اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند
| سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟ »
در تجارت خارجی کسی حریف روسیه نیست، چون همه چیز در دست دولت متمرکز است و قدرت و توانایی همه کار دارد و جز رویه معامله متقابل و محدودیتهای گمرکی با اصول دیگری دنیا نمیتواند با این کشور تجارت و رقابت کند؛ مثلا اگر سیاست اقتضا کند که با برزیل معامله نماید و تاجر برزیلی جز قهوه متاعی نداشته باشد و قهوه برای شوروی در حکم تجملات باشد معهذا قهوه را میخرد و آنچه را آنها میخواهند میفروشد و باز اگر سیاست مقتضی باشد که با کشورهای آسیایی مثل هندوستان و پاکستان روابط بازرگانی که مقدمه ارتباط نزدیکتر سیاسی است باز کنند و آنها در مبادله چیزی نداشته باشند بدهند که به کار شوروی آید، در اینجا سیاست اقتضای آن را دارد که به نقد معامله شود و در برابر جنس لیره بپردازند.
در کشور جماهیر شوروی سیاست از اقتصاد جدا نیست، هرچه سیاست اقتضا کند در اقتصاد به کار میرود و آنچه بازرگانی ایجاب کند سیاست از آن پشتیبانی مینماید.در همه جا سیاست و اقتصاد نقش واحدی را بازی میکند. هر کشوری سیاست خارجی خود را روی اقتصادش استوار میسازد. دوستیها و دشمنیها بیشتر برای ربودن بازارهای تجارت ظاهر میشود و حتی جنگها بر روی منافع اقتصادی به وجود میآید و بنابراین به استثنای کشورهایی که سازمان از هم در رفتهای دارند که نمیتوانند سیاست و اقتصاد خود را با هم تطبیق دهند، تمام کشورهای مهم و متمدن و حتی ممالک عقبافتاده نقشه اقتصادی دارند و بر روی نقشه اقتصادی، سیاست خارجی خود را مستقر میسازند و در حفظ و نگاهداری تجارت خارجی و موازنه دخل و خرج مملکتی از حیث واردات و صادرات کوشش میکنند اما هرگز نمیتوانند به پای روسیه شوروی برسند خواهید پرسید چرا؟
توضیحاتی که به عرض شما میرسد مطلب را روشن خواهد کرد:
در تمام خاک شوروی هرچه عمل میآید در اختیار دولت و متعلق به دولت است. هر تجارتی با هر کشوری صورت بگیرد به دست دولت و روی برنامه مشخص انجام میشود. تجارت و کسب انفرادی در سراسر این مملکت موقوف و متروک گردیده، موسسات و شرکتهای ملی صورت خارجی ندارد. کارخانجات متعلق به دولت است، محصولی هم که از کارخانجات بیرون میآید در دست دولت متمرکز میگردد. مواد خامی هم که به کارخانجات داده میشود باز به دست کشاورزان دولت به دست میآید و بنابراین از وقتی که دانه پنبه زیر خاک میرود تا وقتی که سر از خاک بیرون میکشد و برگ و گل میدهد و محصول خود را به دست بهرهبرداری میسپارد و به صورت مواد خام زیر ماشینها میچرخد و پارچهاش بیرون میآید تا وقتی به صورت مالالتجاره بستهبندی میشود و در ترن و کشتی قرار میگیرد و به بازارهای عالم عرضه میشود و به پول تبدیل میگردد و آن پول به مملکت برمیگردد همهاش به دست دولت، در اختیار دولت، روی نقشه دولت و بر روی سیاست دولت صورت میگیرد و این وضع را شما در هیچ کجای دنیا نمیتوانید پیدا کنید.
در سایر کشورها پنبه را یک دسته از مردم میکارند و عمل میآورند، دسته دیگر محصول را از کشاورز و مالک میخرند و در بازارهای داخلی به اختیار صادرکنندگان یا مصرفکنندگان میگذارند، کارخانهچی پنبه را به یک قیمت، صادراتچی به قیمت دیگر تقاضا میکند. هرگاه عرضه از تقاضا بیشتر باشد قیمت پایین میافتد و کشاورز و مالک از زحمات خود خیری نمیبینند و اگر معکوس آن باشد صادراتچی در مشکل فروش میافتد یا کارخانهچی نمیتواند پارچهاش را به قیمت مناسب در دسترس فروش بگذارد و بالاخره این دستهای فردی و تجارتهای خصوصی هرگز قدرت آن را پیدا نمیکنند که در برابر تجارت متمرکزشده در دست دولت شوروی مقاومت و پایداری کنند.
به همین جهت است که میگویند تجارت روسیه برای عالم خطرناک میباشد زیرا این کشور توانایی آن را دارد که قسمتی از بازارهای دنیا را به خود منحصر سازد به این ترتیب که با رقابت میتواند هر صاحب کارخانه و هر بازرگان و موسسه و شرکتی را نابود سازد؛ اگر ارادهاش تعلق بگیرد سیل جنس را به بازار میریزد و به قیمت کمتر میفروشد و به این ترتیب همه را ورشکست میسازد. همینطور در خرید جنس از کشوری میتواند با خودداری از خرید آنقدر قیمت را پایین بیاورد که فروشنده را بیپا سازد.
منبع: اطلاعات؛ پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۳۱
انتهای بخش اول
✅ @karkhone