✳️ خطای هزینه از دست رفته!
✅ هزینه از دست رفته Sunk cost در اقتصاد مقدار پولی است که خرج شده و قابل برگشت نیست.
خطای هزینه از دست رفته Sunk cost fallacy تمایل به ادامه یک کار غیر مفید، تنها به دلیل صرف زمان، پول، احساس و انرژی بابت آن است. رابرت ناکس Robert Knox و جیمز اینکستر James Inkster دو روانشناس دانشگاه بریتیش کلمبیا مطالعه‌ای در مورد رفتار افراد به هنگام شرط‌بندی در مسابقه اسب‌دوانی در سال ۱۹۶۸ میلادی انجام دادند. آنها متوجه شدند که برخی افراد بازنده به دلیل مبلغی که از دست دادند و به امید برنده شدن، همچنان به شرط بندی ادامه می‌دهند و مبالغ بیشتری می‌بازند.
🔹تصمیمگیری مبتنی بر احساسات، ریسک‌پذیری پایین، زیان گریزی و تعهد به ادامه کار از دلایل اصلی بروز خطای هزینه از دست رفته است. انسان‌ها معمولاً احساسی تصمیم می‌گیرند و منطقی توجیه می‌کنند. آنها همچنین، از تصمیمات گذشته خود حمایت و پشتیبانی می‌کنند، علی‌رغم اینکه شواهد جدید بیانگر اشتباه بودن آن تصمیم است.
🔸مثال‌ها و مصادیق زیادی از خطای هزینه از دست رفته در زندگی شخصی وجود دارد؛ مثل ادامه تحصیل در رشته‌ای که بازار کار ندارد، خواندن کتاب غیر مفید، خوردن غذای ناخوشایند، مشاهده فیلم غیر جذاب، پوشیدن کفش‌های تنگ خریداری شده در حراجی و باقی ماندن در بورس علی‌رغم ضرر.
🔹دلیل ادامه این کارهای زیان‌ده این است که بابت آنها هزینه شده و حیف است که کنار گذاشته شوند. در حقیقت، فرد اگرچه امیدی به موفقیت ندارد، فقط به دلیل اینکه هزینه‌ای پرداخت کرده است، حاضر نیست آن کار را رها کند. فرد باید باور کند که صرف نظر از اینکه کار را ادامه دهد یا ندهد، آن هزینه انجام شده است و پول هزینه شده برنخواهد گشت.
🔸فرد باید به هزینه فرصت Opportunity cost آن کار توجه کند و از هزینه بیشتر در آن پروژه زیان‌ده اجتناب کند و مابقی پول را صرف یک پروژه سود ده کند. به عبارتی، جلوی ضرر را بگیرد که خود منفعت است. او باید به جای تمرکز بر هزینه سرمایه‌گذاری اشتباه گذشته بر ارزش سرمایه‌گذاری سود ده آینده تأکید کند. چسبیدن به تصمیم اشتباه موجب هدر رفتن بیشتر پول، منابع، زمان و انرژی می‌شود.
🔹خطای هزینه هدر رفته در سازمان و مدیریت به ویژه در تصمیم گیری، مدیریت کارکنان، تولید و سرمایه‌گذاری کاربرد زیادی دارد. به عنوان مثال، دولت‌های انگلیس و فرانسه در سال ۱۹۶۲ میلادی پروژه مشترک تولید هواپیمای مسافربری کنکورد Concorde مافوق صوت را شروع کردند. از همان ابتدا متخصصان معتقد بودند که این پروژه زیان ده خواهد بود. ولی مدیران پروژه به دلیل اینکه میلیاردها دلار هزینه کردند، حاضر به توقف پروژه نبودند و زیان بیشتری به شرکت وارد کردند تا اینکه در نهایت در سال ۲۰۰۳ میلادی تولید آن را متوقف کردند.
🔸مدیران شرکت نوکیا با توجه به اینکه هزینه زیادی بابت به‌روز رسانی تکنولوژی خود کرده بودند، علی‌رغم تغییر نیاز و انتظار مشتریان و ضرورت تولید محصولات جدیدتر، حاضر نبودند تولید آن محصولات قدیمی را متوقف کنند و تکنولوژی جدید برای تولید محصولات جدید خریداری کنند و در نتیجه، بازار رقابت را از دست دادند. مدیران باید سیستمی برای تصمیم گیری ایجاد کنند و با استفاده از روش‌های درست، تصمیمات درستی بگیرند. با وجود این، یک تصمیم درست ممکن است به دلیل تغییرات شدید محیط خارجی عوارض ناخواسته‌ای داشته باشد. بنابراین، مدیران باید مراقب باشند که هزینه از دست رفته مربوط به تصمیم قبلی، مانع اتخاذ تصمیم بعدی درست نشود.
🔹مدیران ضمن توجه جدی به خطای هزینه هدر رفته باید:
۱. نسبت به خطای هزینه هدر رفته آگاه باشند. تحلیل منطقی از منافع و منابع سرمایه‌گذاری شده انجام دهند. از کارشناسان و متخصصان بی طرف برای ارزشیابی تصمیمات خود کمک بگیرند.
۲. در صورت اطمینان از زیان‌ده بودن سرمایه‌گذاری انجام شده از واقعیت فرار نکنند. شجاعانه به شکست تصمیم خود اعتراف کنند.
۳. احساسات خود را کنترل کنند و از نقطه امن Comfort zone خود خارج شوند. آنها مجبور و متعهد به ادامه تصمیم اشتباه گذشته نیستند.
۴. به هزینه فرصت سرمایه‌گذاری خود توجه داشته باشند. به جای توجه به سرمایه‌گذاری گذشته بر اساس ارزش‌های ممکن آینده تصمیم بگیرند. آنها باید یک برنامه اقتضایی داشته باشند تا در صورت شکست پروژه‌ای، منابع به صورت هدفمند صرف پروژه سود آور جایگزین شود.
✍ دکتر علی محمد مصدق راد
https://t.me/ExecutiveManagement
✅ هزینه از دست رفته Sunk cost در اقتصاد مقدار پولی است که خرج شده و قابل برگشت نیست.
خطای هزینه از دست رفته Sunk cost fallacy تمایل به ادامه یک کار غیر مفید، تنها به دلیل صرف زمان، پول، احساس و انرژی بابت آن است. رابرت ناکس Robert Knox و جیمز اینکستر James Inkster دو روانشناس دانشگاه بریتیش کلمبیا مطالعه‌ای در مورد رفتار افراد به هنگام شرط‌بندی در مسابقه اسب‌دوانی در سال ۱۹۶۸ میلادی انجام دادند. آنها متوجه شدند که برخی افراد بازنده به دلیل مبلغی که از دست دادند و به امید برنده شدن، همچنان به شرط بندی ادامه می‌دهند و مبالغ بیشتری می‌بازند.
🔹تصمیمگیری مبتنی بر احساسات، ریسک‌پذیری پایین، زیان گریزی و تعهد به ادامه کار از دلایل اصلی بروز خطای هزینه از دست رفته است. انسان‌ها معمولاً احساسی تصمیم می‌گیرند و منطقی توجیه می‌کنند. آنها همچنین، از تصمیمات گذشته خود حمایت و پشتیبانی می‌کنند، علی‌رغم اینکه شواهد جدید بیانگر اشتباه بودن آن تصمیم است.
🔸مثال‌ها و مصادیق زیادی از خطای هزینه از دست رفته در زندگی شخصی وجود دارد؛ مثل ادامه تحصیل در رشته‌ای که بازار کار ندارد، خواندن کتاب غیر مفید، خوردن غذای ناخوشایند، مشاهده فیلم غیر جذاب، پوشیدن کفش‌های تنگ خریداری شده در حراجی و باقی ماندن در بورس علی‌رغم ضرر.
🔹دلیل ادامه این کارهای زیان‌ده این است که بابت آنها هزینه شده و حیف است که کنار گذاشته شوند. در حقیقت، فرد اگرچه امیدی به موفقیت ندارد، فقط به دلیل اینکه هزینه‌ای پرداخت کرده است، حاضر نیست آن کار را رها کند. فرد باید باور کند که صرف نظر از اینکه کار را ادامه دهد یا ندهد، آن هزینه انجام شده است و پول هزینه شده برنخواهد گشت.
🔸فرد باید به هزینه فرصت Opportunity cost آن کار توجه کند و از هزینه بیشتر در آن پروژه زیان‌ده اجتناب کند و مابقی پول را صرف یک پروژه سود ده کند. به عبارتی، جلوی ضرر را بگیرد که خود منفعت است. او باید به جای تمرکز بر هزینه سرمایه‌گذاری اشتباه گذشته بر ارزش سرمایه‌گذاری سود ده آینده تأکید کند. چسبیدن به تصمیم اشتباه موجب هدر رفتن بیشتر پول، منابع، زمان و انرژی می‌شود.
🔹خطای هزینه هدر رفته در سازمان و مدیریت به ویژه در تصمیم گیری، مدیریت کارکنان، تولید و سرمایه‌گذاری کاربرد زیادی دارد. به عنوان مثال، دولت‌های انگلیس و فرانسه در سال ۱۹۶۲ میلادی پروژه مشترک تولید هواپیمای مسافربری کنکورد Concorde مافوق صوت را شروع کردند. از همان ابتدا متخصصان معتقد بودند که این پروژه زیان ده خواهد بود. ولی مدیران پروژه به دلیل اینکه میلیاردها دلار هزینه کردند، حاضر به توقف پروژه نبودند و زیان بیشتری به شرکت وارد کردند تا اینکه در نهایت در سال ۲۰۰۳ میلادی تولید آن را متوقف کردند.
🔸مدیران شرکت نوکیا با توجه به اینکه هزینه زیادی بابت به‌روز رسانی تکنولوژی خود کرده بودند، علی‌رغم تغییر نیاز و انتظار مشتریان و ضرورت تولید محصولات جدیدتر، حاضر نبودند تولید آن محصولات قدیمی را متوقف کنند و تکنولوژی جدید برای تولید محصولات جدید خریداری کنند و در نتیجه، بازار رقابت را از دست دادند. مدیران باید سیستمی برای تصمیم گیری ایجاد کنند و با استفاده از روش‌های درست، تصمیمات درستی بگیرند. با وجود این، یک تصمیم درست ممکن است به دلیل تغییرات شدید محیط خارجی عوارض ناخواسته‌ای داشته باشد. بنابراین، مدیران باید مراقب باشند که هزینه از دست رفته مربوط به تصمیم قبلی، مانع اتخاذ تصمیم بعدی درست نشود.
🔹مدیران ضمن توجه جدی به خطای هزینه هدر رفته باید:
۱. نسبت به خطای هزینه هدر رفته آگاه باشند. تحلیل منطقی از منافع و منابع سرمایه‌گذاری شده انجام دهند. از کارشناسان و متخصصان بی طرف برای ارزشیابی تصمیمات خود کمک بگیرند.
۲. در صورت اطمینان از زیان‌ده بودن سرمایه‌گذاری انجام شده از واقعیت فرار نکنند. شجاعانه به شکست تصمیم خود اعتراف کنند.
۳. احساسات خود را کنترل کنند و از نقطه امن Comfort zone خود خارج شوند. آنها مجبور و متعهد به ادامه تصمیم اشتباه گذشته نیستند.
۴. به هزینه فرصت سرمایه‌گذاری خود توجه داشته باشند. به جای توجه به سرمایه‌گذاری گذشته بر اساس ارزش‌های ممکن آینده تصمیم بگیرند. آنها باید یک برنامه اقتضایی داشته باشند تا در صورت شکست پروژه‌ای، منابع به صورت هدفمند صرف پروژه سود آور جایگزین شود.
✍ دکتر علی محمد مصدق راد
https://t.me/ExecutiveManagement
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment