✳️ تجارت، تجارت بین الملل اقتصاد، اقتصاد بین الملل
✅ گزارش 2025 کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (UNCTAD) با عنوان: «بر لبۀ پرتگاه On the Brink»
📃 این گزارش حاوی یک هشدار جدی است: اقتصاد جهانی در یک کانون بحرانی قرار گرفته است و به دلیل افزایش بیثباتی مالی و تنشهای ژئوپلیتیک، روند کندی را تجربه میکند. و پیام اصلی گزارش این است که امروزه، تجارت و امور مالی آنچنان در هم تنیدهاند که سرنوشت اقتصادها با کنشهای جمعی رقم می خورد.
۱- گردش تجارت با« قدرت فاینانس» است نه فقط با کشتی!
این گزارش نگاه مرسوم به تجارت جهانی را دگرگون می کند. ربکا گرینسپن، دبیرکل آنکتاد UNCTAD ، صریح میگوید: «تجارت فقط زنجیرهای از تأمینکنندگان نیست، بلکه زنجیرهای از خطوط اعتباری، سیستمهای پرداخت، بازارهای ارز و جریانهای سرمایه است». بیش از 90٪ تجارت جهانی به نوعی از «تأمین مالی تجارت» وابسته است. برای مثال، در تجارت کالاهای اساسی، بیش از 75٪ درآمد بسیاری از شرکتهای بزرگ از عملیات مالی (مانند معاملات مشتقات کشاورزی) بهدست میآید، نه از جابهجایی فیزیکی کالا.
۲- یک تناقض سخت برای کشورهای در حال توسعه
پیشبینی میشود اقتصادهای در حال توسعه با رشد 4.3٪ در پایان سال 2025 شتابان تر از اقتصادهای پیشرفته رشد کنند، اما با موانع بزرگتری روبرو هستند. بزرگترین محدودیت آنها، هزینههای تأمین مالی به مراتب بالاتر و بیثباتتر است. آنها مجبورند با نرخهای بهره بسیار بالاتری نسبت به کشورهای ثروتمند استقراض کنند.
نوع اقتصاد هزینه معمول استقراض دولت اقتصادهای بزرگ پیشرفته 1٪ تا 4٪
بسیاری از اقتصادهای در حال توسعه7٪ تا 11٪
این شکاف هزینه فقط به ریسک ادراک شده مربوط نیست، بلکه مشکلی ساختاری در نظام مالی جهانی است که سرمایهگذاری بلندمدت و مقرونبهصرفه را از این کشورها دریغ میکند.
آسیبپذیری در برابر تغییرات آبوهوایی این جریمه مالی را تشدید میکند و کشورهای متأثر از بلایای طبیعی سالانه حدود 20 میلیارد دلار بیشتر بابت بهره پرداخت میکنند.
۳- فراخوانی برای اصلاحات هماهنگ
در گزارش تأکید شده است که اصلاح یک بخش بهتنهایی کافی نیست و خواستار اصلاحات یکپارچه برای پیوند دوباره تجارت، مالی و توسعه پایدار است. برخی از کلیدیترین پیشنهادهای این گزارش عبارتند از:
● نوسازی قوانین تجارت برای پوشش اقتصاد دیجیتال، خدمات و اقدامات اقلیمی.
● اصلاح نظام پولی بینالمللی برای مهار نوسانات مضر ارزی.
● تقویت بازارهای مالی منطقهای در کشورهای در حال توسعه برای تأمین مالی مقرونبهصرفه محلی.
● بهبود شفافیت در بخشهای کلیدی مانند تجارت کالا.
گزارش امسال آنکتاد Unctad، تصویری از اقتصادی ترسیم میکند که در آن، امور مالی گاه به اندازه تقاضای واقعی بر تجارت اثر میگذارد و آسیبپذیریهای عمیقی ایجاد میکند.
🔺 نتیجهگیری نهایی گزارش این است که آفرینش تابآوری واقعی مستلزم پذیرش این پیوندها و انجام اصلاحات جهانی هماهنگ است.
unctad.org