یادگیری اجتماعی ؛ اقدام جمعی برای حفاظت از منابع آب
🖊️مهتا بذرافکن
بخش بزرگی از چالش ها و پیامدهای مدیریت منابع آب، اجتماعی هستند که فراتر از دنیای فنی مسلط بر حوزه آب؛ نقش مهمی در سرنوشت جوامع دارند. اما متأسفانه در این حوزه مسائل اجتماعی به خوبی تعریف نشده است. نقطه شروع برای اهمیت آنها توجه به سلسله مراتب نیازهای انسانی است که در رأس آن دسترسی به آب و خدمات مربوط به عدالت اجتماعی است و نشان دهنده ضرورت هماهنگ کردن جهان بینی های مختلف در مورد مسائل اجتماعی مدیریت آب است.
مدیریت منابع آب شامل هزاران تصمیم عملیاتی، مالی، برنامه ریزی، سیاست گذاری و بهرهبرداری در طول زمان و مکان است.
با وجود نقش مهم اجتماعی آب؛ علوم انسانی در این حوزه بسیار در حاشیه مانده و اکثر تصمیمات توسط مهندسان آب گرفته می شود که اساسا با شناخت مسائل اجتماعی و راه حلهای آن بیگانه اند.
با وجود ذینفعان متعدد و متنوع در سیستم اجتماعی پیچیده، بدیهی است که هماهنگ کردن تصمیمات فقط با رویکردهای مهندسی امکان پذیر نبوده و و طراحی چارچوب اجتماعی و اقتصادی موثر یک ضرورت انکارناپذیر است. چراکه ساختن و حفظ سیستم آب به کمک همه افراد جامعه نیاز دارد.
یادگیری اجتماعی در کانون اقدامات اقلیمی و حفاظت از منابع آب قرار دارد ارائه راه حلهای عملی در جهت چگونگی توسعه و تکامل رویکردهای یادگیری اجتماعی برای مدیریت منابع آب پایدار در محیطها، زمینهها و مقیاسهای مختلف کلیدی ترین مسأله مدیریت منابع آب در جهان امروز است.
یادگیری اجتماعی همچنین فرصتی را برای تغییر شیوههای مدیریت منابع آب مورد نیاز برای این دهه حیاتی فراهم میکند. محورهایی که این اقدامات را در نظر می گیرد عبارت است از :
✔️ شناسایی آینده رویکردهای یادگیری اجتماعی برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار و الزامات گسترده تر حکمرانی آب در رابطه با سازگاری با تغییرات آب و هوا؛
✔️بررسی عرصههای عملی موجود مرتبط با رویکردهای یادگیری اجتماعی برای مدیریت پایدار آب در جهت ارزیابی پیامدهای حاکمیتی رویکردهای نظری و روششناختی مختلف.
✔️ایجاد بینش عملی در مورد طراحی و روش شناسی فرآیندهای یادگیری اجتماعی در حوزه اجتماعی آب ؛
✔️بررسی انتقادی دستاوردها و رویکردهای یادگیری اجتماعی در مدیریت منابع آب تا به امروز؛
✔️شناسایی عوامل عوامل کلیدی در موفقیت و شکست راهکارها
✔️مشارکت در تولید دانش، بازتعریف مفاهیم ضروری در جهت یادگیری اجتماعی برای مدیریت منابع آب؛
✔️به اشتراک گذاشتن تجربیات طراحی و اجرای فرآیندهای یادگیری اجتماعی در مدیریت و حکمرانی منابع آب و بررسی انتقادی فرآیندها و نتایج حکمرانی
از آنجا که یادگیری اجتماعی برای حفاظت از منابع آب و بویژه منابع آب زیرزمینی بسیار ضروری است؛ کشورهایی که با چالش های جدی آب مواجهند هنوز اقدام جدی برای سیاستگذاری در این حوزه انجام نداده و مدیران آب اساسا درک روشنی از این ضرورت ندارند!
©@RuralWomenIssues