گوگل و فیسبوک منشاء ظهور کیواَنان و حمله به کنگره هستند، آیا زمان پاسخگویی آنها فرا رسیده؟
ظاهراً بایدن هم در فکر تغییر قوانین و افزایش مسئولیت پذیری پلتفرمها در رابطه با محتوایی هست که بر بستر اونها منتشر می شه.
جوئن دانووان و عماد خان در یادداشتی که برای روزنامه گاردین چاپ آمریکا نوشتهاند به نقش فیسبوک، توییتر و یوتیوب در اشاعه اخبار جعلی و تشکیل گروههایی چون کیواَنان که به تئوریهای توطئه باور جدی دارند، پرداختهاند و فارغ از نقش رسانههای صوتی و تصویری و نوشتاری، به اهمیت پلتفرمهایی که بدون نظارت ادیتوریال، بیرقیب و بینیاز به پاسخگویی به قانون مخاطبان را در معرض اطلاعات قرار میدهند، توجه کردهاند.
"دروغهای انتخاباتی دونالد ترامپ و یورش ششم ژانویه به کنگره این مهم را برجسته کرد که چه طور غولهای فناوری با نادیده گرفتن شواهدی که از خطرناک بودن محصولات آنها حکایت داشت، جامعه را به سرازیری رادیکالیسم و دنیای تئوریهای توطئه انداختند... پلتفورمهای شبکههای اجتماعی با مفر قانونی که در اختیار آنها قرار داده شده به مونوپول اطلاعات و اطلاعرسانی بدل شدهاند که بستری مناسب برای رشد و نمو تئوریهای توطئه و باورهای غلط است."
از نظر جوئن دانووان که در انجمن غیردولتی تحقیقاتی "دادهها و جامعه" (Data and Society) کار میکند، علت آن که گوگل و فیسبوک توانستهاند به چنین جایگاه بیرقیبی در دنیای اطلاع رسانی برسند آن است که
قوانین ضدانحصاری دولتی شامل حال آنها نشده است.
"اصرار ترامپ بر (ادعای نادرست) پیروزی در انتخابات، حمله به دموکراسی محسوب میشود که تبعات آن در نهایت به حمله به کنگره انجامید. نباید فراموش کنیم که در شکلگیری این وقایع سوندار پیچار (مدیراجرایی گوگل)، جک دوروسی (مدیرعامل توییتر) و مارک زاکربرگ (مدیرعامل فیسبوک) هم به اندازه ترامپ و رواج دهندگان تئوریهای توطئه مقصرند".
"در اوایل رواج استفاده از شبکههای اجتماعی هیچ کدام از آنها به غولهای امروزی بدل نشده بودند و استفاده از آنها در گروههای کوچک و ایزوله صورت میگرفت اما در جریان قیام مردم مصر در سال ۲۰۱۱، به یک باره قدرت این شبکهها نمایان شد و همان زمان وزارت خارجه (دوران باراک اوباما) خیلی زود ذوق زده شد و برای آنها هورا کشید. دولت در (بحبوحه بهار عربی) شبکههای اجتماعی را خاص و مستثنی خواند و به آنها در برابر مداقه و نظارت قانونی مصونیت بخشید. این دقیقا در زمانی روی داد که این شبکهها در حال رشد انفجاری بودند."
اشاره خانم دانوان به قانونی است که برابر آن شبکههای اجتماعی چون فیسبوک و توییتر به عنوان پلتفرمهای انتشار اطلاعات از مصونیت در برابر محتوای منتشر شده در آنها برخوردار میشوند و برخلاف رسانهها و روزنامهها که نظارت سردبیری بر خروجی اخبار دارند، این شبکهها مسئولیتی در برابر محتوای مطالب منتشر شده ندارند.
خانم دانوان سپس به هوشیار شدن نظامها اقتدارگرا و دیکتاتوری برای استفاده از شبکههای اجتماعی به عنوان ابزار قدرت اشاره کرده و نوشته: "دیکتاتورها و نیروهای ضد دموکراسی خیلی زود متوجه شدند که چه گونه از این ابزار برای مقاصد خود استفاده کنند. هر چه بلندگوها بزرگتر شد، صدای عاملان بد نیت هم طنین بیشتری یافت. هر چه این شبکهها گستردهتر شد، پژواک صدای آنها هم قویتر شد. تقریبا غیرقابل تصور است که گروهی مانند کیواَنان (QAnon) میتوانست بدون مدد شبکههای اجتماعی و بیتفاوتی خطرناک آنها در برابر ظهور چنین گروههایی، این قدر رشد و نمو پیدا کند."
/ با تشکر از مجید خاکپور
منبع:
گاردین ✅ @karkhone