✳️ ذهن استعاری ❇️ گاهی برای درک معنا و کاربرد پدیده ها آنها را با پدیده های دیگر مقایسه می کنیم؛ مثلاً، زمان را با سرمایه و کالا مقایسه می کنیم و می گوییم: وقت را تلف کرد. / فرصت را از دست داد. / زمان را هدر داد و ...
یا تقابل و مذاکره را با بازی و قمار می سنجیم و می گوییم: کارت برنده نداری. / بازی را باختی. و ...
و یا اتومبیل را با بدن یک جاندار مقایسه می کنیم .
◀️ ذهن آدمی برای درکِ دنیای پیرامون خود، گاهی به صورت استعاری عمل می کند؛ به این معنی که میان یک پدیده با پدیدۀ دیگر رابطۀ شباهت ایجاد کرده ، تجربۀ جدید را با کمک تجارب پیشین خود می شناسد. بنابراین از ویژگی های یکی از آنها برای شناخت و توصیف دیگری استفاده می کند؛ به عنوان مثال برای توصیف حالات آدمی آن را با سیستم الکترونیکی مقایسه می کنیم و عبارتی شبیه به عبارت زیر را می گوییم:
«فلانی با شنیدن این خبر
هنگ کرده بود. بویژه آنکه صبح ها
ویندوزش دیر بالا می آید، اما با توضیحات من کاملاً
شارژ شد.»
همچنین وقتی می شنویم: «فلانی با مشکلات
دست و پنجه نرم می کند.»، گوینده میان زندگی و میدان جنگ رابطۀ شباهت برقرار کرده و «مشکلات» را حریف هایی تصور کرده است که باید با آنها مبارزه کرد.
در عبارت «فلانی رفیق
نیمه راه است»، نیز زندگی به یک «سفر» تشبیه شده است که دارای مبدأ و مقصد است. همین تفکر را در در عبارت زیر می بینیم:
«زندگی من سراسر
فراز و نشیب بود؛ نه تنها به
مقصد نرسیدم، سر
دوراهیِ بودن یا نبودن نگران مانده ام
◀️ قیصر امین پور شعر «سفرایستگاه» را بر اساس همین تفکر استعاری سروده است:
قطار مي رود
تو مي روي
تمامِ ايستگاه مي رود
و من چقدر ساده ام
كه سالهاي سال
در انتظار تو
كنار اين قطارِ رفته ايستاده ام
و همچنان
به نرده هاي ايستگاهِ رفته
تكيه داده ام!
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan