تفسیر قرآن از دید مولانا
 
محمدامین مروتی
 
مولانا در دفتر پنجم می گوید تاویل و تفسیری حقیقت دارد که حالت را خوب کند ولی اگر سست و منفعلت کند، آن تحریف حقیقت است نه تاویل آن:
۳۱۲۶    حَق بُوَد تاویلْ کان گَرمَت کُند           پُر امید و چُست و با شَرمَت کُند
۳۱۲۷    وَرْ کُند سُستَتْ حقیقت این بِدان      هست تَبْدیل و نه تاویل است آن
 
این قرآن برای آن است که دل تو را گرم  و امیدوار کند نه برای این که منفعل و تنبل کند. پس تفسیر قرآن را از خود قرآن بپرس یا از کسی که تابع هوس نفسانی نیست:
۳۱۲۸    این برایِ گرم کردن آمده‌ست            تا بگیرد ناامیدان را دو دست
۳۱۲۹    مَعنیِ قرآن زِ قرآن پُرس و بَس           وَزْ کسی کاتَش زده‌ست اَنْدَر هَوَس
 
از کسی که فروتنانه خود را به قرآن می سپارد و با قرآن یکی شده است. قرآن همان عطری است که به گِل اهل دل آمیخته شده است. هر دو بوی خوش می دهند و یک بو دارند:
۳۱۳۰    پیشِ قرآن گشت قُربانیّ و پَست        تا که عَیْنِ روحِ او قرآن شُده‌ست
۳۱۳۱    روغَنی کو شُد فِدایِ گُل بِه کُل           خواه روغن بوی کُن، خواهی تو گُل
 
10 فروردین 1405