عدالت، آزادی و نفی الیگارشی

دهه پنجم انقلاب اسلامی از راه رسیده است. در شرایط کنونی که تجربه ای چهل و یک ساله روبروی دیدگان ماست
اگر بخواهیم عناصر محوری استقلال، آزادی و عدالت تحت حاکمیت اسلام را به عنوان شعارهای اساسی انقلاب اسلامی، سنگ محک ارزیابی وضعیت موجود و عملکرد چهل سال گذشته نشان دهنده یک دوگانه و تضاد مدرن عارض شده بر جمهوری اسلامی هستیم. تضاد عدالت و آزادی شاید مهمترین دو گانه مدرن عارضی بر جمهوری اسلامی باشد. دو جریان حاکم بر کشور یکی بر کوس آزادی دمیده و دیگری عدالت را شعار خویش قرار داده است. اما باید گفت بحران کنونی بحرانی در دو جهت عدالت و آزادی است. سیاست های تعدیل ساختاری و سرمایه داری پولی تجاری حاکم موجب شکل گیری طبقات ممتازه و بسط الیگارشی گشت. از سوی دیگر گفتمان عدالت گرا به دلیل فقدان چارچوب تئوریک و استراتژی مشخص نتوانست شعارها و آرمان های خود را محقق سازد و جریان آزادی گرای ملهم از لیبرالیسم سیاسی آزادی را توام با ابتذال و به شکلی میان تهی و با تصویری خام اندیش که آزادی را تنها در پیوند با توسعه سیاسی معنا کرده و رشته اتصال منطقی آزادی و عدالت را با رجوع به یک لیبرالیسم سطحی و مبتذل از هم گسست. از سوی دیگر دو گروه عدالت شعار و آزادی شعار بر طبل تضاد عدالت، آزادی کوبیده و فضای دو قطبی کاذب را در عرصه سیاسی گسترش دادند. حال آنکه حاکمیت الیگارشی آزادی و عدالت را تومان به محاق برد. آزادی های اجتماعی که گوهر اصلی آنها مطالبه بود و به تبع آنکه عدالت بزرگترین مطالبه عمومی است. می‌بایست بسترساز مطالبه عدالت باشند. با بسط الیگارشی و عیان شدن روح سرمایه داری نئولیبرال در عرصه قدرت به محاق رفت. شوربختانه عمق آلودگی لیبرالیسم ایرانی به مناسبات الیگارشیک در حدی است که هنوز هم به اصلاح رویکرد خود به عدالت و تصحیح نگاه اجتماعی خود وقعی نمی نهند تا آنجا که شعارهایی مانند جامعه مدنی، توسعه سیاسی، آزادی و اخیرا حاکمیت قانون را به ژست مضحک از محتوا تهی شده بدل نموده اند. با توجه به این شرایط تصحیح رابطه عدالت و آزادی و درک این مهم که عدالت منهای آزادی و آزادی منهای عدالت هرگز محقق نخواهد شد. اولا به تصحیح این دو قطبی کاذب پرداخته. ثانیا بپذیرند که جمهوری اسلامی با وجود مناسبات الیگارشیک و مناسبات اقتصاد سیاسی موجود نمی تواند در اصلاح الگوی حکمرانی و بهبود شرایط کشور طرفی ببندد.

علیرضا کیانپور
پژوهشگر حقوق اساسی و مردم سالاری دینی


جان آگه با #فرهیختگان

Comments

Be the first to add a comment