درباره سفر اخیر ارباب شی به منطقه


| مسعود یوسف‌حصیرچین


در باب بدی برجام و غرب گفته‌اند که قرار بود برجام 2 و 3 هم امضا شود. برجام 2 چه بود؟ می‌گویند برجام ۲ رها کردن حضور منطقه‌ای بود و در واکنش به آن گفته‌اند هیچ ایرانی باغیرتی حاضر چنین باجی نمی‌دهد.

چند روز پیش شی جین‌پینگ به عربستان رفت و از همان روز اول صحبت از سرمایه‌گذاری سی میلیارد دلاری مطرح بود اما بیانیۀ مشترک دیروز چین و عربستان نکات جالبی دیگری هم داشت. هر دو کشور بر اهمیت ثبات در بازار نفت جهانی تأکید کردند و چین از نقش عربستان در این مسیر و فروش نفت خام به چین تقدیر کرد که خب می‌شود این را طبیعی دانست. نکتۀ جالب و نسبتاً جدید اما استقبال چین از حضور پررنگ عربستان در پروژۀ بسیار بزرگ و مهم کمربند و جاده است، در حالی که تا پیش از این شاید نقش کمتری داشت. این دو کشور همچنین برای همکاری در تمامی حوزه‌های ممکن سند همکاری امضا کردند.
تا اینجا همه چیز عادی است، چینی‌ها به‌صورت سنتی باور داشته‌اند که قلمرو امپراتور چین عبارت است از «آنچه زیر آسمان است»، پس عجیب نیست که حالا به دنبال سود وارد شبه‌جزیرۀ عربستان شده باشند، ایران هم هیچ وقت در جایگاهی نبوده که بتواند به چین بگوید «یا من، یا عربستان». تأکید بر صلح‌آمیز بودن برنامۀ هسته‌ای ایران هم چیزی است که چین همیشه در حرف و عمل نشان داده که برایش مهم است اما در جایی از بیانیه، ضمن حمایت دو کشور از منافع یکدیگر، چین از «پادشاهی {عربستان} برای حفظ امنیت و ثباتش حمایت می‌کند و مخالف هر مداخله‌ای در امور داخلی پادشاهی عربستان سعودی است و هر حمله‌ای به افراد و سازمان‌های غیرنظامی، قلمرو و منافع سعودی را محکوم می‌کند» و از ایران می‌خواهد ضمن پایبندی به اصول همسایگی خوب، در منطقه دخالت نکند. در زمینۀ لبنان هم می‌گویند که نباید اجازه داد به محلی برای گروه‌های تروریستی بر هم زنندۀ ثبات تبدیل شود و این در حالی است که اکثر کشورهای عربی حزب الله لبنان را تروریستی می‌دانند. در این بیانیه، چین دولت یمن را به رسمیت می‌شناسد و از اقدامات سعودی برای کمک به یمن و بازسازی آن تقدیر می‌کند.

برای من، این حرف‌ها به معنی همان برجام 2 هستند، البته بدون منافع مالی برجام 1. حالا که امریکا نمی‌تواند به جمهوری اسلامی فشار بیاورد، چین این کار را می‌کند، اهرم لازمش را هم دارد. چین در معامله با کشورهای ضعیف‌تر نه منصف است و نه خوش قول اما چون می‌داند عربستان جز چین گزینۀ دیگری دارد، در برخورد با او محتاط‌تر خواهد بود اما وقتی جمهوری اسلامی دستش را رو کرده و گفته به‌دنبال نگاه به شرق است، حالا ارباب شرق به‌خوبی می‌تواند هر طور که می‌خواهد با او برخورد کند و با استفاده از این موقعیت، هر امتیازی که بخواهد از او بگیرد و دل عربستان را هم به دست بیاورد.

امروز و در بیانیۀ چین و کشورهای حاشیۀ خلیج {فارس} بار دیگر بر اطمینان یافتن از صلح‌آمیز بودن برنامۀ هسته‌ای ایران و رسیدگی به اقدامات ناپایدار کنندۀ این کشور و تضمین امنیت دریانوردی بین‌المللی و تأسیسات نفتی در منطقه تأکید شد.
همۀ کشورها از تلاش‌های صلح‌آمیز امارات متحدۀ عربی برای یافتن راه حلی صلح‌آمیز برای مسئلۀ جزایر سه‌گانۀ تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی از طریق مذاکرات دوجانبه و تحت قوانین بین المللی حمایت و فعالیت‌های تروریستی حوثی‌ها را در یمن، عربستان و امارات محکوم کردند.

زمانی که قرارداد 25 ساله امضا شد، بسیاری می‌گفتند مشکل شما این است که قرارداد با چین بسته شده و نه ایالات متحده، آن موقع گفتم، باز هم تکرار می‌کنم، مشکل این است که با کنار زدن غرب معلوم شده دستمان خالی است اما با دست خالی بلف زده‌ایم و طرف مقابل هم با خیال راحت کارش را کرده. از واکنش‌ها به نظر می‌رسد که بعضی واقعاً فکر کرده‌اند چین متحدشان است و حالا غافلگیر شده‌اند. این هم یکی دیگر از آن تحلیل‌های از جنس «زمستان سخت» بود. زمستانی چنان سخت که وزیر نفتمان گفته شاید به‌زودی و به دلیل عدم سرمایه‌گذاری نتوانیم نفت و گازی استخراج کنیم. این همان بلایی است که بر سر ونزوئلا آمد، کشوری با ذخایر نفتی بزرگ‌تر از عربستان سعودی!


✅ @karkhone

Comments

Be the first to add a comment