مغالطهی «تغییر تعریف» در معنای «مستضعف»
ع.ایماگر
هرگاه در جواب نقد نظری یا اعتراض عملی، معنای گفتهی پیشین خود را آن چنان عوض کنیم که هیچ نسبتی با معنای اوّل نداشته باشد و در ضمن ادّعا کنیم که از ابتدا همین نظر را داشتیم مرتکب مغالطهی «تغییر تعریف» (definitional retreat) شدهایم:
مثال اوّل: پیش از قبول آتشبس شعار نظام ایران «جنگ جنگ تا پیروزی» بود ولی پس از قبول آتشبس در توجیه نرسیدن به پیروزی گفته شد: در دوران حاضر این اوّلین جنگی است که به کمشدن مساحت ایران نینجامید. دشمن دستکم در پی جداکردن خوزستان از ایران و شکست انقلاب بود. همین که دشمن نتوانست به خواستههای خود برسد، پیروزی بزرگی برای ماست. ( در این مغالطه معنای «پیروزی» تغییر کرده است)
مثال دوم: سیاستمداران حکومتی میگفتند تحریم نفتی هیچ اثر منفی بر رشد اقتصاد ایران ندارد ولی پس از آغاز تحریم و کاهش شدید صدور نفت و منفیشدن رشد اقتصادی گفتند: تحریمها باعث کاهش اتّکای ما به نفت و خودکفایی میشود و این خود دستاورد اقتصادی خوبی است.
معنای واژهی «مستضعف» در قرآن سیّدعلی خامنهای چند روز پیش در دیدار بسیجیان چنین گفت: «مستضعفین چه کسانی هستند؟ مستضعفین را بد معنا میکنند؛ مستضعفین را به افراد فرودست یا حالا اخیراً -یعنی این چند سال اخیر باب شده- اقشار آسیبپذیر [معنا میکنند]، یعنی آسیبپذیران؛ نه، قرآن مستضعف را این نمیداند، قرآن میگوید: وَنُریدُ اَن نَمُنَّ عَلَی الَّذینَ استُضعِفوا فِی الاَرضِ وَنَجعَلَهُم اَئِمَّهً وَ نَجعَلَهُمُ الوٰرِثین؛ (قصص، ۵) مستضعفین یعنی ائمّه و پیشوایان بالقوّهی عالَم بشریّت؛ این معنای مستضعفین است.»
این عبارت چند نکته دارد:
یک. قرآن «مستضعف» را افراد فرودست یا آسیبپذیر نمیداند.
دو. معنای مستضعف یعنی ائمّه و پیشوایان بالقوهی عالم بشریّت.
سه. دیگرانی که آن را افراد فرودست معنا میکنند مرتکب اشتباه شدهاند که من جزو آنها نیستم.
هر سه نکته اشتباه است:
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/70342