جوانک، دخترک.
۶. معنی نسبت:
نمک، چشمک، زردک، سرخک، سفیدک، تلخک، روشنک، گرمک، غلغلک، غارغارک، جیرجیرک، بادبادک، قرقرک، نم‌نمک، لرزانک، مترسک.
(این وند به معنی نسبت، بیش از سایر معانی به کار می‌رود.)

ساخت اشتقاقی واژه در فارسی امروز، دکتر ایران کلباسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۸۰، تهران

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment