✳️ ذهن، شناخت و برخی سوگیری های شناختی
دکتر علیرضا جلالی فراهانی
✅ ذهن انسان، موجودیتی بغایت پیچیده است و ما هنوز راه طولانی را برای درک کامل ابعاد و پیچیدگی های آن در پیش رو داریم اما آنچه مسلم است این است که ذهن، متولی فرایند شناخت است و البته خود شناخت هم از مفاهیم عمیق و پیچیده ای است که تعاریف متعدد و متنوعی برای آن ارائه شده است.
به زبانی ساده، ما زمانی ادعا می کنیم که به شناخت در مورد یک مقوله رسیده ایم که بتوانیم تصویری درونی از آن پدیده را در ذهن خود ایجاد کنیم و این تصویر درونی، مبنای درک و قضاوت های آتی ما خواهد بود.
فرایند ایجاد این تصویر (و لاجرم قضاوت های تالی)، مستلزم پردازش های شناختی متعدد است که فرایندی انرژی بر محسوب می شود لذا ذهن انسان که همواره بر اساس اصول زیستی تکاملی، به دنبال ارتقاء کارایی و صرف انرژی کمتر و یافتن مسیرهای کوتاه تر است،
مستمراً به دنبال ساده سازی مسیرها و استفاده از میان برهایی برای کوتاه تر کردن مسیر شناخت و رسیدن به تصاویری قابل اتکا از مقولات است.
این میان برها، در بسیاری موارد ضمن صرفه جویی در انرژی، هدف مطلوب را هم محقق می کند و باعث می شود ما در موارد مشابه، مجبور به طی کردن دوباره و چندباره مسیرهای شناختی نباشیم اما در برخی موارد، میان بر بر پایه ستون هایی متزلزل و یا اساساً نادرست بنا می شود و در نتیجه، تصویر و نتیجه گیری نهایی هم نادرست و فریبنده خواهد بود. چنین مواردی را خطا یا سوگیری های شناختی می نامیم.
■ سوگیری شناختی به الگوهای سیستماتیک انحراف از عقلانیت یا قضاوت عینی در ادراک و تصمیم گیری انسانی اشاره دارد.
سوگیری های شناختی می توانند بر درک، ثبت در حافظه، توجه و فرآیندهای تصمیم گیری ما تأثیر منفی بگذارند و اغلب منجر به ابراز نظرها و نتیجه گیری های غیرمنطقی یا غیرعقلایی می شوند.
این سوگیری ها می توانند تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله تجربیات شخصی، باورهای فرهنگی، احساسات و تأثیرات اجتماعی باشند.
آگاهی از این سوگیری ها می تواند به افراد کمک کند تا در ابراز نظرها، ادراکات و تصمیم گیری ها، بهتر و بی طرفانه تر عمل کنند.
در این نوشتار کوتاه سعی کرده ام رایج ترین این سوگیری ها را معرفی کنم تا از مسیر افزایش آگاهی مان در این خصوص، احتمال گرفتار شدن در دام این سوگیری ها را در مورد خودمان به کمترین میزان ممکن برسانیم.
ادامه مطلب؛
https://www.asriran.com/fa/amp/news/904489
كانال قواعدبازی
https://t.me/ExecutiveManagement
دکتر علیرضا جلالی فراهانی
✅ ذهن انسان، موجودیتی بغایت پیچیده است و ما هنوز راه طولانی را برای درک کامل ابعاد و پیچیدگی های آن در پیش رو داریم اما آنچه مسلم است این است که ذهن، متولی فرایند شناخت است و البته خود شناخت هم از مفاهیم عمیق و پیچیده ای است که تعاریف متعدد و متنوعی برای آن ارائه شده است.
به زبانی ساده، ما زمانی ادعا می کنیم که به شناخت در مورد یک مقوله رسیده ایم که بتوانیم تصویری درونی از آن پدیده را در ذهن خود ایجاد کنیم و این تصویر درونی، مبنای درک و قضاوت های آتی ما خواهد بود.
فرایند ایجاد این تصویر (و لاجرم قضاوت های تالی)، مستلزم پردازش های شناختی متعدد است که فرایندی انرژی بر محسوب می شود لذا ذهن انسان که همواره بر اساس اصول زیستی تکاملی، به دنبال ارتقاء کارایی و صرف انرژی کمتر و یافتن مسیرهای کوتاه تر است،
مستمراً به دنبال ساده سازی مسیرها و استفاده از میان برهایی برای کوتاه تر کردن مسیر شناخت و رسیدن به تصاویری قابل اتکا از مقولات است.
این میان برها، در بسیاری موارد ضمن صرفه جویی در انرژی، هدف مطلوب را هم محقق می کند و باعث می شود ما در موارد مشابه، مجبور به طی کردن دوباره و چندباره مسیرهای شناختی نباشیم اما در برخی موارد، میان بر بر پایه ستون هایی متزلزل و یا اساساً نادرست بنا می شود و در نتیجه، تصویر و نتیجه گیری نهایی هم نادرست و فریبنده خواهد بود. چنین مواردی را خطا یا سوگیری های شناختی می نامیم.
■ سوگیری شناختی به الگوهای سیستماتیک انحراف از عقلانیت یا قضاوت عینی در ادراک و تصمیم گیری انسانی اشاره دارد.
سوگیری های شناختی می توانند بر درک، ثبت در حافظه، توجه و فرآیندهای تصمیم گیری ما تأثیر منفی بگذارند و اغلب منجر به ابراز نظرها و نتیجه گیری های غیرمنطقی یا غیرعقلایی می شوند.
این سوگیری ها می توانند تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله تجربیات شخصی، باورهای فرهنگی، احساسات و تأثیرات اجتماعی باشند.
آگاهی از این سوگیری ها می تواند به افراد کمک کند تا در ابراز نظرها، ادراکات و تصمیم گیری ها، بهتر و بی طرفانه تر عمل کنند.
در این نوشتار کوتاه سعی کرده ام رایج ترین این سوگیری ها را معرفی کنم تا از مسیر افزایش آگاهی مان در این خصوص، احتمال گرفتار شدن در دام این سوگیری ها را در مورد خودمان به کمترین میزان ممکن برسانیم.
ادامه مطلب؛
https://www.asriran.com/fa/amp/news/904489
كانال قواعدبازی
https://t.me/ExecutiveManagement
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment