✳️ ذهن استعاری

❇️ گاهی برای درک معنا و کاربرد پدیده ها آنها را با پدیده های دیگر مقایسه می کنیم؛ مثلاً، زمان را با سرمایه و کالا مقایسه می کنیم و می گوییم:  وقت را تلف کرد. / فرصت را از دست داد. / زمان را هدر داد و ...

یا تقابل و مذاکره را با بازی و قمار می سنجیم و می گوییم: کارت برنده نداری. / بازی را باختی. و ...

و یا اتومبیل را با بدن یک جاندار مقایسه می کنیم .

◀️ ذهن آدمی برای درکِ دنیای پیرامون خود، گاهی به صورت استعاری عمل می کند؛ به این معنی که میان یک پدیده با پدیدۀ دیگر رابطۀ شباهت ایجاد کرده ، تجربۀ جدید را با کمک تجارب پیشین خود می شناسد. بنابراین از ویژگی های یکی از آنها برای شناخت و توصیف دیگری  استفاده می کند؛ به عنوان مثال برای توصیف حالات آدمی آن را با سیستم الکترونیکی مقایسه می کنیم و عبارتی شبیه به عبارت زیر را می گوییم:

«فلانی با شنیدن این خبر هنگ کرده بود. بویژه آنکه صبح ها ویندوزش دیر بالا می آید، اما با توضیحات من کاملاً شارژ شد.»

همچنین وقتی می شنویم: «فلانی با مشکلات دست و پنجه نرم می کند.»، گوینده  میان زندگی و میدان جنگ رابطۀ شباهت برقرار کرده و «مشکلات» را حریف هایی تصور کرده است که باید با آنها مبارزه کرد.

در عبارت «فلانی رفیق نیمه راه است»، نیز زندگی به یک «سفر» تشبیه شده است که دارای مبدأ و مقصد است. همین تفکر را در در عبارت زیر می بینیم:

«زندگی من سراسر فراز و نشیب بود؛ نه تنها به مقصد نرسیدم، سر دوراهیِ بودن یا نبودن نگران مانده ام

◀️ قیصر امین پور شعر «سفرایستگاه» را  بر اساس همین تفکر استعاری سروده است:

قطار مي رود
تو مي روي
تمامِ ايستگاه مي رود
و من چقدر ساده ام
كه سالهاي سال
در انتظار تو
كنار اين قطارِ رفته ايستاده ام
و همچنان
به نرده هاي ايستگاهِ رفته
تكيه داده ام!

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment