در اصل 59 قانون اساسی آمده است که "در مسائل بسیار مهم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ممکن است اعمال قوه مقننه از راه همه پرسی و مراجعه مستقیم به آرا مردم صورت گیرد". این اصل نشان میدهد که در شرایط سرنوشتساز، رأی و گرایش مردم راهگشاست و نظام سیاسی باید در برابر آن تمکین کند. از سویی دیگر وقتی رأی مردم در باب مسائل بسیار مهم نافذ باشد، به طریق اولی و به نحو منطقی در بارهی امور کمتر مهم نیز نافذ و مسموع است.
✅ 1. طبق برآورد "مرکز آمار ایران"، جمعیت کشور به 83 میلیون رسیده است. از این رقم حدود 25 درصد زیر سن 15 سال قرار دارند و هم چنین، 6 و نیم درصد بالای 65 سال سن دارند. به تعبیری دیگر، مجموع جمعیت بالای 15 سال تا 65 سالهی کشور، حدودا معادل 57 میلیون میشود.
✅ 2. اگر فرض کنیم شهروندان ایرانی، از 15 ساله تا 65 ساله، کاربران اصلی فضای مجازی باشند، آن گاه حدود 57 میلیون ایرانی به فضای مجازی و حضور در شبکه های اجتماعی دسترسی دارند و از آن استفاده میبرند.
✅ 3. بر اساس برخی منابع، حدود 40 میلیون کاربر ایرانی در تلگرام حضور و فعالیت دارند. به سخن دیگر، از 57 میلیون ایرانی که اجازه و یا توان استفاده از تلگرام را دارند، 40 میلیون، از فضای تلگرام استفاده میکنند. به تعبیر دیگر، بیش از 70 درصد ایرانیان دارای سن 15 تا 65 ساله، از امکان تلگرام بهرهمندند و عملا با این نرمافزار کار میکنند.
✅ 4. برگردیم به اصل "همهپرسی قانون اساسی". اصل همهپرسی قانون اساسی، مکانیسم روشنی برای سیاستگذاری و احتمالا حل منازعات و اختلاف آرایی است که مانع تصمیمات مهم سیاسی، اقتصادی و یا فرهنگی شدهاند. طبق این اصل، ارجاع به رای مردم، فصلِالخطاب و ختمِ کلام است. (اگر این برداشت درست باشد که احتمالا چنین است)، آن گاه میتوان به 70 درصد شهروندانی اشاره کرد که نه با دادن رأی در همه پرسی، بلکه با عمل خود، نشان دادهاند که چه میخواهند. و نظرشان چیست.
مگر با اجرای انتخابات همه پرسی چه اتفاقی میافتد؟ آیا جز این است که از این طریق میخواهند دریابند که اکثریتِ مردم به چه سیاستی تمایل دارند و از میان مسیرها، کدام مسیر را برمیگزینند؟ آمارهای تقریبی به ما میگویند که 70 درصد مردم، خواهان استفاده از تلگرام هستند و هم اکنون نیز با مشقت از این اپلیکیشن استفاده میکنند.
❓ اکنون باید با سیاستگذاران و مجریانی که تلگرام را فیلتر کردهاند و با این کار خواستهاند حضور و استفادهی کاربران را در این اپلیکیشن مسدود و یا محدود کنند، این پرسش را مطرح کرد که وقتی 70 درصد مردم خواهان استفاده از تلگرام هستند، فیلتر کردن آن را چگونه توجیه میکنند؟ آیا این کار، نپذیرفتن رای مردم و لجاجت با جامعه نیست؟ آیا میدانید نادیده گرفتن میل و خواست اجتماعی، به فاصلهی سیاسیِ هر چه بیشتر جامعه از نظامی منجر میشود که نسبت به خواستهی مردم بی تفاوت است و بلکه در برابرش مقاومت میکند؟ حدود 40 میلیون کاربر ایرانی در تلگرام را نادیده انگاشتن و با اعصاب و روان آنها بازی کردن و حتی خسارت مالی به آنان تحمیل کردن، چه آورده و سودی برای حاکمیت سیاسی به ارمغان میآورد؟ و با کدام عقل سیاسی چنین مقاومت و تقابلی را دامن زدهاند؟
✔️ وقتی حاکمیت سیاسی برای خواست و نظر شهروندان احترام قایل نیست، چگونه انتظار دارد شهروندان نسبت به تصمیمات و فرامیناش، احترام قائل شوند؟