قیمت گذاری اپل و عبرت بزرگ
یادمه زمانی که اپل برای اولین بار عدد ۸۰۰ رو برای قیمت آیفون اعلام کرد، خیلیها (از مهندسها و خورههای تکنولوژی، تا اونایی که از تکنولوژی سر درنمیارن ولی خوره بازار بورس هستن) گفتن مدیران اپل ماریجوانا کشیدن احتمالا، کی انقدر پول میده به یه گوشی؟ این حرفها انقدر تکرار شد که من سادهدل فکر کردم مدیران اپل واقعا اشتباه کردند. چندماه گذشت و مشخص شد عده کثیری دنبال گوشی ۸۰۰ دلاری هستند! و این رویه انقدر پیش رفت که هرسال متوسط پرداختی مشتریان اپل به ازای هر خرید بالاتر رفت، که در نهایت منجر به این شد که تقریبا ۹۰ درصد کل سود صنعت اسمارتفونها بره تو جیب اپل! که یعنی به عبارتی تمام برندهای دیگه در حال خرحمالی برای مصرفکننده بودند. تا اینکه رسید به امروز، که اپل به راحتی برای بالاترین مدل آیفون که معرفی شد، قیمت ۱۴۵۰ دلار! رو اعلام کرد. عددی که ده سال پیش هیچ کس باور نمیکرد، اما امروز عادی شده، و خواهیم دید که باز هم فروش میلیونی خواهد داشت.
این ماجرا خودش یه عبرت بزرگ بود. اینکه در فضای مجازی و حتی در محاورههای خودمونی در فضای واقعی، یک واقعیت خاص در جریان باشه، و تو باورش کنی، اما در خارج ازون فضا، عملا یک واقعیت دیگه در جریان باشه. این ربطی به تفکیک کلیشهای بین دنیای مجازی و دنیای واقعی که معمولا به کار میبرند تا نقش مهم شبکههای اجتماعی رو زیر سوال ببرند، نداره. این شامل خود فضای واقعی هم میشه. همونطور که گفتم در صحبتهای روزمره هم به نظر میرسید که همه متفقالقولند که اپل اشتباه کرد. این تفکیکیه بین واقعیت، و اون چیزی که ما فکر میکنیم واقعیته. حالا این منفکشدگی هم میتونه در فضای مجازی دیده بشه، هم در فضای واقعی.
اون چیزی که ذهنیتم از واقعیت رو شکل میداد، علاوه بر تصورات خودم، اظهارنظرات دیگران هم بود. وقتی هزاران کامنت میخوندی که نوشته بودن گوشی ۸۰۰ دلاری رو نخواهند خرید چون اصلا منطقی نیست، به نظرت معقول میرسید که به عنوان نشانهای در نظر بگیری که اپل اشتباه کرد. یعنی این اظهارنظرها، بدون اینکه سازمانیافتگی خاصی پشتشون باشه، یک موج پروپاگاندا رو ایجاد میکنند. اما چرا این موج میتونه شکل بگیره؟ دلیلش خیلی سادهست: غالبا از کسی صدا درمیاد که ناراضیه! نه اونی که راضیه. اونی که مشکلی نداره با ۸۰۰ (یا ۱۵۰۰) دلاری بودن یک گوشی، لزومی نمیبینه بیاد کامنت بذاره یا مقاله بنویسه و بگه ایهاالناس من مشکلی ندارم با این قیمت. اونی به خودش زحمت میده که بگه ایهاالناس، لعنت به اپل طماع حریص، که ناراضیه.
بنابراین خود به خود، اظهارنظرها یک جهتگیری خاص و یک رنگ واحد به خودشون میگیرند، و اون جهتگیری در برداشت ما از واقعیت اعوجاج ایجاد میکنه، چون به هیچوجه کل اجتماع مورد نظر رو نمایندگی نمیکنه. همزمانی که ما داشتیم درباره اشتباه اپل فکر میکردیم، عده زیادی در دنیا، بدون سر و صدا، و بدون اینکه از ما اجازه بگیرند، و بدون اینکه به اطلاع ما برسونند، و بدون اینکه نظرشون رو به ما بگن و بدون اینکه جایی کامنت بذارن، داشتن ۸۰۰ دلار واریز میکردند به حساب اپل!
اگر فکر میکنید این مسئله فقط در حیطه تکنولوژی و بازار و اقتصاد مصداق داره سخت در اشتباهید. اتفاقا در سیاست هم بوضوح دیده میشه. نظر شما، و برداشت شما از واقعیت، متأثر ازوناییه که دارن نظرشون رو درباره واقعیت اعلام میکنند.
✅ @karkhone