✳️ زنگ خطر در زمینهای کشاورزی
✍️استان لرستان یکی از استانهای درگیر با سیل سال 98 بوده است و مشاهدات میدانی از مناطق سیل زده حاکی از آن است که خسارات زیادی به جاده و زیرساختهای حمل و نقل، مسکن و وسایل خانه، واحدهای تولیدی و کشاورزی(خصوصا گل گرفتگی مزارع و باغات و تلف شدن دامها) و ابزار و تجهیزات تولیدی وارد نموده است.
✍️شغل اکثریت مردم پلدختر و معمولان کشاورزی است و بیش از ۹۰ درصد از موتور تلمبهها و ایستگاههای پمپاژ مسیر رودخانه محو شده و مزارع و باغها و زمینهای آبی آنها نیز تخریب شدند. برای بیشتر کشاورزان سیلزده زمینی باقی نمانده و اراضی یا بهطور کامل تخریب شدند و یا قابلیت کشت را از دست دادند و اکنون مردم درآمدی ندارند. رفتار خردمندانه در این برهه زمانی برای مناظق سیل زده کمک به احیای کسب و کارهای کشاورزی موجود است.
✍️وضعیت موجود بخش کشاورزی استان لرستان حاکی از آن است که عمدتا بهره برداریهای کشاورزی کوچک مقیاس (کمتر از 5 هکتار) هستند به طوری که از 116944 تعداد بهره بردار زراعی با زمین درحدود 55.6درصد بهرهبرداران در گروه کمتر از 5 هکتار قرار دارند و این گروه در حدود 18.5درصد اراضی زراعی را به خود اختصاص دادهاند. همچنین از 28438 تعداد بهرهبردار باغ و قلمستان با زمین در حدود 55.7درصد بهرهبرداران در گروه کمتر از 5 هکتار قرار داشته و این گروه در حدود 33.3درصد اراضی باغ و قلمستان را به خود اختصاص دادهاند. ارقام نشان میدهد اراضی زراعی و باغی کوچک مقیاس بوده و بهرهبرداریهای کشاورزی در مقیاس کوچک که از نظر تعداد بهرهبردار زیاد (بیش از 55 درصد) اما از نظر اراضی در اختیار، سهم پایینی متعلق به آنان بوده است. یکی از مهمترین مخاطراتی که کشاورزان کوچک مقیاس را تهدید میکند بلایای طبیعی همانند سیل است. از دست دادن زمین و باغ و توانایی مالی پایین برای احیای زمین چرخه فقر را برای این گروه تشدید مینماید .
✍️توجه به درآمد خانوار روستایی در کنار کوچک مقیاس بودن تولید بخش کشاورزی لرستان، اهمیت توجه ویژه به کشاورزان سیل زده را دوچندان میسازد. میانگین درآمد خانوار روستایی استان لرستان در سال ۱۳۹۶ در حدود 193 میلیون ریال بوده که نسبت به سال قبل در حدود 14درصد افزایش داشته است که کمتر از نرخ افزایش هزینهها (14.8درصد ) بوده است. در حدود 29.4درصد درآمد خانوار روستایی از محل مشاغل آزاد(کشاورزی(19.6درصد) و غیرکشاورزی(9.8درصد))، 24.1درصد از محل حقوقبگیری و 46.5درصد از درآمدهای متفرقه(شامل حقوق بازنشستگی، اجاره مسکن شخصی و سایر درآمدها نظیر یارانه، کمک هزینه تحصیلی و …) حاصل شده است. ملاحظه میشود که درآمدهای متفرقه سهم بیشتری در سبد درآمدی خانوار روستایی خصوصا یارانهها دارند. به عبارتی دیگر درآمد خانوار روستایی به درآمدهای متفرقه وابستگی زیادی دارد که برخی از آنها همانند یارانه و کمک پایدار نبوده و ممکن است در طول زمان تغییر یابد. سهم بالای درآمدهای متفرقه احتمال ناپایداری و خطر کاهش درآمد خانوار را افزایش می دهد .همچنین نسبت هزینه به درآمد خانوار روستایی استان لرستان نشان میهد که در حدود ۸5 درصد درآمد خانوار صرف هزینههای مختلف خوراکی و غیرخوراکی شده و تنها ۱5 درصد(یعنی دو میلیون و نه صد هزارتومان در سال) از درآمد خانوار برای تولید و سایر فعالیتهای دیگر(که درسبد هزینهای خانوار نیامده است) باقی میماند. این رقم اگر هم پسانداز شود نمیتواند تامین مالی کسب و کار روستایی را بنماید و نیاز به تامین مالی از منابع دیگر وجود دارد. این نکته نیز قابل توجه است که آمار ارائه شده، میانگین یک خانوار روستایی با بعد خانوار 5/3 نفر است و برخی خانوارها امکان دارد بیش از درآمد خود، هزینه داشته باشند. میانگین درآمد سالانه خانوار روستایی استان لرستان برابر با ١٩٣٠٨۶ هزار ریال بوده که در حدود 4.3 درصد کمتر از میانگین کشوری( میانگین درآمد سالانه خانوار روستایی کشور ۲۰۱۸۴۲ هزار ریال) است.
✍️چه باید کرد ؟ تلاش مدبرانه و فعالانه برای جذب کمکهای سازمانهای و بنگاههای اقتصادی بینالمللی برای مشارکت در بازسازی و سرمایهگذاری، مشارکت فعال خیریهها و نهادهای مردمی در ایجاد بسترهای مناسب برای درآمدزایی و اشتغالزایی، اعطای مشوقهای لازم جهت جذب سرمایه و سرمایهگذاری در منطقه، بکارگیری سیاستهای مناسب پولی، مالی و حمایتی شاید در وهله اول مناسب باشد، اما بازسازی و توسعه استان بر اساس شاخصهای توسعه پایدار نیازمند راهبرد و تعیین مسیر راه است.
منتشر شده :مجله آینده نگر ، تیرماه 1398 ، شماره85
🇮🇷🌸 برای مطالعه ادامه مطلب لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید:
http://chawosh.org