سلام بر همه همکاران ارجمند
مطلب عالمانه ی جناب عبدالله مستحسن درباره واژه «عاشورا» خواندنی است. نمی دانم نویسنده سفری از عاشورا به اربعین در تعریف «عاشورا» از ریشه «عشرت» مقدم است یا دکتر حامد خانی که در مقاله ای مفصل(روزه عاشورا در دو سده نخست هجری) به این ریشه شناسی پرداخته؟؛ چه هر دو منبع به این ریشه اشاره کرده اند.
البته دکتر خانی عبرانی بودن واژه را هم تفصیلاً بحث نموده اما برخلاف جناب مستحسن به ضرس قاطع نگفته لفظ عاشورا از ابداعات حضرت امام سجاد بوده و پیش از او از جعلیات است.
باری بنا به گفته ی ابوریحان بیرونی در التفهیم و آثارالباقیه و دیگر منابع گویا قول حامد خانی در عبرانی بودن واژه صحیح است و آنچه حضرت عالی از عبدالله مستحسن نقل فرموده اید متهافت و با داده های تاریخی ناهمخوان می نماید.
التفهیم ابوریحان بیرونی: «کبّور چیست؟:دهم روز است از تشری و زین جهت گاه گاه او را عاشور خوانند؛فامّا نام کبّور اندر زبان عبری از کفاره گناهان است و این یک روز است که بر جهودان روزه داشتن فریضه کرده آمد... و اندازه این روز بیست و پنج ساعت است و ابتدا کنند روز نهم پیش از آفتاب فرو شدن به نیم ساعت و تمام شود چون آفتاب فرو شود در روز دهم و نیم ساعت بگذرد آنگه روزه بگشایند.» (متن التفهیم ص244)
عاسور/عاشور-عاشورا-عشره عربی یک ریشه اند.(پاورقی التفهیم،ص244)
روزه کیپور
در روز دهم این ماه(تشری) روزه کیپور است که آنرا عاشوراء میگویند و آن روزه ایست که از میانروزهای دیگر فرض و واجب است...(آثارالباقیه،ابوریحان بیرونی،ص429،ترجمه اکبر دانا سرشت)
@ferdosesokhan