| جواد پدرام
همه چیز از این متن شروع شد. سال ۱۳۹۳ یک متنی درباره سرمایه‌داری و سوسیالیسم نوشتم و تا چند سال بعد فقط در تلگرام و اینترنت و کتاب‌ها هر مطلبی در مورد این‌ها می‌دیدم را آرشیو می‌کردم، مطالبی که اقتصاددانان و عالمان علوم سیاسی و دیگران می‌نوشتند. بعد دیدم این مطالب در تلگرام پراکنده هستند و اگر در یک جا سرجمع شوند خیلی بهتر است و از سه سال پیش شروع به نوشتن همه آنها کردم. تا حالا نهصد صفحه شده. متنی که در سال ۹۳ نوشتم خیلی ابتدایی و ناشیانه بود ولی برای اولین بار آن را نشر می‌دهم:
کارل هاینریش مارکس (به آلمانی: Karl Heinrich Marx) (زاده ۵ مه ۱۸۱۸ در تریر، پروس - درگذشته ۱۴ مارس ۱۸۸۳ در لندن، انگلستان) متفکر انقلابی، فیلسوف، جامعه‌شناس، تاریخ‌دان، اقتصاددان آلمانی و از تأثیرگذارترین اندیشمندان تمام اعصار است. (ویکی‌پدیا)
مارکس در این کتاب با عنوان «سرمایه» تمام تلاش خود را صرف نشان دادن مضرات نظام اقتصادی سرمایه‌داری یا Capitalism می‌نماید. به نقل از کتاب توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، تألیف دکتر محمد لشکری، مارکس بزرگ‌ترین منتقد سرمایه‌داری است و بیشتر از هر کسی در مورد نظام سرمایه‌داری نوشته است. حال آنکه امروزه شواهد حاکی از آن است که نظام‌های سوسیالیستی در جهان با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی (CCCP) در ۱۹۹۱ با شکست مواجه شده‌اند. اما نظام سرمایه‌داری کماکان در رأس قرار دارد. مدتی‌ست که مشغول مقایسه و نوشتن در باب این دو نظام اقتصادی هستم در حالی که به هیچ‌کدام از این دو جنبش تعلق ندارم و معتقدم هر کدام در بعضی آموزه‌هایشان خوب و مثبت‌اند و در بعضی جاها فجایعی را به بار آورده‌اند. در سال اول دانشگاه دوستی گفت که در روسیه رشته مدیریت به طرزی متفاوت با آمریکا اجرا می‌شود. چند سال به دنبال صحت این ادعا بودم و نتیجه بررسی‌هایم را به صورت پاراگراف ذیل مکتوب نمودم: (امیدوارم مفید فایده علاقه‌مندان این مبحث واقع شود). سرمایه‌داری یا کاپیتالیسم، نظامی اقتصادی است که مالکیت خصوصی را مجاز می‌داند و افراد و شرکت‌های خصوصی در سود سهیم می‌شوند. فرضیه من این است که ممکن است جنبش سرمایه‌داری در غرب باعث قدرت یافتن امپریالیسم شده باشد. سرمایه‌داری مناطق و فواصل جغرافیایی را کوچک کرده و در درون این مناطق فشرده شرکت‌ها قارچ‌وار رشد و نمو می‌یابند و افراد ثروتمند می‌شوند. پیوندی میان سرمایه‌داری، امپریالیسم، نهادهای سیاسی و مالی جهانی نظیر سازمان ملل متحد، سازمان تجارت جهانی، صندوق بین‌المللی پول، بانک جهانی، صاحبان تکنولوژی و واردکنندگان تکنولوژی از آنان وجود دارد که همگی گرداگرد کاپیتالیسم ایجاد شده‌اند و متفق هستند. در برابر کاپیتالیسم، سوسیالیسم مطرح شد و مارکس بزرگ‌ترین منتقد سرمایه‌داری بیشتر از هر کسی در خطرات سرمایه‌داری نوشته است. سوسیالیسم مالکیت خصوصی را مردود می‌شمارد و دولت مسئول تهیه مایحتاج زندگی مردم است. سوسیالیسم برخلاف سرمایه‌داری مناطق و فواصل جغرافیایی را وسعت بخشیده و در پهنه‌ای وسیع عمل می‌کند. نمونه آن کشور شوروی سابق که صنایعی عظیم و وسایل تولید بسیار بزرگ داشت و مثلاً آب گرم مورد نیاز منازل را زیر زمین بوسیله گرمای زمین در سطح و مقداری وسیع تهیه می‌کرد. نتیجه این است که فرصت تولید آب‌گرم‌کن خانگی برای تولیدکنندگان از بین می‌رود و شرکت‌ها [ی کوچک و متوسط (SMEs)] در این پهنه تعدادشان کم خواهد بود. به این علت رشته مدیریت بازرگانی اولین بار از دانشگاهی در فرانسه و خاستگاه اصلی آن آمریکا این مرکز سرمایه‌داری و امپریالیسم جهانی است و در شوروی (روسیه) برخی از مباحث این رشته متفاوت با آمریکا اجرا می‌گردد. به نظر من یکی از بزرگ‌ترین کارهای بشر تفکیک و تقسیم‌بندی پدیده‌ها است. در اولین مراحل انسان مفهوم کشور را با کشیدن مرزها مشخص کرد. بعد از آن تمام کارهای بشر در طول تاریخ، تفکیک و تقسیم‌بندی بوده است. مثلاً در قدیم علوم به تعداد انگشتان دست تقسیم‌بندی می‌شدند اما امروزه از تعداد بی‌شماری رشته علمی برخورداریم. مزارع به قطعات کوچک‌تری تقسیم‌بندی و به فروش می‌رسند، اتومبیل‌های پیشرفته اجزای بیشتری دارند و تخصص‌گرایی بیشتر و بیشتر می‌شود. این تقسیم‌بندی‌ها در طول زمان بیشتر و بیشتر می‌شوند. اگر دو نظام سوسیالیستی و سرمایه داری را با توجه این مفروضات مقایسه کنم - اصولاً چون سوسیالیسم گرایشی به سمت بسط جغرافیایی، سیاسی و تولید دارد مطابق با طبیعت عمل نمی‌کند و برخلاف جهت آب شنا می‌کند به این علت به آن گرایش چپ گفته می‌شود و دلیلی بر سقوط آن بود. اما سرمایه‌داری مطابق با طبیعت (و احیاناً منطبق بر قوانین علمی) تقسیم‌گری و کوچک‌سازی اقتصادی را در پیش گرفته است و مطابق با روح تقسیم‌گری انسان که منطبق بر طبیعت است - موافق با جریان آب شنا می‌کند و تاکنون بقا داشته است.
✅ @karkhone
همه چیز از این متن شروع شد. سال ۱۳۹۳ یک متنی درباره سرمایه‌داری و سوسیالیسم نوشتم و تا چند سال بعد فقط در تلگرام و اینترنت و کتاب‌ها هر مطلبی در مورد این‌ها می‌دیدم را آرشیو می‌کردم، مطالبی که اقتصاددانان و عالمان علوم سیاسی و دیگران می‌نوشتند. بعد دیدم این مطالب در تلگرام پراکنده هستند و اگر در یک جا سرجمع شوند خیلی بهتر است و از سه سال پیش شروع به نوشتن همه آنها کردم. تا حالا نهصد صفحه شده. متنی که در سال ۹۳ نوشتم خیلی ابتدایی و ناشیانه بود ولی برای اولین بار آن را نشر می‌دهم:
کارل هاینریش مارکس (به آلمانی: Karl Heinrich Marx) (زاده ۵ مه ۱۸۱۸ در تریر، پروس - درگذشته ۱۴ مارس ۱۸۸۳ در لندن، انگلستان) متفکر انقلابی، فیلسوف، جامعه‌شناس، تاریخ‌دان، اقتصاددان آلمانی و از تأثیرگذارترین اندیشمندان تمام اعصار است. (ویکی‌پدیا)
مارکس در این کتاب با عنوان «سرمایه» تمام تلاش خود را صرف نشان دادن مضرات نظام اقتصادی سرمایه‌داری یا Capitalism می‌نماید. به نقل از کتاب توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، تألیف دکتر محمد لشکری، مارکس بزرگ‌ترین منتقد سرمایه‌داری است و بیشتر از هر کسی در مورد نظام سرمایه‌داری نوشته است. حال آنکه امروزه شواهد حاکی از آن است که نظام‌های سوسیالیستی در جهان با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی (CCCP) در ۱۹۹۱ با شکست مواجه شده‌اند. اما نظام سرمایه‌داری کماکان در رأس قرار دارد. مدتی‌ست که مشغول مقایسه و نوشتن در باب این دو نظام اقتصادی هستم در حالی که به هیچ‌کدام از این دو جنبش تعلق ندارم و معتقدم هر کدام در بعضی آموزه‌هایشان خوب و مثبت‌اند و در بعضی جاها فجایعی را به بار آورده‌اند. در سال اول دانشگاه دوستی گفت که در روسیه رشته مدیریت به طرزی متفاوت با آمریکا اجرا می‌شود. چند سال به دنبال صحت این ادعا بودم و نتیجه بررسی‌هایم را به صورت پاراگراف ذیل مکتوب نمودم: (امیدوارم مفید فایده علاقه‌مندان این مبحث واقع شود). سرمایه‌داری یا کاپیتالیسم، نظامی اقتصادی است که مالکیت خصوصی را مجاز می‌داند و افراد و شرکت‌های خصوصی در سود سهیم می‌شوند. فرضیه من این است که ممکن است جنبش سرمایه‌داری در غرب باعث قدرت یافتن امپریالیسم شده باشد. سرمایه‌داری مناطق و فواصل جغرافیایی را کوچک کرده و در درون این مناطق فشرده شرکت‌ها قارچ‌وار رشد و نمو می‌یابند و افراد ثروتمند می‌شوند. پیوندی میان سرمایه‌داری، امپریالیسم، نهادهای سیاسی و مالی جهانی نظیر سازمان ملل متحد، سازمان تجارت جهانی، صندوق بین‌المللی پول، بانک جهانی، صاحبان تکنولوژی و واردکنندگان تکنولوژی از آنان وجود دارد که همگی گرداگرد کاپیتالیسم ایجاد شده‌اند و متفق هستند. در برابر کاپیتالیسم، سوسیالیسم مطرح شد و مارکس بزرگ‌ترین منتقد سرمایه‌داری بیشتر از هر کسی در خطرات سرمایه‌داری نوشته است. سوسیالیسم مالکیت خصوصی را مردود می‌شمارد و دولت مسئول تهیه مایحتاج زندگی مردم است. سوسیالیسم برخلاف سرمایه‌داری مناطق و فواصل جغرافیایی را وسعت بخشیده و در پهنه‌ای وسیع عمل می‌کند. نمونه آن کشور شوروی سابق که صنایعی عظیم و وسایل تولید بسیار بزرگ داشت و مثلاً آب گرم مورد نیاز منازل را زیر زمین بوسیله گرمای زمین در سطح و مقداری وسیع تهیه می‌کرد. نتیجه این است که فرصت تولید آب‌گرم‌کن خانگی برای تولیدکنندگان از بین می‌رود و شرکت‌ها [ی کوچک و متوسط (SMEs)] در این پهنه تعدادشان کم خواهد بود. به این علت رشته مدیریت بازرگانی اولین بار از دانشگاهی در فرانسه و خاستگاه اصلی آن آمریکا این مرکز سرمایه‌داری و امپریالیسم جهانی است و در شوروی (روسیه) برخی از مباحث این رشته متفاوت با آمریکا اجرا می‌گردد. به نظر من یکی از بزرگ‌ترین کارهای بشر تفکیک و تقسیم‌بندی پدیده‌ها است. در اولین مراحل انسان مفهوم کشور را با کشیدن مرزها مشخص کرد. بعد از آن تمام کارهای بشر در طول تاریخ، تفکیک و تقسیم‌بندی بوده است. مثلاً در قدیم علوم به تعداد انگشتان دست تقسیم‌بندی می‌شدند اما امروزه از تعداد بی‌شماری رشته علمی برخورداریم. مزارع به قطعات کوچک‌تری تقسیم‌بندی و به فروش می‌رسند، اتومبیل‌های پیشرفته اجزای بیشتری دارند و تخصص‌گرایی بیشتر و بیشتر می‌شود. این تقسیم‌بندی‌ها در طول زمان بیشتر و بیشتر می‌شوند. اگر دو نظام سوسیالیستی و سرمایه داری را با توجه این مفروضات مقایسه کنم - اصولاً چون سوسیالیسم گرایشی به سمت بسط جغرافیایی، سیاسی و تولید دارد مطابق با طبیعت عمل نمی‌کند و برخلاف جهت آب شنا می‌کند به این علت به آن گرایش چپ گفته می‌شود و دلیلی بر سقوط آن بود. اما سرمایه‌داری مطابق با طبیعت (و احیاناً منطبق بر قوانین علمی) تقسیم‌گری و کوچک‌سازی اقتصادی را در پیش گرفته است و مطابق با روح تقسیم‌گری انسان که منطبق بر طبیعت است - موافق با جریان آب شنا می‌کند و تاکنون بقا داشته است.
✅ @karkhone
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment