✳️ رانت خوب، رانت بد

✅ فساد اقتصادی، پدیده جدیدی نیست که به تازگی در جوامع بشری به منصه ظهور رسیده یا بسط یافته باشد. قدمت آن، به درازای تاریخِ جوامع بشری است.

از دید مونتسکیو فساد یک سامانه سیاسی خوب و صحیح را به یک سامانه زشت و ناپسند تبدیل می‌کند.
از نظر او در حکومت مشروطه (حاکمیت قانون) نیازی به روی آوردن به فساد نیست، اما در حکومت استبدادی که شرافت و تقوا وجود ندارد، نمی‌توان به انجام هیچ کاری بدون استفاده مفسدانه امید داشت.
فساد افزون بر متلاشی کردن سازمان از درون، از یک سازمان به سازمان دیگر و از یک نهاد به نهاد دیگر سرایت می‌کند تا آنجا که همه نهادهای موجود را تحلیل می‌برد و این پندار در مردم تقویت می‌شود که مقامات دولتی و نخبگان اقتصادی، منابع مالی را به یغما می‌برند و حیف و میل می‌کنند.
این دیدگاه منفی نسبت به دولت می‌تواند به بحران‌های سیاسی با پیامدهای جدی امنیتی منتهی شود. درخصوص فساد نوعی هنجار‌شکنی و تخطی از هنجارهای اخلاقی و قانونی در عملکرد اداری و سازمانی است و از این‌رو است که فساد اداری و تعریف آن تابعی از هنجارهای مورد قبول در هر جامعه و فرهنگ می‌شود.
در یک جامعه دسترسی محدود، خشونت از طریق ایجاد رانت‌های اقتصادی برای افراد و گروه‌های قدرتمند مهار می‌شود و حامی‌پروری و فساد در نظام‌های دسترسی محدود شایع‌تر از نظام‌های دسترسی باز است، زیرا ایجاد و توزیع رانت خود با حامی‌پروری و فساد سر‌‌وکار خواهد داشت.
گونه‌های مختلف رانت می‌تواند آثار متفاوتی بر توسعه اقتصادی داشته باشد. در کره رانت‌های حفاظت از صنایع نو‌پا عمدتا به رانت‌های یاد‌گیری مبدل شدند. پس از استقلال کره ایجاد و توزیع رانت‌ها توسط دولت و نیز فساد و فعالیت‌های رانت‌جویانه همه‌گیر بود.
رانت‌جویان به کسانی گفته می‌شود که از تغییر مقررات منتفع شده‌اند و در قبال فعالیت‌های فساد‌آمیز مقام‌های دولتی به آنها پاداش می‌دهند. در علم اقتصاد، رانت درآمدی است که بی‌تلاش به دست می‌آید و در برخی موارد همراه با به‌کارگیری عوامل و منابعی است که می‌تواند در راه تولید استفاده نشود.
رانت‌خوارها با استفاده از نفوذ سیاسی و اقتصادی‌شان یا از طریق آشنایانی که صاحب این نفوذ هستند به صورت غیرقانونی به منابع مالی دست پیدا می‌کنند و به کسب ثروت می‌پردازند. رانت‌خواری پدیده‌ای است که آسیب‌های فراوان اجتماعی و اقتصادی فراوانی برای کشورها به وجود می‌آورد.
بنا‌بر نظر اقتصاددانان، درآمدهایی که خارج از فعالیت‌های مولد اقتصادی و با بهره‌گیری از قدرت و نفوذ سیاسی یا اقتصادی به دست می‌آید، همیشه به عنوان آفتی برای نظام اقتصادی هر کشوری حساب شده است. مصداق بارز این کلام همان «رانت‌خواری» است.
به نقل از کتاب در سایه خشونت «نورث» بخش بزرگی از مشکل در دستیابی به زمینه حکمرانی خوب مربوط به این واقعیت است که خلق رانت «که اغلب خارج از قواعد ساختار حکومت رسمی انجام می‌شود» برای راضی نگه داشتن فرا‌دستان قدرتمند ضرورت دارد.
با اینکه توزیع رانت برای رسیدن به ثبات سیاسی به روشنی اهمیت حیاتی دارد، برخی از شیوه‌های تخصیص آن در دستیابی به ثبات و آرامش ناکام بوده است و بعضی از انواع رانت‌ها برای اقتصاد بسیار زیان‌آور هستند.
در کل می‌توان گفت، فساد عبارت است ...
ادامه مطلب؛
https://jahanesanat.ir/?p=421570
محسن راجی‌اسدآبادی/
كانال قواعدبازی
https://t.me/ExecutiveManagement

Comments

Be the first to add a comment