✳️ چرا موفقیت، موفقیت میآورد؟اثر متیو (Matthew Effect)
آیا موفقیت همیشه نتیجهی
استعداد، تلاش و سختکوشی است؟
پژوهشهای علمی نشان میدهند که گاهی یک
مزیت کوچک در آغاز مسیر میتواند تفاوت بزرگی در آینده ایجاد کند
🔹 رابرت مرتن، جامعهشناس، در سال ۱۹۶۸ این پدیده را «اثر متیو» نامید؛ مفهومی که به این ایده اشاره دارد:
کسی که اندکی مزیت دارد، ممکن است فرصتهای بیشتری برای کسب مزیتهای بعدی پیدا کنداین چرخه میتواند چنین باشد:
فرصت اولیه ← دیدهشدن ← اعتبار ← حمایت بیشتر ← فرصت بیشتر ← موفقیت بیشتر🔬 پژوهش
فاندِر ریت و همکاران (۲۰۱۴) این پدیده را در چند بستر واقعی مانند Kickstarter، Wikipedia و
Change.org بررسی کرد
در یکی از آزمایشها، طرحهایی که یک حمایت اولیه دریافت کرده بودند، در ادامه با احتمال بیشتری حمایتهای بیشتری جذب کردند
در Kickstarter:
📌 ۷۰٪ از طرحهای دارای حمایت اولیه، بعداً سرمایه بیشتری جذب کردند؛
در مقابل، این رقم برای طرحهای بدون آن حمایت
۳۹٪ بود
اما یک نکته مهم وجود داشت:
موفقیت اولیه هرچه بیشتر شود، الزاماً اثر آن به همان نسبت افزایش نمییابدپس گاهی یک
تلنگر کوچک کافی است تا یک مسیر موفقیت آغاز شود
🎯 پیام مهم برای مدیران
در سازمانها ممکن است برخی افراد نه به دلیل شایستگی بیشتر، بلکه به دلیل
فرصت، دیدهشدن یا حمایت اولیه زودتر وارد چرخه موفقیت شوند
بنابراین مدیران نباید فقط به افراد و ایدههایی توجه کنند که
از قبل موفق و شناختهشدهاندگاهی ارزشمندترین اقدام مدیریتی این است که به یک فرد توانمند اما کمدیدهشده،
اولین فرصت را بدهیم
💡 یک فرصت کوچک میتواند آغاز یک زنجیره بزرگ باشدو شاید مهمترین درس اثر متیو این باشد:
موفقیت فقط حاصل تلاش نیست؛ فرصت و بخت نیز میتوانند مسیر موفقیت را تغییر دهند📚 van der Rijt et al. (2014),
PNAS✍️تهیه وتنظیم:
دکتر امیر صادقیپژوهشگر، مدرس و مشاور حوزه مدیریت
📲 مدیریت اجرایی@Executivemanagement