این گاز بیصاحاب
سئوال: مالک گاز ایران، یعنی گازی که از مخازن زیرزمینی گاز کشورمان استخراج میشود، کیست؟
جواب خواهید داد: "مردم ایران!"
خوب، برای چیزی که میخواهم بگویم فرق نمیکند مالک این گاز طبیعی کیست! همین که مالکان آن و سهم مالکیت هر کس مشخص باشد، تقریباً همهی آن چیزی که میگویم همین خواهد بود. پس فعلاً میتوانید فرض را بر این بگذارید که مالکیت واقعی این مخازن گاز طبیعی به همهی ایرانیان به صورت علیالسویه (سهام مساوی) تعلق یافته بود (و نه فقط به صورت اسمی).
در این صورت (یعنی مالکیت واقعی و مشخص):
۱- سهامداران خود مستقلاً تصمیم میگرفتند چگونه صنایع و چاههای گاز اداره شوند، و چه کسانی را به ادارهی آن بگمارند و چگونه در آن سرمایهگذاری کنند.
۲- سود فروش گاز مطابق سهام هر سهامدار، با همان ارزی که گاز فروش رفته بود (مثلاً دلار)، به او پرداخت میشد (اینجا فرض آن است که سهام همهی ایرانیان برابر است). دولت فقط میتوانست از این سود مالیات بگیرد، و نه بیشتر!
۳--مسلماً سهامداران گاز را به بالاترین قیمت ممکن به مشتریان میفروختند! اگر مشتری خارجی مبلغ بالاتری میداد، اکثر قریب به اتفاق گاز را به او میفروختند و بنابراین قیمت گاز در داخل هم نزدیک به قیمت خارجی میشد، بدون آنکه نارضایتی ایجاد شود (چون قیمت بالاتر یعنی سود بیشتر برای هر ایرانی).
۴- همهی مردم و شرکتها و صنایع (و حتی ادارات دولتی) به خاطر بالا رفتن قیمت گاز، مجبور میشدند مصرف خود را بهینه کنند، و مصرف گاز در کشور تا حد بسیار زیادی کاهش پیدا میکرد، و الان با مشکل کمبود گاز مواجه نبودیم! هیچکس هم از "مصرف بیرویهی گاز" توسط فلان شخص یا اداره یا شرکت نگران نبود. همه چیز هم عادلانهتر بود و هم کارآمدتر!
بعضی وقتها، حل بعضی مشکلات از طریقِ سادهترین و سرراستترین راه است. اصل مالکیت و حق اختیار شخص روی مالش از قدیمیترین اصول بشر بوده، و برای آن احتیاج نه به نخبگان است و نه به اقتصاددانان!
ولی نه! اصلاً و ابداً صحبت از چنین چیزهای زشت و قبیح و شنیعی را نکنید! مگر میشود اختیار چیزی را دست مردم سپرد؟!! گاز باید در دست دولت و بوروکراتهای آن باشد تا آن را به عنوان رشوه با قیمت پایین به مردم بدهد، در عوض اینکه مردم فراموش کنند یا به روی خودشان نیاورند که دولت چه قدر در عرصههای مختلف بد و احمقانه عمل کرده است. در ضمن دولت میتواند بر سر مردم برای دادن این "صدقه" منت هم بگذارد! هر زمستان هم بیش از پیش با آلودگی مازوت خفهمان کند!
✅ @karkhone