از دورۀ سی‌سالۀ میان رحلت پیامبر اکرم (ص) تا هنگام صلح امام حسن (ع) و معاویه، که با عنوان «عصر طلایی خلافت» نیز از آن یاد می‌شود، سخن‌ها گفته‌اند و کتاب‌ها نوشته‌اند. روزگاری که آن را «نمونه‌ای نادر و درخشان از حکومتی می‌دانند که قداست و معنویت، و زور و قدرت را در خدمت خود داشت». اینک کتابی فراهم آمده که «چهل‌پنجاه سال پیش طرح پژوهشیِ علمی ـ انتقادی در باب دین و دولت و رابطۀ آن‌ها در ایران بعد از اسلام» در ذهن نویسنده‌اش نقش بسته و پس از سال‌ها، همان پراکنده‌یادداشت‌ها، به‌گونه‌ای منسجم و مدون در قامتِ رساله عرضه شده است. این رساله، ارمغانی است تازه از دکتر محمدعلی موحد و گوهرِ اندیشه و روحِ او که از چند زاویه به نیکوترین وجه تراشیده و چشم‌نواز شده است.
... داده‌های اولیۀ موحد در این رساله، نه سندی است نویافته و نه مطلبی است که از منبعی خاص و منحصربه‌فرد روایت شده باشد، و اتفاقاً اهمیت رسالۀ مزبور درست در همین نکته نهفته است. موحد از داده‌های اولیۀ موجودِ در دسترس همگان، به یافته‌ها و تحلیل‌هایی می‌رسد که تازه‌اند و در تاریک‌سرایِ تاریخ، غبار گرفته بودند. او آینۀ تاریخ را چنان گردگیری می‌کند تا بتوان در راستای امکان درست‌تر دیدنِ وقایع گامی برداشت. کانون اهمیت در این رساله، نظرگاهی است که نگارنده اتخاذ کرده و تحلیل‌هایی است که در میانۀ حقوق و تاریخ و جامعه‌شناسیِ سیاسی به‌دست می‌دهد. او امروز از بلندیِ آگاهی، برای ما از تاریخ گواهی می‌آورد.
در کشاکش دین و دولت بیش از آنکه «مسئلۀ» استاد موحد برای واکاویِ تاریخ باشد، «دغدغۀ» اوست به‌منظور گذار ایران از این تقاطع در زمانه‌ای خطیر که ما در آنیم. از نگاهِ او، «ماجرای گروه‌های سلفی ـ تکفیری که در طی همین مدت چهل سال در گوشه و کنار جهان اسلام به تاخت و تاز برخاسته‌اند روایت جدیدِ همان خیزش خارجی‌گری در صدر اسلام است» و دعوت به بازگشت به «سلَف صالح» و «تکفیر و تبری» نیز دو بنیانِ مهم که خارجی‌گریِ کهن و نوخارجی‌گری در آن مشترک‌اند. پس او لازم می‌بیند پیرامون مهم‌ترین ستون‌های شکل‌گیریِ حکومتِ برآمده از مسلمانان سخن بگوید و ریشۀ دیروزِ میوۀ امروز را بکاود و تصویری منسجم و نزدیک‌تر به واقع را نشان دهد.
بخش از نوشته سعید رضادوست درباره کتاب در کشاکش دین و دولت محمدعلی موحد نشر ماهی، چاپ پنجم ۱۳۹۸
جان آگه با #فرهیختگان
... داده‌های اولیۀ موحد در این رساله، نه سندی است نویافته و نه مطلبی است که از منبعی خاص و منحصربه‌فرد روایت شده باشد، و اتفاقاً اهمیت رسالۀ مزبور درست در همین نکته نهفته است. موحد از داده‌های اولیۀ موجودِ در دسترس همگان، به یافته‌ها و تحلیل‌هایی می‌رسد که تازه‌اند و در تاریک‌سرایِ تاریخ، غبار گرفته بودند. او آینۀ تاریخ را چنان گردگیری می‌کند تا بتوان در راستای امکان درست‌تر دیدنِ وقایع گامی برداشت. کانون اهمیت در این رساله، نظرگاهی است که نگارنده اتخاذ کرده و تحلیل‌هایی است که در میانۀ حقوق و تاریخ و جامعه‌شناسیِ سیاسی به‌دست می‌دهد. او امروز از بلندیِ آگاهی، برای ما از تاریخ گواهی می‌آورد.
در کشاکش دین و دولت بیش از آنکه «مسئلۀ» استاد موحد برای واکاویِ تاریخ باشد، «دغدغۀ» اوست به‌منظور گذار ایران از این تقاطع در زمانه‌ای خطیر که ما در آنیم. از نگاهِ او، «ماجرای گروه‌های سلفی ـ تکفیری که در طی همین مدت چهل سال در گوشه و کنار جهان اسلام به تاخت و تاز برخاسته‌اند روایت جدیدِ همان خیزش خارجی‌گری در صدر اسلام است» و دعوت به بازگشت به «سلَف صالح» و «تکفیر و تبری» نیز دو بنیانِ مهم که خارجی‌گریِ کهن و نوخارجی‌گری در آن مشترک‌اند. پس او لازم می‌بیند پیرامون مهم‌ترین ستون‌های شکل‌گیریِ حکومتِ برآمده از مسلمانان سخن بگوید و ریشۀ دیروزِ میوۀ امروز را بکاود و تصویری منسجم و نزدیک‌تر به واقع را نشان دهد.
بخش از نوشته سعید رضادوست درباره کتاب در کشاکش دین و دولت محمدعلی موحد نشر ماهی، چاپ پنجم ۱۳۹۸
جان آگه با #فرهیختگان
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment