نجات آبهای زیرزمینی پیشگیری از فقرزایی است
در دنیا تقریباً 70 درصد از آب زیرزمینی جهانی در بخش کشاورزی و برای تولید مواد غذایی، دام و محصولات صنعتی برداشت میشود.
با افزایش جمعیت و نیاز به آب و غذا و رشد اقتصادی؛ اتکا به آب های زیرزمینی رو به فزونی نهاده و به مصرف بیشتر انجامید. بسیاری از مناطق جهان به دلیل نبود آبهای سطحی برای آبیاری شدیداً به آبهای زیرزمینی متکی هستند. مثلا در آمریکای شمالی و آسیای جنوبی به ترتیب 59% و 57% برای آبیاری از آبهای زیرزمینی استفاده میکنند. این اعداد در شمال آفریقا 35٪ و در جنوب صحرای آفریقا فقط 5٪ است و درایران اعداد مختلفی از 90 تا 70 درصد عنوان می شود!
آنچه مسلم است از قرن بیستم تاکنون آب های زیرزمینی تأثیر بسیار عمیقی بر کاهش فقر داشته و میلیون ها نفر را از فقر خارج و امنیت غذایی نسبی را به طور قابل توجهی بهبود بخشیده است.
اما با مصرف بی رویه بیم آن می رود که جوامع انسانی به چرخه فقر باز گردند. در حقیقت ریشه این چالش تاریخی که هم اکنون جهان با آن مواجه شده است به دهه های قبل باز می گردد.
بطور مشخص از نیمه دوم قرن بیستم که فن آوری های حفاری و منابع انرژی برای پمپاژ آب به طور گسترده در دسترس کشاورزان روستایی در اقصا نقاط جهان قرار گرفت تصور می شد که این منابع تقلیل ناپذیرند. این برداشت غلط موجب شد که فناوری برای بهبود روشهای آبیاری و مدیریت مصرف بسیار دیرتر و محدودتر اختراع شود. علاوه بر این فقدان قانون جامع، آموزش و فرهنگ سازی درجهت مصرف بهینه، ارزشگذاری اقتصادی از سوی حکمرانی آب موجب شد که در نظر بهره برداران و مصرف کنندگان آب زيرزمينی یک کالای رایگان و فاقد ارزش اقتصادی قلمداد و حتی در قیمت نهایی محصولات محاسبه نگردد و این رویه فاجعه بار تا امروز ادامه یافته است.
با وجود روند افزایشی مصرف حریصانه آبهای زیرزمینی هم اکنون یکی از بزرگترین مخاطراتی که جهان را تهدید می کند، کاهش آب های زیرزمینی است.
این مخاطره نه تنها به پیامدهای زمین شناسی مخاطره آمیز چون فرونشست مربوط است، بلکه آثار اجتماعی و اقتصادی مهمی در بازگشت فقر و ناامنی غذایی به دنبال خواهد داشت و زندگی میلیونها کشاورز فقیر را تضعیف و آنها را حاشیه نشین شهرها می کند.
اگر دولتها ارتباط آبهای زیرزمینی و فقرزایی را درک کرده و به این چشم انداز خطرناک انسانی عمیقا توجه کنند بدون تردید به دنبال راههایی برای نجات آبهاي زيرزميني و تغییر الگوهای معيشتي خواهند بود چراکه فقر هیولایی است که توان زمینگیر کردن قوی ترین دولتها را دارد!
امروزه فنآوریهای ماهوارهای فرصتهای مقرونبهصرفهای را برای تخمین میزان مصرف آب زیرزمینی و میزان برداشت با اندازهگیری تبخیر و تعرق واقعی در زمان واقعی، در مناطق وسیع ارائه میکنند. سازمانهای بین المللی چون FAO نیز خدمات مناسبی برای از توسعه برنامههای کاربردی مناسب برای نظارت بر برداشت آب زیرزمینی با مشارکت نهادهای ملی و مدنی ارائه میدهد که می توان از آن برای مراقبت بهتر مصرف آبهای زیرزمینی بهره برد.
اما همه این فناوری ها و امکانات زمانی می تواند عمل کند که مدیریت منابع آب از چنبره سیاست زدگی و دانش محتوایی نجات یافته و به دست متخصصان با دانش فرآیندی و بین رشته ای رهبری شود. /مهتا بذرافکن
©@RuralWomenIssues