✳️ آیین سوگند

با درود بیکران سوگند در لغت به معنی گوگرد است.مخلوطی از آب و گوگرد رابه خورد مجرم می دادند و از حالات او در مورد بی گناهی یا گناهکاری قضاوت می کردند بعدها سوگند به معنی قسم به کار برده شده است.باری سوگند شاهان پرمایه همین آزمون ((ور گرم)) باید باشد.شاید دیگران آزمونشان جور دیگری بوده است اما شاهان اینگونه ور را برمی گزیدند .

آیین سوگند که آیینی باستانی است نه تنها در حماسه ملی ما بلکه در حماسه های ملت های دیگر هم نمود دارد .در دوران باستان برای پدیدار شدن راست از دروغ به آزمایش های بسیار دشواری دست می زدند و معتقد بودند که به انسان درستکار هیچ آسیبی نمی رسد . در زبان پهلوی به این آیین«ور» می گفتند که در آتشکده به دست موبدان انجام می گرفت که به دو گونه بود«ور گرم » و «ور سرد»
«ورگرم» این شخص را مجبور می کردند که از پای خود را در آب گرم فرو برد و مدتی نگه دارد و گاهی بر روی سینه شان مس و روی گداخته می ریختند یا این که از میان توده آتش بگذرد درست مثل داستان سودابه و سیاوش «گذر سیاوش از آتش» که به فرمان کاووس برای اثبات بی گناهی خود از با اسب میان توده آتش گذشت و پاک و سلامت نزد کاووس آمد.
نهادند بر دشت هیزم دو کوه
جهانی نظاره شده هم گروه...
بدان گاه سوگند پرمایه شاه
چنین بود آیین و این بود راه
وزان پس به موبد بفرمود شاه
که بر چوب ریزند نفت سیاه
بیامد دوصد مرد آتش فروز
دمیدند گفتی شب آمد به روز...
سیاوش سیه را به تندی بتاخت
نشد تنگدل جنگ‌آتش بساخت
ز هر سو زبانه همی بر کشید
کسی خود و اسب سیاوش ندید
یکی دشت با دیدگان پر زخون
که تا او کی آید زآتش برون
چو او را بدیدند برخاست غو
که آمد زآتش برون شاه نو...
و اما «ورسرد» این بود که در دهان شخص آب گوگردمند می ریختند یا سر آنان را زمانی در زیر آب نگه می داشتند یا این که وادار می کردند از میان رودی پرآب یا دریا بگذرند.
گذشتن از آب رود در زمره آزمون هایی که در شاهنامه برای پیدایی فرّ شاه. در داستان نبردفریدون با ضحاک گذر وی را از اروندرود زمانی که کشتیبان از آوردن کشتی امتناع می کند.شاهد هستیم
چو آمد به نزدیک اروند رود
فرستاد زی رودبانان درود
که کشتی و زورق هم اندر شتاب
گذارید یکسر بر آن روی آب
نیاورد کشتی نگهبان رود
نیامد به گفت فریدون فرود
چنین داد پاسخ که شاه جهان
چنین گفت با من سخن در نهان
مرا گفت کشتی مران تا نخست
جوازی بیابی به مهرم درست
فریدون چو بشنید شد خشمناک
از آن ژرف دریا نیامدش باک
همانگه میان کیانی ببست
بدان با ره تیزتگ برنشست
سرش تیز شد کینه و جنگ را
به آب اندر افکند گلرنگ‌را...

و همچنین در داستان کیخسرو برای پیدایی فرٌ خود از آمودریا بدون کشتی می گذرد:

بدو گفت گیو ار تو کیخسروی
نبینی ازین آب جز نیکویی
فریدون که بگذاشت اروند رود
فرستاد تخت مهی را درود...
به آب اندر افکند خسرو سیاه
چو گشتی همی راند تا باژگاه

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment